İklim değişikliğinin etkisiyle yağışlar tahılda rekor rekolte beklentisini beraberinde getirdi

Tarımı etkisi altına alan ve çoğunlukla verimi düşüren, gıda fiyatlarını artırıcı etki yapan iklim değişikliği, bu kez bazı ürünler için rekoltede artış umudu yarattı. Kuraklığın gölgesinde geçen son iki yılın ardından bu sezon yağışların etkili olması, tahıl üretiminde rekolte artışını gündeme getirdi.

Farklı illerdeki ziraat odası başkanlarından aldığımız bilgiye göre, her ne kadar aşırı yağışlar bazı bölgelerdeki tahıl ürünlerinde paslanma yaratsa da bazı bölgelerde ise rekoltenin yüzde 100’ün de üzerinde artması bekleniyor. Meyve ve sebze üretiminde kayıplara yol açan yağışların, tahıl üreticileri için ise adeta can suyu olduğunu anlatan sektör temsilcileri, bunun çiftçiye gerçek anlamda katkı sağlaması için hasat döneminde açıklanacak alım fiyatlarının belirleyici olacağına dikkat çekiyor.

GÖZLER ALIM FİYATLARINDA

Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Yönetim Kurulu Üyesi ve Konya Meram Ziraat Odası Başkanı Mustafa Hepokur, yağışların tahıl üretimine bereket getirdiğini ve yüzde 35’lik rekolte artışı beklediklerini kaydetti. TZOB Şanlıurfa Hilvan Ziraat Odası Başkanı Hikmet İpar ise, “Son 2 yıldır aşırı derecede bir kuraklık yaşıyorduk. Geçen yıl Şanlıurfa genelinde 1.6 milyon dönümlük arazimiz kuraklıktan hasar gördü, hasar oranı da yüzde 70’lerdeydi. Yağışların olması bizleri sevindirdi. Tahılda geçen yıla göre yüzde 100’ün üzerinde, normal yıllara göre ise yüzde 30-40 rekolte artışı var” diye konuştu.

Hürriyet'in haberine göre, haziran ayında 2026 yılı hububat alım fiyatlarının açıklanacağını da hatırlatan İpar, rekoltedeki artışların alım fiyatlarıyla desteklendiği takdirde geçmiş yılların yaralarını sarabileceklerini vurguladı. İpar, bu yıl beklentilerinin ton başına ekmeklik buğday için 18 bin TL, makarnalık buğday için ise 20 bin TL olduğunu da ifade etti. Geçen yıl makarnalık ve ekmeklik buğday için ton başına 16 bin 20 TL, arpa için ise 13 bin 520 TL fiyat açıklanmıştı.

PAS VE ÇÜRÜME RİSKİ DE OLUŞTU

Ancak yağışın fazlası bazı üretim alanlarında ise pas hastalığını beraberinde getirdi. İpar, aşırı yağış alan bölgelerde paslanma görüldüğüne dikkat çekti ve durumu, “Fazla yağış her zaman hububatta pas hastalığı yaratır. Tahılın boylandığı dönemlerde aşırı yağışın ardından rüzgara yakalandığı zamanlarda ürün yatıyor. Bu durumda da alt kısımlarında paslanma, çürüme yaşanıyor. Bu da verimi olumsuz etkiliyor” sözleriyle anlattı. İpar ayrıca, Hilvan’da da bazı bölgelerde ürünlerin paslandığını ancak çok olumsuz bir tablo olmadığını aktardı.

TAHILDA YÜZDE 21’LİK ARTIŞ BEKLENTİSİ

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) Bitkisel Üretim Birinci Tahmini raporunu açıkladı. Tahminlerin, birçok tahıl ve meyve ürünlerinde rekor üretime işaret etmesi dikkat çekti. Buna göre:

* Tahıl ürünleri üretim miktarlarının 2026’da bir önceki yıla göre yüzde 21.7 artarak yaklaşık 41.6 milyon ton olacağı tahmin edildi.

* Bir önceki yıla göre buğday üretiminin yüzde 26.7 oranında artarak yaklaşık 22.8 milyon tona, arpa üretiminin yüzde 50 oranında artarak 9 milyon tona, çavdar üretiminin yüzde 12.3 oranında artarak 228.3 bin tona, yulaf üretiminin yüzde 4.3 oranında artarak 300 bin tona ve mısır üretiminin ise yüzde 5.9 azalarak 8 milyon ton olacağı öngörüldü.

* Sebze üretiminin bu yıl geçen seneye kıyasla önemli bir değişiklik göstermeyeceği tahmininde bulunan TÜİK, meyve-içecek-baharat bitkileri üretim miktarının ise yüzde 57.8’lik artışla yaklaşık 31 milyon tona çıkacağını öngördü.

TÜİK BU YIL REKOLTEDE ARTIŞ BEKLİYOR

2021: 31.9 MİLYON

2022: 38.7 MİLYON

2023: 42.2 MİLYON

2024: 39 MİLYON

2025: 34.2 MİLYON

2026 TAHMİNİ: 41.6 MİLYON

Kaynak: TÜİK, Son 5 Yılda Tahıl Ürünleri Üretim Miktarları (Ton)

*: Bitkisel Üretim 1.Tahmini. Bir Sonraki Tahmin 2026 Ekim’de Açıklanacak