Ertuğrul Özkök, finansal kuralları ihlal etmekle suçlanan Manchester City'nin sponsorluk gelirlerini ve Şeyh Mansur'un cebinden çıkan parayı yazdı

Ertuğrul ÖZKÖK

ALİ BABACAN’IN 9 KRİTERİNE GÖRE MANCHESTER CITY KÜME DÜŞER Mİ? 

Önce hepinize sorayım.
Ali Babacan’ın 9 maddelik “Yolsuzluk kanunları” listesini gördünüz mü?..
Görmediyseniz birazdan size o listeyi vereceğim.
Babacan, belki bilerek belki de farkında olmadan Türkiye'nin önümüzdeki 20-30 yılına damgasını vuracak bir şey yaptı.

9 MADDELİK BİR YOLSUZLUK ANAYASASI HALKA SUNULDU

Resmen “9 maddelik bir Yolsuzluk Anayasası” hazırladı ve YouTube kanalından halka sundu.
Hangi davranışlar “Yolsuzluk kapsamına girer” çok açık, çok net bir şekilde belirlemiş.
Toplumun her kesimine uygulanabilecek mükemmel bir şablon.
Tesadüf bu 9 maddelik Anayasa önüme geldiğinde, bütün dünyanın ilgiyle izlediği bir futbol olayı hakkında ayrıntılı bir dosyayı okuyordum.
O nedenle bu Anayasayı anlatmaya, futboldan başlayacağım.

NEW YORK TIMES ÖZEL RAPORUNUN DÜNKÜ 1 NUMARALI KONUSU 

Dünyanın 1 numaralı futbol ligi olan Premier Leage, tarihinin en büyük sorunu ile karşı karşıya.
Dün New York Times gazetesinin “Dünya” adlı günlük raporunun 1 numaralı konusu buydu.
Gazetenin “The World” adlı günlük en önemli özet raporunu hazırlayan Katrin Bennnold gazetenin spor muhabiri Tarık Panja’ya “Premier Lig'i izlemeyen biri olarak bana anlatın, neler oldu?” diye sormuş.
O da bir cümle ile şöyle özetlemiş: 
“Çok büyük bir olay. Futbol tarihinin en büyük mali hile skandalı.”

OASİS GRUBUNU ‘FANATİK TARAFTAR’ YAPAN TAKIM

Manchester City yıllardır İngiliz futbol liginin en başarılı takımı.
Şu sıralar İngiltere’nin en çok konuşulan rock grubu Oasis’in iki kardeş kurucusunu fanatik taraftar yapan kulüp.
Çok sayıda şampiyonluğu var.
Bunu da çok büyük bir finansal güç sayesinde yapıyor.
Bu yolla dünyanın en pahalı futbolcularını alıyor. Anormal paralar veriyor.
Tabii ki bunun arkasında büyük bir finansör var.

1 EYLÜL 2008 TARİHİNDE BİR ARAP ŞEYHİ TAKIMI ALINCA

Takımın kaderi 1 Eylül 2008 tarihinde değişti.
Birleşik Arap Emirliklerinin en zengin insanlarından biri olan Şeyh Mansur o gün Manchester City takımını satın alarak başına geçti.
O günden itibaren de takımı uçurdu.
Çok para harcadı.
“Çok parası var, istediği futbolcuyu alabilir” diyebilirsiniz.
Hayır, öyle değil. 
Alabilirsiniz ama kurallara uyarak alabilirsiniz.

PARAN VARSA HER ŞEYİ, HERKESİ ALABİLİR MİSİN?

Öyleyse bu kural nedir?
Çok basit…. 
“Sadece kazandığınız kadar harcayabilirsiniz.”
Oysa Şeyh bu kurala hiç uymamış.
Hem de nasıl biliyor musunuz…

BİR FUTBOL TAKIMININ KAÇ GELİR KAYNAĞI VARDIR?

New York Times muhabiri bunu çok güzel anlatıyor...
Futbol takımlarının üç gelir kaynağı vardır: 
TV yayın hakları, stadyum biletleri ve sponsorluklar. 
İlk ikisini pek manipüle edemezsiniz. Neyin nereden geldiği açık ve bellidir.
Ama…
Ama sponsorlarla oynayabilir, üç kağıt yapabilirsiniz.

TAKIM ETIHAD FORMASINI TAŞIYOR AMA PARAYI KİM VERİYOR?

