Silahların efendisi

Sarsılmaz, hafif silah üretimindeki başarılarını ağır silaha da taşımayı planlıyor. Sarsılmaz Silah Sanayi Yönetim Kurulu Başkanı Latif Aral Aliş, “Piyade tüfeği için üretim iznini alabilirsek rahat 10 ülkeye satarız. Böylece iş hacmimiz yüzde 20 artar” diyor...

ALİŞ ailesi 132 yıldır hafif silah üretiyor. Ailenin yarattığı Sarsılmaz markası, alanında Avrupa’nın ilk üçüne, dünyanın ise ilk 10’una giriyor. 14 yıl önce Berdardelli firmasını ve markasını satın alan Sarsılmaz’ın İtalya ve Düzce’de üretim tesisleri var. Sarsılmaz’ın Düzce’de geçen yıl üretime alınan tesislerinin yıllık kapasitesi 250 bin adet. Avrupa’nın en büyük entegre silah tesisi olarak gösteriliyor.
Aliş ailesinin yedi şirketinde halen bin 500 kişi çalışıyor. Bunlardan Sarsılmaz, Türk Silahlı Kuvvetleri ve Emniyet Genel Müdürlüğü’nün hafif silah ihtiyacını karşılayan en büyük tedarikçi konumunda. Şirketin ürettiği hafif silahlar aynı zamanda 69 ülkeye ihraç ediliyor.

Hafif silahlarda Türkiye’nin bir numarası olan Sarsılmaz’ın şimdiki hedefi ağır silah üretimine de girmek. TÜBİTAK ve altı üniversiteyle birlikte yeni bir piyade tüfeği geliştiren Sarsılmaz, projeyi bir yıl önce Milli Savunma Bakanlığı’na sunmuştu. Şimdilerde üretim için izin bekliyor...

Sarsılmaz Silah Sanayi Yönetim Kurulu Başkanı Latif Aral Aliş, 1994 yılından bu yana Türkiye Atıcılık ve Avcılık Federasyonu Başkanlığı’nı da yürütüyor. Aliş, kısa bir süre önce kurulan Savunma Sanayii İhracatçı Birliği’nin de başkanlığını üstlendi.

Latif Aral Aliş ile hem kendi işlerini hem de temsil ettiği sektörleri konuştuk...

Hafif silah üretiminde Avrupa’nın ilk üçünde olmanız ne ifade ediyor?

Hem kapasite hem de ciro açısından önemli bir konumdayız. Yılda 250 bin adet üretim kapasitemiz var. Ancak bizim gibi sektörlerde firmalar üretim miktarından ziyade teknolojileriyle değerlendirilir. Doğu Bloku’nda da çok büyük fabrikalar var ama teknoloji olarak bizden 30 yıl gerideler. Hafif silahları hem sivile hem de asker ve polise satabiliyorsunuz. Ağır silahlarda ise tek müşteriniz güvenlik güçleri. Hal böyle olmasına rağmen bizim hedefimiz ağır silahlarda da üretime başlamak. Bunun için altyapımız hazır.

Piyade tüfeği projeniz nasıl gidiyor?

Projeyi Milli Savunma Bakanlığı’na sunduk. Şimdi imalat için izin bekliyoruz. TÜBİTAK ve altı üniversiteyle birlikte 8 gibi kısa bir sürede tasarımını yaptık. Projeye başlayalı 1.5 yıl oldu. Üretim iznini aldıktan sonra en az 10 ülke ordusuna satabilecek durumdayız. Bu proje gerçekleşirse iş hacmimizi yüzde 20 artırır.

Başka üzerinde çalıştığınız projeler var mı?

Bu projeyi gerçekleştirdikten sonra makineli tüfek, ağır makineli tüfek yapmak istiyoruz. Silahın her türünü yapacak teknik altyapıya fazlasıyla sahibiz.

İtalya’da 14 yıl önce Bernardelli fabrikasını almıştınız. Bu operasyon size nasıl bir açılım sağladı?
Berdardelli markasıyla dünyada daha çok söz sahibi olduk. Aynı teknolojiyle ürettiğimiz silahları 10 kat fazla fiyata satabiliyoruz. Bernardelli’nin silahları 500 ile 80 bin euro arasında satılıyor. İngiltere kraliçesinin erkek kardeşinden Rusya’nın ilk beş zengine kadar birçok ünlü isim için silah yapıyoruz. Hem seri hem de butik imalatımız var. Halen Bernardelli üretim tesislerinde 125 kişi çalışıyor.

Peki İtalya’da başka bir markayı ya da tesisi almayı düşünür müsünüz?

Belki bundan 15 yıl önce olsa marka kovalıyor olabilirdik. Ama artık biz de bir marka olduk.

Amerikan silah üreticisi Beretta geçenlerde Türkiye’de bir ortaklığa gitti. Size de yabancılardan satın alma teklifleri gelmiyor mu?

Aslında Beretta ortaklık yapmak için önce bize gelmişti. Biz kabul etmeyince başka ufak bir atölyeyi aldılar. Ancak bu saatten sonra başka yabancıların Türkiye’ye geleceğini tahmin etmiyorum. Türkiye’nin kapasitesi zaten dolu. Daha ucuza imal etmek için geliyorlar ama bizde de üretim maliyetleri artıyor.

Geçen ay kurulan Savunma Sanayii İhracatçılar Birliği’nin gündeminde ne var?

