‘Dedem geldi’ gerekçesiyle kiracı evden çıkarılabilecek

Meclis’ten geçen Borçlar Kanunu sevgiliye tazminat hakkından kiracı-ev sahibi ilişkisine kadar birçok yenilik getiriyor. Yeni yasaya göre artık ev sahipleri dedesi için dahi tahliye talebinde bulunabilecek

Meclis’te 3 günde yasalaşan 3 bin maddelik 3 dev yasa arasında yer alan Borçlar Kanunu, önemli değişiklikler getiriyor. Yasa ile kiracı-ev sahibi ilişkileri yanında, nişanlıya, sevgiliye, kumaya tazminat hakkı, sözleşmelerde elektronik imza gibi pek çok yenilik hayatımıza girmiş olacak. Toplam 649 maddeden oluşan yasaya göre evsahipleri artık kiracıyı çıkartmak için çocuklarının yanı sıra torunlarını, anne babalarını, hatta dedelerini bile gerekçe gösterebilecek. Halen kendisinin, eşinin ve çocuğunun ihtiyacı için bir evi tahliye edebilirken, yeni sistemde altsoy-üstsoy dahil edilecek. Böylece dedesi, torununun torunu için dahi tahliye talebinde bulunabilecek. Ancak bu şekilde mazeret göstererek boşaltılan dükkan ve daireler, üç yıl boyunca eski kiracıdan başkasına kiralanamayacak. Aksi takdirde kiracıya bir yıllık kira tazminat olarak ödenecek.

1 TEMMUZ 2012’DE YÜRÜRLÜKTE OLACAK

Yürürlük tarihi 1 Temmuz 2012 olarak belirlenen yasaya göre kiraya verenin, sözleşmede aksi öngörülmemişse, kiralananın kullanımıyla ilgili olmak üzere, kendisi veya üçüncü kişi tarafından yapılan yan giderler kiraya verene ait olacak. Yine öngörülmeyen olağanüstü durumlar ortaya çıktığında, kira bedeli, yabancı para olarak belirlenen kira sözleşmeleri, yeni koşullara uyarlanabilecek. Gayrimenkul Kiraları Hakkındaki 6570 sayılı Kanun yürürlükten kalkacak. Kiracı-evsahibi ilişkileri tümüyle Türk Borçlar Kanunu ile düzenlenecek.

Sözleşmelere kriz ayarı

• Kanuna göre ekonomik kriz dönemleri gibi olağanüstü durumlarda, sözleşmeler değişen koşullara göre uyarlanabilecek. Buna göre, sözleşmenin yapıldığı sırada, taraflarca öngörülmeyen ve öngörülmesi de beklenmeyen olağanüstü bir durum, borçludan kaynaklanmayan bir sebeple ortaya çıkar ve sözleşmenin yapıldığı sırada mevcut olguları, kendisinden ifanın istenmesini dürüstlük kurallarına aykırı düşecek derecede borçlu aleyhine değiştirir ve borçlu da borcunu henüz ifa etmemiş veya ifanın aşırı ölçüde güçlenmesinden doğan haklarını saklı tutarak ifa etmiş olursa, borçlu, hakimden sözleşmenin yeni koşullara uyarlanması isteyebilecek. 

Sevgiliye tazminat isteme hakkı

Yeni Türk Borçlar Kanunu’na göre hakim, sadece ölüm halinde değil, ağır bedensel zararlarda da zarar görenin yakınlarına manevi tazminat ödenmesine karar verebilecek. “Zarar gören veya ölenin ailesi” ile sınırlı olan haksız fiilden doğan manevi tazminatın kapsamını genişleten tasarıya göre, ağır bedensel zarar veya ölüm halinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilecek. Yargıtay içtihatlarının bulunduğu bu konunun kanuna girmesiyle, beraber olup aralarında resmi nikah olmayanların, nişanlı ve sevgililerin tazminat istemleri, yasal dayanağa kavuşmuş olacak.

• Eşlerden biri yazılı olarak izin vermedikçe diğer eş hiçbir şekilde bir başkasının borcuna kefil olamayacak. Kefil olanın rızası olmadıkça, kefalet miktarında sonradan bir artış yapılamayacak.

• Herhangi bir borca kefil olma durumunda, on yıldan daha fazla süre için verilse bile kefalet on yılın sonunda kendiliğinden ortadan kalkacak.

• Zaman aşımı süreci, zararın ve tazminat yükümlüsünün öğrenildiği tarihte başlayacak. Yirmi yıl sonra yıkılan bina için de müteahhitten tazminat alınabilecek.

Balkonda mangala son

• Balkonunda mangal yakarak, daire kapısının önüne ayakkabı koyarak, yüksek sesle müzik dinleyerek, aşırı gürültü yaparak komşularını rahatsız eden kiracılar evden çıkartılabilecek.

• Kira bedelini zamanında ödemeyen kiracıya her seferinde yazılı ihtar çekilecek. İki defa ihtar yiyen kiracı tahliye edilebilecek.

• Aile konutu olarak kiralanan konutların tahliyesinde kontratta imzası bulunmayan eşin de açık rızası aranacak. 

Kiraya ÜFE sınırı geldi

• Kira bedelleri, bir önceki yıldaki üretici fiyat endeksindeki (ÜFE) artışı geçemeyecek. Döviz üzerinden ödenen kira bedelleri beş yılda bir yeniden belirlenecek.

• Kiralamalarda depozito üç aylık kira tutarını aşamayacak.

• Kiralanan dairenin çatısı akar, şöminesi tüterse kiracı ev sahibinden onarım yapılmasını isteyebilecek. Verilen sürede onarım yapılmadığı takdirde kiracı onarımı kendisi yaptırıp, bedelini kiradan düşebilecek. 

Tek yanlı sözleşme yok

• İşveren, kadın ve erkek işçilerin cinsel tacize uğramamaları ve tacize uğramış olanların daha fazla zarar görmemesi için güvenlik önlemi alacak.

• İşçi ücretlerinin dörtte birinden fazlası haczedilemeyecek.

• Bireyler, bankalar, sigorta, seyahat ve taşıma işletmeleri gibi şirketler tarafından önceden hazırlanan soyut ve tek yanlı sözleşmelere karşı korunacak.