Zeytinyağı markası Kristal'in ikinci kuşak yöneticisi Noel Micaleff, 91 yaşında hayatını kaybetti

Deniz DALLI

'Levanten' sözcüğü Fransızca kökenlidir. 'Doğu' anlamına gelen 'Levant' kelimesinden gelir. 18 ve 19'uncu yüzyılda İzmir ve Lübnan’ı da içine alacak şekilde Doğu Akdeniz ve Ortadoğu’nun bir bölümünü içine alan bölgeye yerleşen Avrupalılara, özellikle de Fransız ve İtalyanlara denilirdi.

Levantenlerin büyük bölümü Osmanlı döneminde, özellikle Kapitülasyonların sağladığı avantajla İzmir’e gelmiş ve burayı dönemin en önemli ticaret merkezlerinden biri haline getirmişti.

İşte o gelen ailelerden biri de Micaleff Ailesi'ydi. Malta'dan 1860'lı yıllarda gemiyle geldikleri İzmir'de, gemi levazımında başladılar işe.

Levantenlerin birçoğu Kurtuluş Savaşı'nın ardından kenti terk etti ancak Micaleff Ailesi, gitmeyenler arasında yer aldı.

İzmir'i terk etmeyen Micaleff Ailesi, ülkede sanayileşmenin de önü­nü açan ilk ailelerden oldu.

Micaleff Ailesi'nin fertlerinden Anthony Micaleff, 1930’lu yıllarda tiftik, zeytinya­ğı, tütün, zerdali cekirdeği ürülerinin alım satımını gerçekleştiren bir tüccardı.

1938 yılında, İzmir'de Kristal Zeytinyağı'nın temelini attı.

Milliyet gazetesinde Dilek Gappi Mayıs 2010'daki yazısında, Noel Micaleff, babasının fabrikayı nasıl kurduğunu şöyle anlatmıştı:

"O dönemlerde Türkiye'yi çok iyi tanıyan ve Kuşadası'nda ülkenin en es- ki rafinelerinden birine sahip İtalyan bir sanayici vardı. Babam diğer işlerine ilave olarak, bu İtalyan sanayici ile birlikte 1938'de rafine üretim te- sisi kurdu. Hayal meyal hatırlıyorum o tarihlerde İzmir'de elektrik yoktu. Fabrikayı çalıştıracak sistemi kurmak için eski bir lokomotif satın almışlardı. O zamanlar İzmir bile ancak gaz lambaları ile aydınlanabiliyordu. Havagazı tesisi fabrikadan sonra kuruldu.

Söke'den Aydın, Torbalı, Sultanhisar, Ayvalık yörelerinden satın alınan zeytinler bu fabrikada işleniyordu.

Bilir misiniz yağlar o tarihte deve kervanları ile gelirdi. Güğümler, tulumlarla taşınırdı. 1940'lardan sonra kamyonlar başladı. Kristal Türkiye'nin ilk rivera zeytinyağını tekene kutuya koyan ilk müessesedir. Babamlar fabrika kurulduğunda ilk ihracata Güney Amerika'yla başlamışlar. Türkiye'nin rafine zeytinyağında ilk ihracatını Amerika ve Kanada'ya biz gerçekleştirdik. İlk ihracat kutuları, 200 kiloluk varillerdi. Güney Amerika işleri ke- sildi ve dahili piyasayla çalışmaya hız verdik."

Kristal markasının logosu da dedeleri Carmelo Micaleff’i Malta'dan Türkiye’ye getiren vapurdu. Zeytinyağlarının konulduğu teneke kutularının üzerine gemi logosu konuldu. Onun hikayesini ise ailenin şirketteki üçüncü kuşak temsilcisi Christopher Dologh şöyle ifade etmişti:

“Kristal, zeytinyağı kültürünün Türkiye’de yeşermesine, gelişmesine nesiller boyu öncülük ve hizmet etmiş çok değerli bir marka, hatta bazıları için bir markadan da fazlası. Özellikle Anadolu’da zeytinyağının kullanılmasına ve yaygınlaşmasına öncülük etmiş. Anadolu insanı Kristal zeytinyağı demektense bize logomuzda yer alan vapur görselinden esinlenerek ‘vapurlu yağ’ demeye başlamış.

