60 milyon YTL’ye dayanan ‘şey’ pazarı fanteziyle büyüyor

Yaklaşık 30 ticari markanın yer aldığı Türkiye prezervatif pazarında geçen yıl 6.9 milyon paket, başka bir deyişle, 75 milyon adet ürün satıldı. Tüketicilerin satın alırken adını söylemeye utandığı ve genellikle “şey” olarak ifade ettikleri prezervatiflerin yüzde 60'ı eczanelerde, yüzde 40'ı marketlerde satılıyor. 4 milyon potansiyel kullanıcının olduğu Türkiye pazarında düzenli prezervatif kullanıcılarının sayısı ise şimdilik potansiyelin yüzde 13'üyle sınırlı.

Yapılan araştırmalara göre Türkiye'de erkekler ilk cinsel deneyimlerini ortalama 17 yaşında, kadınlarsa 19 yaşında yaşıyor. Türk tüketicisi ilk cinsel deneyiminden iki yıl sonra prezervatif kullanmaya başlıyor. Türkiye'de prezervatifi en çok mavi ve beyaz yakalıların oluşturduğu 22-35 yaş grubu kullanıyor. Gençler ve üniversite öğrencileri ise bu ürünü en az tüketen grubu oluşturuyor.

Piyasada 9 ayrı çeşit bulunuyor
Türkiye prezervatif pazarında “klasik”, “ince”, “spermsidli”, “karma”, “renkli-kokulu”, “geciktiricili”, “tırtıklı”, “büyük boy”, “ekstra kalın” olmak üzere 9 çeşit ürün bulunuyor.  

Pazarın lideri olan Okey'in payı yüzde 50'yi aşıyor. Eczacıbaşı Girişim Pazarlama markalarından biri olan Okey'in yetkilileri toplam satışların yüzde 43'ünü fantezi, yüzde 57'sini klasik, spermisidli ve ince formlu çeşitlerden sağladıklarını söylüyor.

Geçen yıl 6 milyon adet satış gerçekleştiren ve rekabette fiyat avantajını kullanmaya çalışan Trust Condom ise pazarda yüzde 35 paya sahip. Firma yetkilileri satışlarının yüzde 75'ini fantezi çeşitlerin oluşturduğuna değindi. Trust yekilileri satışlarda ilk sırayı geciktiricili ve süper ince ürünlerinin aldığını, aromalı ve pütürlü ürün grubunun normallere göre fazla satıldığını belirtti.

İlk amaç aile planlaması
Pazarın en yeni oyuncusu ise Banat. 61 yıldır kişisel bakım, ağız sağlığı ve endüstriyel temizlik kategorilerinde üretim yapan firma, prezervatif sektörüne “Şey” markasıyla girdi. Banat Genel Müdürü Önder Kaya başlangıç için yüzde 5 pazar payı ve 4 milyon adet prezervatif satışı hedeflediklerini söyledi. Şey'in Retro tarzı paketleri ve 'Eğlenceli Şey', 'Kışkırtıcı Şey', 'Kocaman Şey' gibi çarpıcı isimlerle raflarda dikkat çektiğine değinen Kaya, piyasadaki en pahalı üründen yüzde 20-30 oranında daha ucuza satacaklarını belirtti.

Kaya'nın verdiği bilgilere göre prezervatif kullanıcıların yüzde 18'ini oluşturan düzenli kullanıcıların yıllık prezervatif tüketimi 6-8 paket iken, düzensiz kullanıcıların tüketimi ise 1-2 paket ile sınırlı. Prezervatifi düzenli kullanan grubun yüzde 90'ının kullanım amacını aile planlaması oluşturuyor. Cinsel yolla bulaşan hastalıklardan korunma bilincinin artması da kullanım oranının artmasında etkili.

 En eskisi domuz bağırsağından
-  Dünyanın en eski prezervatifi İsveç'in Lund kentinde yapılmış. 1640 yılında yapılan ve birden çok kez kullanılabilen prezervatifin bir de kullanım kılavuzu var. Kılavuzda, “Yaralanmaları önlemek için kullanım öncesi sıcak sütte bekletin” ifadesi dikkat çekiyor.

-  Türkiye'de prezervatif üreten firma yok. Prezervatiflerin büyük bir kısmı, hammaddesi doğal lateksin anavatanı olan Malezya'dan geliyor. Trust, Türkiye'nin ilk prezervatif fabrikasını 5 milyon dolar yatırımla Mersin OSB'de kurmaya hazırlanıyor.

-  Firmalar bedava dağıtım, seminer ve sponsorlukla kullanımı yaygınlaştırmaya çalışıyor. Bu markalardan Okey, Türkiye'de bir ilk gerçekleştirerek tüm Bilgi Üniversitesi kampüslerine kondomat makineleri yerleştirdi. “Şey”, Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgeleri başta olmak üzere 100 bin adet prezervatif dağıtacak. Daha önce yamaç paraşütüyle havadan prezervatif dağıtan Trust, 3 boş kutu gönderene 1 yıllık prezervatif hediye ediyor.

 4 YTL'ye de var, 15 YTL'ye de...
-  “Şey” marka prezervatiflerin perakende satış fiyatları 12'li paket 8-10, 3'lü paket ise 3-4 YTL arasında değişiyor.
-  12'lik paketteki Trust çeşitleri, 10-12 YTL arasında değişen fiyatlarla satılıyor.
-  Pazar lideri Okey'de ise fiyatlar şöyle: 12'lik klasik 10 YTL, 20'lik klasik 15 YTL, 'Rötar', 'Zirve', 'Renkli' gibi farklı çeşitlerdeki fantezi ürünleri 11 YTL - 18 YTL.
-  12'lik Durex 15 YTL'ye, 12'lik Eros 3.50 YTL - 8.75 YTL arasında değişen fiyatlarla satılıyor.

Beste Önkol/Milliyet