Birliğimizin öncelikli amacı, bu alanda faaliyet gösteren firmalarla bürokrasiyi buluşturmak ve sağlıklı diyalog kurulmasını sağlamak. Ortak bir ses olmak istiyoruz. Otomotivden elektroniğe, denizcilikten silah üreticiliğine kadar savunma sanayiinin farklı alanlarında hizmet veren 70 üyemiz var. Türkiye’nin savunma sanayii ihracatı 1 milyar dolara yaklaştı. Bürokratik karmaşıklıklar çözülür, firmalara teşvik verilirse ihracatımızı iki yılda iki katına çıkarabiliriz.

Türk milleti silah kullanımı konusunda neden bu kadar bilinçsiz?

Türkiye’nin sorunu ruhsatsız silah kullanımı. Ruhsat sahibi olan kişi hiçbir şekilde vukuat yapamaz. Bunu istatistikler de ortaya koyuyor. Türkiye’de aletli gaspların sadece yüzde 7’si silahla yapılıyor. Bu yüzde 7’nin de yüzde 95’i ruhsatsız silahla yapılıyor. Ülkemizde kayıtlı silahların 10 misli kaçak satış vardır.

Peki sizce çözüm ne?

Ruhsatlı silah almak kolaylaştırılırsa kaçak satışlar önlenir. Ama Türkiye’de ruhsat verilmemesi için öyle düzenlemeler var ki. Yeni kanuna göre, silah almak istiyorsanız psikologa gidiyorsunuz. Psikolog size 300 soru soruyor. Zaten o soruları görünce adamın psikolojisi bozuluyor. “Niye silah alıyorsun, adam mı vuracaksın” diye soruluyor. Böyle provoke edici soru olur mu?

Biraz da avcılığı konuşalım... Avcılık turizminin gelişme olanağı var mı?

Türkiye’de avlak yok denecek kadar az. 5 yıl kadar önce Şile’de 15 bin dönüm ormanı kiralayarak avlak yapmayı denedim. 40 bin sülün saldım, 1 milyon dolar para harcadım ama nafile. Türkiye’de farklı bir Orman Kanunu var. Orman Bakanlığı seyyar yapılaşma izni bile veremediği için avlak başarılı olamadı. İnsanların ava çıktıktan sonra dinlenecekleri, vurdukları hayvanları pişirtecekleri yerler olmalı. Bu turizmden İspanya yılda 5 milyar dolar gelir sağlıyor. Bizde ise sanırım en fazla 100-200 bin dolardır. Türkiye’nin en büyük avlağını yaptım ama çalışmadı. Geçen yıl bıraktım.

Turizm sektöründeki yatırımınız ne durumda?

İstanbul Tophane’deki 800 metrekarelik yerimize 250 yataklı lüks şehir oteli kuruyoruz. Şubat ayında inşaatına başlayacağız. Gelecek yıl nisan ayında hizmete açarız. İşletmesini bir genç girişimci grubuna verdik.

İyi atıcılara maaş bağlanıyor

Türkiye Atıcılık ve Avcılık Federasyonu çatısı altında trap&skeet (spor atışları için özel üretilmiş tüfeklerle atış yapılıyor), ateşli ve havalı silahlar, avcılık ve paintball branşları bulunuyor. Federasyon, trap&skeet branşında geçen yıl pilot bir uygulama başlattı. Buna göre, belli baraj puanlarını geçenler ve kota alanlara maaş bağlanıyor. Baraj puanları geçenlere bin 500, Milli Takım’dan kota alanlarsa 3 bin TL maaş alıyor.

Federasyon Başkanı Latif Aral Aliş, “Maaş bağlanması sporcuları teşvik ediyor. Bu yıl cumhuriyet tarihinde ilk kez Londra Olimpiyatları’na dört sporcu gönderiyoruz. Üçü sivil, biri jandarma. Üçü trap skeet’te, biri de havalıda yarışacak” diyor.

Latif Aral Aliş, avlak kurmasına rağmen hiç ava gitmemiş. Ama poligonda atış yapmayı çok seviyor. Özellikle de tabanca kullanmayı...

132 yıldır silah üretiyorlar

Latif Aral Aliş, 1962 İstanbul doğumlu. Marmara Üniversitesi İşletme Fakültesi’nde başlayan yükseköğrenimini İtalya’da tamamlamış. Grupta işleri kız kardeşi Nur Ala ve kuzenleriyle birlikte yönetiyor. Latif Aral Aliş silah işleriyle ilgilenirken; Nur Ala, İstanbul Levent’teki matbaa şirketinin başında...

Aliş’in ailesi beş nesildir silah üretiyor. Latif Aral Aliş’in büyük dedesi Mustafa Abdüllatif Efendi, bu işi Osmanlı ordusunda çakmaklı tüfek tamiri yaparken öğrenmiş. Zaten aile de Elazığ’da ‘Çakmakçı’ lakabıyla biliniyor. 1880’li yıllarda çakmaklı tüfekle başlayan üretim ağızdan dolma tüfek, tek tüfek, çifte, poze, pompalı, otomatik, tabanca şeklinde devam etmiş. Sarsılmaz’ın ilk mağazası ise 1950’li yıllarda İstanbul Tophane’de açılmış...

 
Aral ailesinin şirketleri

Sarsılmaz Silah Sanayi
Nova Silah Sanayi
Vega Silah Sanayi
V. Bernardelli S.r.l.
Sarsılmaz Turizm Sanayi
Havaser Turizm
Sarsılmaz Basım Sanayi

Rahime Baş Uçar/Para Dergisi