Türkiye'de Süleyman Demirel ile popüler olan avokado, Fatih Altaylı'nın cezaevi anıları sonrası tekrar gündemde 

Toygun ATİLLA

SÜLEYMAN DEMİREL İLE ŞÖHRET OLDU 

1990’lı yıllarda Süleyman Demirel’e atfedilen “Her gün avokado yerim” sözü, o dönem için alışılmadık bir beslenme tercihini kamuoyuna taşıdı. 

Bu cümle dillerden diller dolaştı, Süleyman Demirel'in sağlık sırrının avokado olduğu efsane olarak hepimizin hafızasına yerleşti. 

Her ne kadar yıllar sonra Süleyman Demirel'in doktorluğunu yapan Prof. Dr. Osman Müftüoğlu bu bilginin doğru olmadığını açıklamış olsa da Türkiye'de bir neslin avokado ile tanışması Süleyman Demirel sayesinde oldu. 

FATİH ALTAYLI İLE GÜNDEME GELDİ

Avokado o yıllarda büyük şehirlerde sınırlı bulunan, çoğunlukla ithal ve pahalı bir üründü. 

Aradan yıllar geçti.

Bu kez gazeteci Fatih Altaylı’nın cezaevi günlerini anlatırken “dilekçe vererek avokado ve brokoli talep ettiğini” söylemesi, aynı meyveyi yeniden gündeme taşıdı. Avokado bir kez daha konuşuluyordu.

ÜRETİM 100 KAT ARTTI 

Bende bunun üzerine tekrar popüler olan avokadonun Türkiye'deki yol haritasını araştırmayı kendime dert edindim. 

Hemen oturdum, TÜİK verilerini inceledim. 

Bu verilere göre, 2004’te 400 ton üretilen avokado üretimi 2023'te 38 bin 462 yol olmuştu. Yani 19 yılda üretim yaklaşık 100 kat artmıştı. 

Ekim alanları ise aynı dönemlerde 700 dekardan 47 bin 205 dekara çıkmıştı. 

Bu artış, Türkiye’de sağlıklı beslenme trendinin yükselişiyle paralel ilerledi. Ancak asıl belirleyici unsur, Akdeniz hattındaki üretim potansiyelinin fark edilmesi oldu.

Bugün üretimin büyük kısmı, Antalya (özellikle Alanya ve Gazipaşa), Mersin (Anamur, Bozyazı), Muğla’nın bazı ilçeleri tarafından karşılanıyor.

Antalya tek başına üretimde açık ara ilk sırada yer alıyor.

Avokado uzun süre Türkiye için ithal bir üründü. Ancak tablo değişmeye başladı.

İHRACATTA YAPIYORUZ 

Dünya Bankası WITS verilerine göre, 2023 yılında Türkiye’nin dış ticaret rakamlarına göre 2023 ithalatı 10 milyon 953 bin 900 kilo ve bunun karşılığı ise 9.85 milyon dolar. İhracatı ise 5 milyon 728 bin 130 kilo ve 8.07 milyon dolar...

Türkiye halen avokado ithalatçı gibi görünse de ihracatla gelinen noktada mesafenin hayli daraldığını görmek mümkün. 

RUSYA'YA SATIYOR KENYA VE TANZANYA'DAN ALIYORUZ 

Türkiye'nin avokado ihracatında en büyük pazarı Rusya olurken ithalatta önce çıkan ülkeler ise Kenya ve Tanzanya...

Tarım ekonomisine bakıldığında, küçük alanda yüksek gelir potansiyeli sağlayan, ihracat geliri şansı bulunan avokado çiftçiler içinde tercih sebebi olmuş. 

AVOKADO'NUN FAYDALARI 

Şimdi gelelim avokadonun faydalarına. Okuduğum bilimsel makalelere göre, avokado, tekli doymamış yağ asitleri bakımından zengin (kalp-damar sağlığı ile ilişkilendiriliyor), yüksek lif içeriyor, potasyum ve folat açısından güçlü, E ve C vitamini barındırıyor.

Belki bir “Mucize” değil ancak dengeli beslenme içinde güçlü bir oyuncu.

Bu nedenle sporcu diyetlerinden CEO menülerine kadar geniş bir tüketim alanı buldu.

Demirel’in sofrasında “alışkanlık” olarak anılan avokado, Fatih Altaylı’nın cezaevi anılarında “dilekçeyle gelen ürün” oldu.

Bir dönem “Batılı alışkanlık” diye anılan ürün, bugün Antalya’daki üreticinin bilançosunda yer alıyor, cezaevi koğuşlarının sofralarını süslüyor. 

patronlardunyasi.com