Vergi cezalarında 1 trilyon liralık tahakkuka rağmen tahsilat yüzde 6’da kaldı bütçe açığı derinleşti

Hazine ve Maliye Bakanlığı Mart ayı sonu itibarıyla 3 aylık bütçe açığını 420 milyar lira olarak duyurdu. Bütçe gelirlerinin önemli bölümünü vergi gelirleri oluşturmakla birlikte, para cezaları kalemi de azımsanmayacak önemde yer tutuyor. Ancak yüksek miktarlı kesilen cezalara rağmen, tahsilat oranı çok düşük düzeyde seyrediyor. Bütçenin vergi cezaları kaleminde Mart sonu itibarıyla 1 trilyon 95 milyar liralık tahakkuka karşılık, tahsilat sadece 67 milyar lirada kaldı. Bunun oransal karşılığı ise yüzde 6.2 olarak duyuruldu. Aynı dönemde diğer vergi cezaları kaleminde ise 624.8 milyar liralık tahakkuka karşılık, tahsilat 9.4 milyar lirada yani yüzde 1.5’ta kaldı. Bir başka ifade ile eğer sadece vergi cezaları kaleminde ödeme oranı yüksek olsaydı bile ilk çeyrekte bütçe 420 milyar lira açık yerine 200 milyar lira fazla verecekti.

GEÇMİŞ YILLARDAN YAPILAN DEVİRLE 1 TRİLYON LİRAYI AŞTI

Geçmiş yıllardan devreden cezalarla birlikte kümülatif ceza tahakkuku Mart ayı sonu itibarıyla 1 trilyon 95 milyar liraya ulaştı. Geçen yıl Aralık ayını para cezası kalemi 1 trilyon 203 milyar lira, trafik cezası kalemi 111 milyar 249 milyar lira ile kapattı. Bu yıl Ocak ayına ise para cezası 800 milyar lira, trafik cezaları 49 milyar 362 milyon lira ile başladı. Şubat’ta para cezası 249 milyar lira artarak 1 trilyon 49 milyar liraya, trafik cezası 6.6 milyar lira artarak 55 milyar 978 milyon liraya çıktı. Mart sonunda ise para cezası kalemi 46 milyar liralık artışla 1 trilyon 95 milyar liraya çıktı. Trafik cezalarının artırıldığı ilk ay olan bu dönemde, kesilen trafik cezası önceki ayın neredeyse iki katına ulaştı ve 11 milyar liralık trafik para cezası kesildi. Kümülatif trafik cezası tutarı Mart sonu itibarıyla 66 milyar liraya ulaştı.

TRAFİK CEZALARINDA TAHSİLAT ORANI YÜZDE 28.6’DA KALDI

Ekonomim'den Hüseyin Gökçe'nin haberine göre, her ne kadar kamu kurumları yüksek miktarda ceza kesse de vatandaşın ödeme kabiliyeti sınırlı kaldı. Genel para cezaları kaleminde Ocak ayında yüzde 2.1’de kalan tahsilat oranı, Şubat’ta yüzde 4.1’e, Mart sonu itibarıyla ise ancak yüzde 6.2’ye çıkabildi. Genel para cezalarının alt kalemlerinden birisini oluşturan trafik cezaları kalemindeki seyir genel cezalara göre daha iyi gerçekleşti. Ocak’ta yüzde 11.9 olan tahsilat oranı, Şubat’ta yüzde 20.9’a, Mart’ta ise yüzde 28.6’ya yükseldi.

DİĞER VERGİ CEZALARI 624 MİLYAR 889 MİLYON LİRA

Maliye’nin yapay zeka destekli denetimleri vergi cezaları kaleminde de hatırı sayılı artışlar yaşanmasına yol açtı. 2025 yılı sonunda 597 milyar lira olan diğer vergi cezaları kalemi, bu yıl Ocak sonunda 586 milyar liraya geriledi. Şubat’ta 17 milyar lira artarak 603 milyar liraya çıkan diğer vergi cezaları tutarı, Mart sonunda ise 21 milyar lira daha artarak 624 milyar 889 milyon liraya ulaştı. Bu kalemde Ocak’ta sadece yüzde 0.6 olan tahsilat oranı, Şubat’ta yüzde 1.1, Mart’ta ise sadece yüzde 1.1’de kaldı.

HATA DÜZELTİLDİ, AÇIK AYNI GÜN 110 MİLYAR AZALDI

Mart ayı bütçe sonuçlarını geçtiğimiz hafta açıklayan Hazine ve Maliye Bakanlığı 2026 Yılı Genel Bütçe Denge Tablosu’nda sabah saatlerinde hatalı olarak açıkladığı veriyi öğleden sonra değiştirdi. Bu değişiklikle birlikte sabah 530.7 milyar lira olan üç aylık bütçe açığı, akşam 110 milyar liralık azalışla 420 milyar liraya geriledi. Mart ayı açığı 234 milyar liradan 224 milyar liraya gerilerken, Şubat’ta 71 milyar lira olarak yer alan açık, yerini 24 milyar lira fazlaya bıraktı. Ocak ayı verisinde yer alan 224 milyar liralık açık ise 214 milyar liraya indi.

TAPU HARCINDA YÜZDE 78 ARTIŞ

Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın konut satışlarını sıkı takibe almasıyla birlikte, evlerin gerçek değerlerine daha yakın gösterilmesi, kamunun tapu harcı gelirlerini de önemli ölçüde artırdı. 2026 yılı ilk çeyreğinde tapu harcından elde edilen gelir geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 78 gibi yüksek oranlı artış göstererek 31 milyar liradan 55 milyar liraya çıktı. Üstelik bu artış, ilk çeyrek sonunda konut satışı 115 binden

113 bine gerilemiş olmasına rağmen yaşandı. Aynı dönemde pasaport harcı yüzde 26.4 artarak 3 milyar 112 milyon liraya, trafik harcı yüzde 33 artarak 2 milyar 693 milyon liraya çıktı.

patronlardunyasi.com