Şubat ayında güven endekslerinde hizmet ve perakende iyimser, inşaat kötümser seyretti

Şubatta güven endeksleri hizmet sektöründe iyim­ser düzeyini korudu, pe­rakende ticarette artmaya devem etti, inşaatta ise gerile­di. Hizmet ve perakende ticaret sektörleri gelecek üç ayda talep/ satış artışı, inşaat ise çalışan sa­yısında ciddi düşüş öngörüyor.

İnşaat sektörünün gelecek üç ayda satış fiyatları beklenti en­deksi önceki aya göre yüzde 1,9 düştü. Mevcut kaynaklarında değişiklik yapmadan, talep artı­şı karşısında faaliyetlerini artır­maya en hazır sektör inşaat.

Dünya'dan Naki Bakır'ın haberine göre, ekonominin nabız ölçümü gi­bi çalışan güven endekslerinde temel sektörler arasında ayrış­ma yaşanıyor. Şubatta güven en­deksleri hizmet sektöründe yük­sek düzeyini korurken, peraken­de ticarette daha da yükseldi, inşaatta ise kötümser bölgedeki endeksin değeri daha da düştü.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), hizmet, ticaret ve in­şaat sektörüne ait mevsim et­kilerinden arındırılmış güven endekslerinin şubat ayı sonuç­larını açıkladı. Hizmet sektörü güven endeksi önceki aya göre değişim göstermeyerek 113,8 de­ğerini korurken; perakende ti­caret sektörü endeksi yüzde 2,9 artışla 115,9 seviyesine yüksel­di, inşaat sektörü güven endeksi ise yüzde 2,1 düşerek 83,9 değe­rine geriledi. Üç temel sektörde de güven endeksleri geçen yılın aynı ayındaki düzeylerinin ise altında kaldı.

Her sektörde cironun yüzde 70’ini gerçekleştiren girişim­leri kapsayan güven endeksleri 0-200 aralığında değer alabili­yor, endeksin 100’den büyük ol­ması sektörün mevcut ve gele­cek döneme ilişkin iyimserliğini, 100’den küçük olması ise kötüm­serliğini gösteriyor. Güven endeksleri, “Ekonomide iç ta­lep canlı mı? Reel sektör gelece­ğe güveniyor mu? İstihdam arta­cak mı azalacak mı? Ekonomiyi tüketim mi sürüklüyor, yatırım mı?” sorularının yanıtını veriyor. Endeksler “gerçek ekonomi” ile “algılanan ekonomi” arasındaki mesafeyi analiz etmek için çok güçlü araç niteliği taşıyor.

GELECEK ÜÇ AY BEKLENTİLERİ ETKİLİ

Turizm, ulaştırma, konakla­ma, bilgi-iletişim gibi alt sektör­leri kapsayan hizmet endeksi­nin bileşenlerine bakıldığında son üç aylık dönemdeki iş du­rumuna ilişkin alt endeks önce­ki aya göre yüzde 0,8, anılan dö­nemde hizmetlere olan talep de yüzde 1,3 düşüş gösterirken, ge­lecek üç ayda talep beklentisine ilişkin alt endeks yüzde 2,1 arttı. Böylece hizmet sektörü güven endeksi ocakta ulaştığı düzeyi­ni korudu.

Mağazalar, zincir marketler ve giyim, elektronik gibi alanlar­da doğrudan tüketiciyle temas eden firmaları kapsayan pera­kende ticaret sektörü güvenin­deki güçlenmede özellikle gele­cek üç aya ilişkin iş hacmi-sa­tış beklentilerindeki yüzde 4’lük artış belirleyici oldu. Son üç ay­lık dönemdeki iş hacmi-satış­lardaki yüzde 1,6 ve mevcut mal stok seviyesindeki yüzde 3,2’lik artışlar da iyimser bölgedeki en­deksin daha da yükselmesine katkı yaptı.

TALEP ARTIŞINA EN HAZIR SEKTÖR İNŞAAT

Sektör girişimcilerine, mevcut kaynaklarında bir değişiklik yapmadan, talep artışı karşısında faaliyetlerini artırabilme olasılıkları da soruldu. Verilen yanıtların toplulaştırılıp değerlendirilmesi sonucu, finansmana erişim sorunu yaşayan ve talepteki durgunluktan etkilenen sektör olmasına rağmen talep artışına en hazır sektörün inşaat olduğu belirlendi.

Sektörde; talep artışı durumunda faaliyetlerini artırabilme durumuna sahip girişim oranı yüzde 50,1, artıramayacak olanlar yüzde 49,9 çıktı. Buna göre inşaat sektöründe talep artışını karşılayabilme oranı yüzde 20,6 olarak hesaplandı.

Bu oran, diğer sektörlerde ise daha düşük kaldı. Perakende ticarette artırabileceklerin oranı yüzde 58,2, artıramayacak olanlar yüzde 41,8 ve ortalamada artırabilme oranı yüzde 13,4 olarak bulundu. Hizmet sektöründe, talep artışı durumunda faaliyetlerini artırabilme durumuna sahip girişim oranı yüzde 49,7, bu kapasiteye sahip olmayanların oranı yüzde 50,3, ortalama artırabilme oranı yüzde 12,3 olarak ölçüldü.

İNŞAATTA FİYAT DÜŞÜŞÜ BEKLENTİSİ

İnşaat sektörünün 100 eşik değerinin altındaki güven endeksinde kötümser seyrin artarak devam etmesinde ise özellikle gelecek üç aydaki çalışan sayısı beklentisindeki yüzde 4,2’lik düşüş etkili oldu. Alınan kayıtlı siparişlerin mevcut düzeyinde yüzde 0,3 artış olsa da inşaat sektörü güvenindeki zayıflama derinleşerek devam etti.

İnşaatta, gelecek üç aylık dönemde satış fiyatları beklentisini yansıtan alt endeks ise şubatta önceki aya göre yüzde 1,9 oranında düşüş kaydetti. Ocak ayındaki yüzde 3,8’lik artışın ardından şubatta yaşanan düşüş sektör beklentilerinde kötümserliğe dönüşüme işaret ediyor.

Türkiye’de inşaat sektörü, ekonomik ve politik açıdan sembolik bir sektör olduğu için ayrı bir öneme sahip bulunuyor. Sektörün güveninin yüksek olduğu dönemlerde bu durum; yeni projelerin başlaması, kentsel dönüşüm, konut talebi, kamu yatırımları gibi alanlarda canlılığı gösteriyor. Sektörde güvenin düşük olması ise finansman sorununa, talepte daralma, konut satışlarında yavaşlama gibi faktörlere işaret ediyor.

patronlardunyasi.com