Marketlerin buzdolapları hackerların hedefinde, Rusya, İsrail ve ABD'nin ardından Avrupa'da siber alarm

Eyüp SERBEST

Fransa'da ekim ayında yüzlerce marketin buzdolabı ve dondurucularını etkileyen siber saldırıların ardından İsveç, Belçika ve Lüksemburg'da da benzer olaylar yaşandı.

Soğutma sistemlerinin sıcaklıklarında meydana gelen olağan dışı yükselişler nedeniyle dondurulmuş gıdalar çözüldü, bazı mağazalarda ürünler kullanılamaz hale geldi.

Son olaylar, marketlerin yanı sıra gıda depoları ve diğer soğuk zincir tesislerinde kullanılan uzaktan erişimli kontrol sistemlerinin güvenliğini yeniden gündeme getirdi.

İSVEÇ'TE SOĞUTUCULARIN SICAKLIĞI 55 DERECEYE ÇIKTI

İsveç'te 2 Kasım'da ICA ve Coop zincirlerine ait bazı süpermarketlerin soğutma sistemlerinde olağan dışı sıcaklık artışları yaşandı.

Coop, altı mağazasının etkilendiğini bildirirken ICA, sınırlı sayıda mağazada soğutma ve dondurma sistemlerini etkileyen olaylar meydana geldiğini doğruladı.

İsveç'in Öland bölgesindeki bir ICA mağazasının yetkilisi Mats Olsson, soğutuculardaki sıcaklığın 55 dereceye kadar yükseldiğini açıkladı.

Sabah mağazaya geldiğinde her yerin suyla kaplı olduğunu belirten Olsson, donduruculardaki ürünlerin çözüldüğünü ve büyük miktarda gıdanın kullanılamaz hale geldiğini söyledi.

Bazı mağaza yetkilileri yaşananların siber saldırıdan kaynaklandığını öne sürerken, olayların teknik nedenlerine ilişkin incelemeler sürüyor.

BELÇİKA'DA 60'A YAKIN MARKET ETKİLENDİ

Benzer olaylar Belçika'da da görüldü.

Ülkede yaklaşık 40 Delhaize, 15 Carrefour ve 5 Spar mağazasında soğutma sistemlerinin sıcaklıklarında ani yükselişler bildirildi.

Delhaize, mağazalarında yaşanan sorunu bilişim sistemleriyle ilgili bir olay olarak nitelendirirken, etkilenen sistemlerin internet bağlantısını kesti.

Bazı mağazalarda ürünlerin bozulmasını önlemek amacıyla soğutmalı kamyonlar devreye sokuldu.

Lüksemburg'daki bazı Delhaize mağazalarında da benzer sorunlar yaşandığı bildirildi. Ancak ülkede kaç mağazanın etkilendiği açıklanmadı.

Belçika, Lüksemburg ve İsveç'teki olayların aynı kişiler tarafından gerçekleştirildiği veya Fransa'daki saldırılarla doğrudan bağlantılı olduğu henüz doğrulanmadı.

FRANSA'DA YÜZLERCE MARKETİN BUZDOLAPLARI ISITILDI

Avrupa'daki son olaylardan önce, 11-12 Ekim gecesi Fransa'da geniş çaplı bir siber saldırı meydana geldi.

Intermarché, Carrefour, E.Leclerc, Monoprix ve Coopérative U gibi zincirlere ait yüzlerce süpermarketin soğutma sistemleri hedef alındı.

Saldırganların, soğutucuların uzaktan erişilebilen kontrol sistemlerine müdahale ederek sıcaklıkları 50 dereceye kadar yükselttiği bildirildi.

Bazı sistemlerde buz çözme işleminin normal süresinin uzatıldığı, böylece soğutucuların saatlerce yüksek sıcaklıkta çalışmasına neden olunduğu belirtildi.

Saldırılar nedeniyle et, sebze ve dondurulmuş gıda ürünleri çöpe atılırken bazı mağazalarda ekipmanların zarar gördüğü ve yangın çıktığı bildirildi.

Fransa'da Paris Savcılığı olaylarla ilgili soruşturma başlatırken, Ulusal Siber Güvenlik Ajansı ANSSI de incelemeye dahil edildi.

2022'DE RUSYA VE İSRAİL'DE DE YAŞANDI

Marketlerin soğutma sistemlerine yönelik siber saldırıların geçmişi, Avrupa'daki son olaylardan yıllar öncesine uzanıyor.

Danimarkalı endüstriyel teknoloji şirketi Danfoss'un Ekim 2025'te yayımladığı teknik rapora göre, 2022 yılında Rusya'da 16 süpermarketin soğutma kontrol sistemleri siber saldırıların hedefi oldu.

Saldırıya uğrayan mağazalarda Danfoss'un AK-SM 800 serisi kontrol cihazları kullanılıyordu.

