AYM'nin Tahkim Kurulu üyelerinin TFF Yönetim Kurulu'nca seçilmesini öngören hükmü iptal etmesinin sonuçları ne olacak?

Halil KASAPOĞLU 

Anayasa Mahkemesi’nin 2 Nisan’da Resmi Gazete’de yayımlanan kararıyla, 5894 sayılı Kanun’un TFF Tahkim Kurulu üyelerinin TFF Yönetim Kurulu tarafından seçilmesini öngören hükmü iptal edildi. Karar yayım tarihinden 9 ay sonra yürürlüğe girecek. Yani 1 Ocak 2027’den önce gerekli düzenlemelerin yapılması gerekiyor.

Mesele aslında çok karmaşık değil.

TFF Yönetim Kurulu’nu Genel Kurul seçiyor. Genel Kurul tarafından seçilen Yönetim Kurulu da Tahkim Kurulu’nda görev yapacak üyeleri seçiyor. Tahkim Kurulu, Anayasa’nın 59. maddesinin verdiği yetki çerçevesinde futbolun disiplinine ve yönetimine ilişkin tüm kararların son karar mercii. Bu kurulun aldığı kararlara hukuken itiraz yolu kapalı.

Peki Genel Kurul kimlerden oluşuyor. TFF Statüsü’ne göre Genel Kurul delegeleri şu şekilde belirleniyor:

- Süper lig kulüplerinin başkanları ile altı delege,
- Birinci lig kulüplerinin başkanları ile bir delege,
- İkinci ve üçüncü lig kulüplerinin başkanları,
- Amatör Spor Kulüpleri Konfederasyonu başkanı ve dokuz delege,
- Profesyonel Futbolcular Derneği başkanı ile milli takım formasını en fazla giyen beş eski futbolcu,
- Türkiye Futbol Antrenörleri Derneği başkanı ile milli takımı en uzun süre çalıştıran beş eski teknik direktör,
- Türkiye Faal Futbol Hakemleri ve Gözlemcileri Derneği başkanı ve Avrupa’da en fazla maç yöneten beş eski hakem,
- Bünyesinde futbol dalı bulunan engelli spor federasyonlarının başkanları,
- FIFA veya UEFA İcra Kurulu’nda görev yapmış kişiler,
- FIFA ve UEFA komitelerinde fiilen en az on yıl görev alan kişiler,
- TFF Başkanlığı yapmış kişiler.

HAKİMİYETİ KULÜPLERE TESLİM EDEN YAPI DEĞİŞECEK

Görüldüğü üzere, TFF’yi yönetecek kişileri seçen genel kurul delegelerinin ağırlığını kulüp temsilcileri oluşturuyor. Yani bu tabloda kulüpler kimi isterse Türk futbolunu o yönetiyor.

Oysa futbol yalnızca kulüplerden ibaret değil. Futbolcular, antrenörler, hakemler de en az kulüpler kadar bu işin paydaşı. İşte bu genel kurul yapısı futbolun diğer paydaşlarını büyük ölçüde dışlıyor. Tüm hakimiyet bu denklemde kulüplere verilmiş durumda.

Kulüplerin seçtiği TFF Yönetim Kurulu da futbolun en üst yargı mercii olan Tahkim Kurulu’nu atıyor. Tahkim Kurulu önüne gelen uyuşmazlıklarda kulüplerin, oyuncuların, hakemlerin ve antrenörlerin uyuşmazlıklarını karara bağlıyor. Hatta TFF Yönetim Kurulu’nun aldığı kararlara karşı yapılan itirazlar hakkında da son kararı Tahkim Kurulu veriyor. Yani TFF birçok durumda uyuşmazlığın bizzat tarafı. İşte sorun da tam burada başlıyor. Hem AİHM hem de Anayasa Mahkemesi, kulüplerin bu kadar söz sahibi olduğu bir yönetimin atadığı kurulun vereceği kararların bağımsız ve tarafsız olamayacağını savunuyor.

GENEL KURUL YAPISI DEĞİŞMEDEN ÇÖZÜM YOK 

Anayasa Mahkemesi kararının yürürlüğe giriş tarihi 1 Ocak 2027. Bu da TFF’ye yaklaşık dokuz aylık bir uyum süresi tanıyor. Bu süre, teknik bir düzenleme yapmak için yeterli olabilir. Ancak gerçek bir reform için oldukça sınırlı.
Bu süreçte hem kanuni düzenlemelerin hem de federasyon statüsünün birlikte ele alınması gerekecek. Muhtemelen Dünya Kupası sonrasında yapılacak bir olağanüstü genel kurul ile bu değişiklikler hayata geçirilecek.
 
TEK BAŞINA YETERLİ DEĞİL 

Yapılacak kanuni düzenlemeyle Tahkim Kurulu üyelerinin TFF Genel Kurulu’nda seçilerek göreve gelmelerinin önü açılacak. Ancak tek başına yeterli değil. Çünkü sorunu yaratan yalnızca seçim yöntemi değil, o seçimi yapan iradenin kendisi. Bu nedenle Tahkim Kurulu’nu seçecek olan Genel Kurul’un delege yapısının da değişmesi gerekiyor. Kulüplerin temsiliyetinin azaldığı, futbolun diğer paydaşlarından daha çok temsilcinin yer alacağı bir genel kurul yapısı üzerinde çalışılıyor. Yeni genel kurul yapısında daha çok eski futbolcu, antrenör ve hakem göreceğiz.

TFF Statüsü’nde genel kurul yapısına ilişkin gerekli değişikliklerin yapılması için mevcut genel kurulun bu değişiklikleri onaylaması gerekiyor. Kulüp ağırlıklı delegelerden oluşan genel kurulun, kulüplerin temsiliyetini azaltacak bu değişikliklere genel kurulda nasıl tepki vereceği ise merak konusu.

Yalnızca Dünya Kupası değil, Türk futbolunun nasıl yönetileceğini de konuşacağımız hararetli bir yaz bizi bekliyor.

patronlardunyasi.com