Bakın ne yapmış Şeyh Mansur:
(*) BİR: Etihad Airways gibi BAE'ye ait şirketlerle bir sürü göstermelik sözleşme imzaladılar. 
(*) İKİ: Ancak bu şirketler sponsorluk parasının çok küçük bir kısmını ödedi. 
(*) ÜÇ: Geri kalanı ise Şeyh Mansur'un şirketinden geldi ve bu şirket rakamları muazzam ölçüde şişirdi. 

950 MİLYON STERLİNGLİK SPONSORLUĞUN 830 MİLYONUNU ŞEYH CEBİNDEN ÖDEDİ

"Manchester City'nin iddia ettiği yaklaşık 950 milyon sterlinlik sponsorluk parasının sadece 120 milyonu kadarı sponsorlardan geldi. 
Gerisini Şeyh kendi cebinden verdi.”
Hayır veremezsin.
Futbolda rekabeti sağlayan “Fair play” kuralı budur.
Kazandığın kadar harcayabilirsin.

KAZANMADIĞIN PARAYLA KİMLERİ SATIN ALABİLİRSİN?

Manchester City kazanmadığı paralarla, dünyanın en iyi teknik direktörü Pep Guardiola'yı; Kevin De Bruyne, David Silva, Sergio Aguero gibi en iyi oyunculardan bazılarını satın aldı. 
Böylece Şeyh Mansur’un sahipliği altında 8 Premier Leage şampiyonluğu elde ettiler. 
Şimdi bu durum nasıl değerlendirilecek?
Burada biraz durup, Ali Babacan’ın artık hepimize yol gösterecek Yolsuzluk Anayasasındaki 9 altın kurala bir bakalım.

ALİ BABACAN’A GÖRE BU 9 ŞEYDEN BİRİNİ YAPARSANIZ YOLSUZLUK YAPMIŞ OLURSUNUZ

(*) MADDE 1: “Bir kişinin devletteki görevini ve sahip olduğu yetkiyi kullanarak kendisine, akrabalarına veya arkadaşlarına çıkar sağlaması YOLSUZLUKTUR.”
(*) MADDE 2: “İmar planlarını, inşaat haklarını veya devlet arazilerinin kullanım biçimini, belli kişi veya şirketlere kazanç sağlayacak şekilde değiştirmek YOLSUZLUKTUR." 
(*) MADDE 3: “Devlet arazilerini, ruhsatları, izinleri, teşvikleri, lisansları veya devletin diğer imkânlarını sadece belli kişilere çıkar sağlayacak şekilde kullandırmak YOLSUZLUKTUR.” 
(*) MADDE 4: “Bir işin, iznin veya ruhsatın verilmesi karşılığında hediye, ayrıcalık, siyasi destek veya başka bir menfaat elde etmek YOLSUZLUKTUR.” 

ADRESE TESLİM İHALE VERMEK YOLSUZLUKTUR

(*) MADDE 5: “İhaleleri gerçek rekabet ve yarışmadan kaçırmak için davet veya doğrudan temin yoluyla yapmak, baştan birileri kazanacak şekilde hazırlamak, işi adrese teslim hâle getirmek YOLSUZLUKTUR.” 
(*) MADDE 6: “Devletin veya belediyenin araçlarını, binalarını, çalışanlarını ve diğer imkânlarını bir parti veya kişisel işler için kullanmak YOLSUZLUKTUR.” 

'HAMİLİ KART YAKINIMDIR’LA İŞE İNSAN ALMAK YOLSUZLUKTUR

(*) MADDE 7: “Bazı kişi ve grupları, siyasi düşüncesi, kimliği, inancı, bölgesi veya aidiyeti nedeniyle devletin imkânlarından ayrıcalıklı olarak yararlandırmak YOLSUZLUKTUR.” 

YOLSUZLUĞU GÖRÜP SORUŞTURMAYI ENGELLEMEK YOLSUZLUKTUR

(*) MADDE 8: “Yolsuzluğu gördüğü halde bunu gizlemek, soruşturulmasını engellemek veya yolsuzlukları denetlemesi gereken kurumların çalışmasını engellemek YOLSUZLUKTUR.”
(*) MADDE 9: “Kamu görevinden ayrıldıktan sonra, yasal sınırlamaları ihlal ederek, denetlediği sektör ve kurumlarda görev almak ya da görev sırasında edindiği bilgi, belge veya nüfuzu kişisel veya ticari çıkar sağlamak için kullanmak YOLSUZLUKTUR.”

