ABD'nin İran petrolü yaptırımlarına aldığı Sayyed Ruhollah Razavi'nin Türk vatandaşlığı ortaya çıktı

Toygun ATİLLA

ABD Hazine Bakanlığı 15 Ekim'de İran'a yönelik yeni yaptırım kararlarını açıkladı.

Reuters'ın duyurduğu karar, 16 kişi ve 10 kuruluşu kapsıyordu.

Ancak yaptırım listesinin ayrıntılarında Türkiye'yi yakından ilgilendiren bir isim vardı.

Sayyed Ruhollah Razavi.

ABD Hazine Bakanlığı bu kişiyi İran'ın önde gelen petrol ticareti aracılarından biri olarak tanımlıyor.

OFAC'ın aynı gün yayımladığı resmî kayıtta ise dikkat çekici bir ayrıntı bulunuyor:

Razavi'nin İran ve Dominika'nın yanı sıra Türk vatandaşlığı da var. 

KİM BU TÜRK VATANDAŞI?

ABD'nin resmî yaptırım kayıtlarına göre Razavi, 19 Eylül 1981'de İran'ın Kum kentinde doğdu.

Dubai'de yaşayan Razavi'nin İran petrolünün uluslararası piyasalara ulaştırılmasında önemli roller üstlendiği ileri sürülüyor.

ABD Hazine Bakanlığı, Razavi'nin İran'daki muhafazakâr Paydari Cephesi liderinin damadı olduğunu da açıklamasına ekledi.

Bu siyasi bağlantı, Washington'ın Razavi'yi yalnızca bir petrol tüccarı olarak değil, İran'ın siyasi çevreleriyle ilişkili bir ticari aktör olarak değerlendirdiğini gösteriyor.

AYDA MİLYONLARCA VARİL PETROL

ABD Hazine Bakanlığının açıklamasındaki en önemli iddialardan biri, petrol ticaretinin büyüklüğü.

Bakanlığa göre Razavi, ABD'nin İran petrol ihracatını engellemeye yönelik ablukasından önce, İran Ulusal Petrol Şirketi (NIOC) ve bağlı kuruluşu Naftiran Intertrade Company adına her ay milyonlarca varil petrolün yurtdışına sevkiyatından sorumluydu.

PETROLÜN PARASI TÜRKİYE'YE NASIL GELİYORDU?

Dosyanın Türkiye açısından en dikkat çekici bölümü, petrol satışından elde edildiği ileri sürülen gelirlerin izlediği güzergâh.

ABD Hazine Bakanlığına göre Razavi'nin kullandığı finansal ağ, paravan şirketler, gayriresmî bankacılık kanalları ve nakit ile altın taşıyan aracılardan oluşuyordu.

Bakanlığın açıklamasına göre Hong Kong üzerinden Birleşik Arap Emirlikleri ve Türkiye'ye yönlendirilen fonlar, bu ülkelerde nakde ve altına çevriliyor; ardından Mahan Air uçuşlarıyla İran'a ve İran'ın yurtdışındaki bağlantılı yapılarına kaçırılıyordu.

ABD'nin açıklamasında Türkiye'deki belirli bir banka, döviz bürosu, kuyumcu veya şirketin Razavi adına bu işlemleri gerçekleştirdiğine ilişkin isim verilmedi. 

WASHINGTON BİR AY ÖNCE TÜRK BANKASINI DA HEDEF ALMIŞTI

15 Ekim kararını önemli kılan gelişmelerden biri de ABD'nin Türkiye'deki finans kuruluşlarına yönelik önceki yaptırımları.

ABD Hazine Bakanlığı, 4 Eylül 2026'da İstanbul merkezli Golden Global Yatırım Bankası ile Golden Global Portföy Yönetimi ve Golden Global Varlık Kiralama'yı yaptırım listesine almıştı.

Washington, bankanın İran bağlantılı petrol gelirlerinin Çin'den Türkiye'ye aktarılmasına ve bu gelirlerin nakit ile altına dönüştürülmesine aracılık ettiğini ileri sürmüştü.

Golden Global Bank ise suçlamaları reddetmiş, ilgili kişi ve kuruluşların müşterileri olmadığını ve bunlarla doğrudan veya dolaylı işlem gerçekleştirmediğini açıklamıştı. 

İki yaptırım kararında Türkiye'nin altın ve nakit dönüşüm merkezi olarak anılması dikkat çekiyor.

Üstelik ABD Hazine Bakanlığı, 15 Ekim açıklamasında Golden Global Bank'ı İran'ın gölge bankacılık ağlarına ilişkin operasyonunun önceki hedeflerinden biri olarak yeniden anıyor.

Ancak Razavi ile Golden Global Bank arasında doğrudan ticari veya finansal ilişki bulunduğuna dair yayımlanmış bir kanıt yok.

İRAN'DA İKİ ŞİRKETİ DAHA LİSTEYE ALINDI

ABD yönetimi Razavi ile bağlantılı olduğunu belirttiği iki İran şirketine de yaptırım uyguladı.

Bunlardan ilki Tejarat Gostar Atlas Parsian Kish Company.

İkincisi ise Farzanegan Energy Pars Company.

ABD Hazine Bakanlığı, Farzanegan Energy Pars'ın İran'ın Buşehr eyaletinde Farzanegan Gaz Kondensat Rafinerisi projesini geliştirdiğini belirtiyor.

İki şirketin Razavi tarafından yönetildiği ve onunla bağlantıları nedeniyle yaptırım kapsamına alındığı açıkladı. 

TÜRKİYE'DEKİ ŞİRKETLERİ VAR MI?

Dosyanın henüz yanıtlanmamış en önemli sorusu bu.

ABD kayıtları Razavi'nin Türk vatandaşlığını doğruluyor. Ancak Türkiye'de hangi şirketlere ortak olduğu, taşınmaz edinip edinmediği, hangi finans kuruluşlarıyla çalıştığı ve vatandaşlığı hangi tarihte kazandığı açıklanmıyor.

ABD YAPTIRIMI NE ANLAMA GELİYOR?

Razavi'nin yaptırım listesine alınması, ABD yaptırım mevzuatı kapsamında malvarlığının belirli koşullarda bloke edilmesi ve ABD bağlantılı işlemlerin yasaklanması sonucunu doğuruyor.

Yabancı finans kuruluşları açısından da ikincil yaptırım riski ortaya çıkabiliyor.

patronlardunyasi.com