Türk şirketin Bişkek’te inşa ettiği 5 yıldızlı Ak-Keme Oteli, el koyma, uluslararası tahkim ve hukuk mücadelesinin ardından yeniden açıldı
Kırgızistan’ın bağımsızlığını kazanmasının ardından Bişkek’in ilk lüks otellerinden biri olarak Türk şirket tarafından inşa edilen Ak-Keme’nin hikâyesi 34 yıl önce başladı. 2005’teki devrim sırasında otelin kontrolünü kaybeden Sistem Mühendislik, Kırgızistan’ı uluslararası tahkime götürdü ve davayı kazandı. Yıllar içinde yaklaşık 30 milyon dolarlık bir soruna dönüşen anlaşmazlık 6,5 milyon dolarlık uzlaşmayla kapandı. Devletin devralıp yenilediği 5 yıldızlı Ak-Keme, yeniden kapılarını açtı.
Kerim ÜLKER
Kırgızistan’ın başkenti Bişkek’te önceki gün açılışı yapılan 5 yıldızlı Ak-Keme Oteli’nin arkasında, bir Türk şirketinin 34 yıl önce başlayan oldukça ilginç hikâyesi var.
Sovyetler Birliği’nin dağılmasının ardından 1991’de bağımsızlığını kazanan Kırgızistan, yeni dönemde ülkeye uluslararası standartlarda tesisler kazandırmak istiyordu. Bu projelerden biri de Bişkek’te yapılacak lüks oteldi.
Türk Sistem Mühendislik, 1992 yılında Kırgız Ak-Keme şirketiyle ortak girişim kurdu. Projenin amacı Bişkek’e uluslararası standartlarda bir otel kazandırmaktı. Otel 1995 yılında tamamlandı. Dönemin Türkiye Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel ve Kırgızistan Cumhurbaşkanı Askar Akayev, Manas Destanı’nın 1000’inci yılı kutlamaları sırasında otelin açılışına katıldı.
DEVRİM OLDU, OTELE EL KONULDU
Ancak Ak-Keme’nin kaderi 10 yıl sonra tamamen değişti. Kırgızistan’da 2005 yılında Askar Akayev yönetimini deviren ve tarihe Lale Devrimi olarak geçen olaylar sırasında ülkede büyük bir siyasi kargaşa yaşandı.
Sistem Mühendislik’in daha sonra uluslararası tahkimde yaptığı başvuruya göre şirket, Mart 2005’te otelin kontrolünden çıkarıldı. Türk şirket bunun üzerine 30 Eylül 2005’te Kırgızistan’a karşı uluslararası tahkim sürecini başlattı. Dava, Dünya Bankası Grubu bünyesindeki Uluslararası Yatırım Uyuşmazlıklarının Çözüm Merkezi ICSID’e taşındı.
DAVAYI TÜRK ŞİRKET KAZANDI
Yıllar süren tahkim sürecinin sonunda karar 9 Eylül 2009’da çıktı. Uluslararası tahkim heyeti Sistem Mühendislik lehine karar verdi. Ancak karar, hukuk mücadelesini bitirmedi.
Türk şirket tahkim kararını tahsil edebilmek için bu kez farklı ülkelerde Kırgızistan’ın mal varlıklarının peşine düştü. Kanada’da Kırgızistan’ın devlet şirketi Kyrgyzaltyn üzerinden sahip olduğu Centerra Gold hisselerine kadar uzanan bir hukuk mücadelesi başladı.
Dosyanın bir başka ayağı ise New York’a taşındı.
ABD’deki mahkeme kayıtlarına göre Sistem Mühendislik ile Kırgızistan arasındaki tahkim kararının uygulanmasına ilişkin dava yıllarca sürdü ve yaptırım kararları verildi.
30 MİLYON DOLARLIK SORUNA DÖNÜŞTÜ
Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sadyr Japarov’un Ak-Keme’nin yeniden açılışında yaptığı açıklamaya göre, mesele zamanla ülke açısından yaklaşık 30 milyon dolarlık bir yükümlülüğe dönüştü.
Japarov yönetimi göreve geldikten sonra Türk tarafıyla yeniden masaya oturdu. Yapılan görüşmeler sonucunda taraflar 6,5 milyon dolar üzerinde anlaşmaya vardı. Kırgızistan bu ödemeyle otelin üzerindeki yükümlülükleri kaldırdı.
2023’TE DEVLET DEVRALDI
Ak-Keme Oteli 2023 yılında Kırgızistan Cumhurbaşkanlığı İdaresi’ne devredildi. Ancak devlet binayı olduğu gibi işletmek yerine yatırımcı eliyle yeniden ayağa kaldırmayı tercih etti. Otel kapsamlı bir restorasyona alındı. Mühendislik sistemleri, teknik altyapısı, odaları ve ortak kullanım alanları yenilendi. Ortaya 174 odalı, konferans ve iş toplantısı salonları, restoranları, spor ve eğlence alanları bulunan 5 yıldızlı bir otel çıktı.
15 YILLIĞINA YATIRIMCIYA KİRALANDI
Yenilenen Ak-Keme’nin açılışını bugün Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sadyr Japarov yaptı. Ak-Keme, 5 yıldızlı otel olarak işletilmesi amacıyla 15 yıllığına özel bir yatırımcıya kiralandı. Yatırımcı Kırgızistan devletine her ay 60 bin dolar kira ödeyecek. Böylece 1992’de Türk şirketin yatırımıyla başlayan Ak-Keme’nin hikâyesinde yeni bir sayfa açılmış oldu.
patronlardunyasi.com