Logomuzdaki vapurun hikâyesi ise aslında bir başlangıcı ifade ettiği için çok anlamlı. 1860’lı yıllarda Micaleff ailesi Malta’dan İzmir’e bir vapurla gelir ve bir ailenin hikâyesi zamanla bir ilkin hikâyesine dönüşür. 1938’de zeytinyağı üretimine başlayan Micaleffler, 1945’de Türkiye’nin ilk zeytinyağı markalarından birinin yaratıcısı olur.

Dedelerini bu bereketli topraklara taşıyan vapuru da unutmaz onu markalarının logosuna taşırlar ve bu genç markaya ürünlerinin berraklığına, saflığına ve değerine yakışır bir ad verirler: Kristal.”

Kristal Zeytinyağı şirketi, 1945 yılında Bakanlar Kurulu kararı ve onayıyla Ticaret ve Sanayi Kontuvarı Türk Anonim Şirketi adıyla tüzel kişiliğe kavuştu. O yıllarda, Cumhuriyet’in kurulmasından hemen sonra başlatılan ekonomik kalkınma ve büyüme politikaları kapsamında özellikle yerli sermaye ile kurulacak şirketlerin kurulması Bakanlar Kurulu’nun izin ve onayına sunuluyordu. Şirketin kuruluşu 1945 yılında dönemin Bakanlar Kurulu kararıyla gerçekleşmiş ve şirkete T.A.Ş., yani “Türk Anonim Şirketi” unvanı verilmiştir.

Noel Micaleff, şirketin ikinci kuşak yöneticisiydi, 1954 yılından itibaren fiilen işlerin başında bulundu. Charles Michaleff’in vefatından sonra bayrağı devralan Noel Micaleff, 2003 yılında şirkette çalışmaya başlayan yeğeni Christopher Dologh’u kendi yerine hazırladı.

Şirket 2007 yılında Arkas Holding’le ortak oldu. Kristal Zeytinyağları'nın üreticisi Ticaret ve Sanayi Kontuvarı'nın yüzde 49 hissesi Arkas Holding'e satıldı. Noel Micaleff, bu ortaklık için "Yeni bir ortak değil, yarım asırlık bir arkadaşla buluştum" demişti.

Şirket idaresini yeğenine bırakan Noel Micaleff, yeni yılın ilk günlerinde, 4 Ocak'ta, 91 yaşında hayatını kaybetti.

Arkas Holding, Noel Micaleff'in ölümüyle ilgili mesajında şu ifadelere yer verdi:

"Kristal Yağları Yönetim Kurulu Üyesi ve ortaklarımızdan, zeytinyağı sektörü ve Ege iş dünyasının saygın isimlerinden, duayen iş insanı Sayın Noel Micaleff'i kaybetmenin derin üzüntüsünü yaşıyoruz.

Kristal Yağları'nın ikinci kuşak temsilcisi olarak ilk ambalajlı zeytinyağı ve ihracatının yapılmasında öncülük eden, Türkiye'de zeytinyağı üretiminin sanayileşmesi ve kalite standartlarının yükseltilmesinde önemli rol üstlenen Sayın Noel Micaleff, sektöre kazandırdığı kalıcı değerlerle her zaman saygıyla anılacaktır.

Arkas Holding olarak, iş dünyasına bıraktığı güçlü mirası ve ilham verici katkılarını şükranla hatırlayacağız. Tüm Kristal çalışanlarına ve ailesine başsağlığı dileriz."

Noel Micaleff, Meryem Ana Evi Derneği Başkanlığı görevinde de bulundu. Bölge turizmine bu anlamda da katkı sağlamış bir iş insanı. Micaleff için 9 Ocak Cuma günü sabah 11.00’de İzmir’deki Notre Dame du Rosaire (Santo Rosario) Kilisesi'nde tören düzenlenecek. Törenin ardından Noel Micaleff, Paşaköprü Aile Mezarlığı’nda toprağa verilecek.

patronlardunyasi.com