BU 9 MADDENİN FUTBOLLA NE İLGİSİ VAR DİYE DÜŞÜNÜYORSANIZ

“Bu olsa olsa siyasete, fon skandallarına uygulanabilecek bir kurallar listesi olabilir, Manchester City ile ne alakası var” diyebilirsiniz. 
Bir kere daha dikkatle okuyun.
Sonra Türkiye’de Futbol Federasyonu ve Yüksek Hakem Kurulu skandalını bir düşünün.
Sizce siyasetle hiç ilişkisi yok mu?..
Tamam öyleyse gelin bu konunun siyasi boyutunu da konuşalım. 

MANCHESTER BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANI İNGİLTERE BAŞBAKANI OLUNCA

Birleşik Arap Emirlikleri, İngiltere'nin en iyi müttefiklerinden biri. Ama şimdi İngiltere popüler kültürünün en büyük ihracat malzemesi olan futbolu yozlaştırmakla suçlanıyor. 
Bloomberg'in haberine göre, Emirlik yetkilileri, ağır bir cezanın İngiltere'deki gelecekteki yatırımlar için sonuçları olabileceği konusunda uyarıda bulundu. 
Bu durum Başbakan Andy Burnham için de baş ağrısı yarattı. İngiltere Başbakanı daha kısa süre önce  Manchester Büyükşehir Belediye Başkanıydı. 

BABACAN KRİTERLERİNE GÖRE MANCHESTER CITY’NİN BAŞINA NELER GELEBİLİR

Şimdi Ali Babacan kritelerini uygularsak Manchester City'nin başına ne gelecek? 
(*) Bir veya iki alt lige düşürülebilir. 
(*) Yetenekli oyuncu transfer etmesi yasaklanabilir. 
(*) Ya da puan cezası verilebilir. Veya mali bir ceza uygulanabilir. 
(*) Bazıları ise en aşırı cezanın verilerek tamamen ligden atılmasını istiyor. 
Ne olacak bilmiyoruz ama mutlaka bir ceza verilecek.

GÜNÜN TESTİ: FON SKANDALI BU 9 MADDEDEN KAÇINA GİRİYOR

Futboldan Türkiye’ye gelelim.
Şimdi Ali Babacan’ın 9 maddelik Yolsuzluk Anayasasını önünüze koyun.
Ve her maddeyi yüksek sesle okuyun ve gözünüzün önüne neyin, hangi olayların ve  kimlerin geldiğini düşünün.
Mesela yuşadığımız şu son fon skandalı…
Bu 9 maddeden kaçına giriyor?
Veya daha geriye, yaşınızın müsade ettiği kadar geriye gidip, Türk siyasi hayatından aklınızda kalan olayları bu 9 maddeye uygulayın…

BU 9 MADDE SADECE SİYASETÇİLER İÇİN DEĞİL HEPİMİZ İÇİN GEÇERLİ

Diyorum ya…
Ali Babacan önümüzdeki 20-30 yılda bol bol kullanacağımız 9 maddelik mükemmel bir “Yolsuzluk Anayasası” koydu önümüze.
Bu sadece vatandaşlar için geçerli değil.
Siyasetçiler, savcılar, hakimler, avukatlar, iş insanları, sporcular, kültür ve sanat insanları için de geçerli.
Alın bir olayı…
Uygulayın bu 9 maddeye…
Her şey o kadar net, o kadar apaçık ki…
İsimler tek tek kendiliğinden geliyor önünüze. 
Size de nehrin kenarına oturup seyretmek kalıyor.

MANCHESTER CITY KULÜBÜ KÜME DÜŞMEZSE KİM KÜME DÜŞER

Ve son nokta.
Ali Babacan kriterlerine göre; Manchester City ceza almazsa, küme düşmezse ne olur?
Cevabı çok basit.
İngiltere’de siyaset küme düşer.
Ama bilelim ki Ali Babacan kuralları her ülke için geçerli.
Yolsuzluk yapanlar, onu göz yumanlar, ona yol verenler, ona şemsiye tutanlar cezalandırılmaz, küme düşürülmezse…
Siyaset küme düşer…
Bir de şunu unutmayın.
Manchester City skandalının parasal büyüklüğü, Fon skandalının parasal büyüklüğü yanında devede kulak bile kalmaz.

patronlardunyasi.com