Şirketin raporunda, Rusya-Ukrayna savaşının başlangıcında hacker grubu Anonymous'un Rus altyapısının hedef alınması yönünde çağrılar yaptığına da dikkat çekildi. Ancak söz konusu 16 mağazaya yönelik saldırıların Anonymous tarafından gerçekleştirildiği kesin olarak belirtilmedi.

Aynı yıl İsrail'de de 40 mağazanın soğutma kontrol sistemlerine yetkisiz erişim sağlandı.

Danfoss, İsrail'deki olaylarda etkilenen mağazaların tamamında AK-SM 800 serisi cihazların bulunduğunu, sistemlerin yeterli güvenlik duvarı veya VPN korumasına sahip olmadığını açıkladı.

Şirket, bu saldırıların ardından daha gelişmiş güvenlik özelliklerine sahip kontrol sistemlerine geçilmesini tavsiye etti.

ABD'DE ASKERİ ÜSLERDEKİ DONDURUCULAR DA HEDEF OLDU

Benzer olaylar ABD'de de yaşandı.

Ağustos 2026'da en az altı Amerikan askeri üssündeki marketlerde bulunan dondurucularda olağan dışı arızalar meydana geldi.

Bazı dondurucuların sıcaklık ayarlarının değiştirildiği ve cihazların buz çözme moduna geçirildiği bildirildi. Bunun sonucunda depolanan gıda ürünlerinin bir bölümü bozuldu.

Pentagon, olayları olası bir siber saldırı kapsamında incelemeye aldı.

Soruşturmaya ABD Siber Komutanlığı ve Kara Kuvvetleri Kriminal Soruşturma Birimi de dahil edildi.

Amerikalı yetkililerin, Fransa'daki benzer saldırıları araştıran makamlarla da temas kurduğu bildirildi.

Ancak ABD'deki olayların siber saldırıdan kaynaklandığı henüz kesinleşmedi ve sorumluların kimlikleri açıklanmadı.

GÜVENLİK AÇIKLARI DAHA ÖNCE TESPİT EDİLMİŞTİ

Saldırılar, soğutma sistemlerinde kullanılan yazılımların güvenliğine ilişkin daha önce yapılan uyarıları da gündeme taşıdı.

Danfoss'un teknik raporuna göre, Mayıs 2023'te AK-EM 100 serisi cihazlarda saldırganların sistemlere erişmesine ve kontrolü ele geçirmesine olanak sağlayabilecek ciddi güvenlik açıkları tespit edildi.

Ağustos 2023'te ise AK-SM 800A serisinde başka güvenlik açıkları belirlendi. Şirket, bunların giderilmesi için yazılım güncellemesi yayımladı.

Danfoss, eski nesil AK-SM 800 ürününün kullanım ömrünün Mayıs 2021'de sona erdiğini ve artık güncel güvenlik gereksinimlerini karşılayamadığını açıkladı.

Fransa'daki saldırıların ardından şirket, etkilenen bazı sistemlerin güncelliğini yitirmiş yazılımlar kullandığını belirterek müşterilerine desteklenen ürünleri güncellemeleri ve eski cihazları değiştirmeleri çağrısında bulundu.

SALDIRGANLAR SOĞUTUCULARI NASIL ISITIYOR?

Modern süpermarketlerde buzdolapları, dondurucular ve soğuk hava depoları merkezi kontrol sistemleriyle yönetiliyor.

Bu sistemler sayesinde mağazalardaki sıcaklıklar uzaktan izlenebiliyor, arızalar tespit edilebiliyor ve cihazların çalışma ayarları değiştirilebiliyor.

Ancak kontrol sistemlerinin internete açık olması, güncel yazılımlarla korunmaması veya yeterli erişim güvenliğine sahip olmaması durumunda saldırganlar cihazlara yetkisiz müdahalede bulunabiliyor.

Fransa'daki olaylarda saldırganların soğutucuların buz çözme ve sıcaklık ayarlarını değiştirdiği bildirildi. Böylece cihazların gıdaları koruyacak düşük sıcaklıklarda çalışması engellendi.

Saldırıların sonucunda yalnızca bilgisayar sistemleri değil, doğrudan fiziksel ürünler ve ekipmanlar da zarar gördü.

Danfoss'un yanı sıra Copeland ve Dixell gibi üreticilerin kontrol sistemlerinin de Fransa'daki saldırılardan etkilendiği bildirildi. Bu nedenle olayların tek bir markanın buzdolaplarıyla sınırlı olmadığına dikkat çekildi.

SALDIRILARIN ARKASINDA KİM VAR?

Fransa'daki geniş çaplı saldırıları üstlenen bir grup henüz belirlenmedi.

İsveç ve Belçika'daki son olaylarla önceki saldırılar arasında doğrudan bağlantı bulunduğuna ilişkin de kesin bir açıklama yapılmadı.

Ancak farklı ülkelerde benzer yöntemlerle soğutma sistemlerinin etkilenmesi, gıda tedarik zincirlerinin siber saldırılara karşı korunmasına yönelik tartışmaları büyüttü.

patronlardunyasi.com