JP Morgan raporu; Türkiye ‘Drone Diplomasisi’ ile savunma ihracatında öne çıktı 

Toygun ATİLLA 

UKRAYNA SAVAŞINDAN ÖNCE BAŞLADI 

Rapora göre Türkiye, coğrafi konumu, sanayi politikası ve özel sektör ağırlıklı savunma firmalarının katkısıyla dünyanın en etkili orta ölçekli askeri tedarikçilerinden biri haline geldi. Türkiye’nin bu alandaki yükselişi Ukrayna Savaşı’ndan önce başladı ancak savaşla birlikte uygun fiyatlı ve hızlı teslim edilebilen silah sistemlerine olan küresel talep, bu süreci hızlandırdı.

BAYKAR ÖNCÜ OLDU 

Savunma ihracatındaki artışın merkezinde, TB2 ve AKINCI insansız hava araçlarının üreticisi olan Baykar bulunuyor. Raporda, TB2’nin Ukrayna, Azerbaycan ve Orta Doğu’daki operasyonel kullanımlarının ardından küresel ölçekte tanınırlık kazandığı belirtiliyor. TB2’nin, Batılı muadillerine kıyasla daha düşük maliyetle hassas vuruş kabiliyeti sunması, sistemin tercih edilmesinde belirleyici oldu.

TB2 DÜNYAYA YAYILDI

Raporda TB2’nin; Doğu Avrupa, Körfez ülkeleri, Kuzey Afrika ve Güneydoğu Asya başta olmak üzere geniş bir coğrafyada alıcı bulduğu ifade edildi. Bu ihracatlar, Türkiye’nin Ukrayna, Polonya, Azerbaycan, Körfez ülkeleri ve Afrika’nın bazı bölgeleriyle ilişkilerini derinleştiren bir savunma iş birliği ağı oluşturdu.

DRONE DİPLOMASİSİ OLUŞTU 

JPMorgan raporu, bu süreci yalnızca savunma ihracatı olarak değil, aynı zamanda uzun vadeli siyasi ve askeri ilişkiler üreten bir “drone diplomasisi” modeli olarak tanımlıyor. İHA satışlarının eğitim, bakım, lojistik destek ve zaman zaman ortak üretim anlaşmalarıyla birlikte yürütülmesi, alıcı ülkelerle kalıcı bağlar kurulmasını sağladı.

SAVUNMA VE HAVACALIK İHRACATI REKOR KIRDI 

Raporda yer alan verilere göre Türkiye’nin savunma ve havacılık ihracatı, 2010’lu yılların başında yüz milyon dolar seviyesindeyken, 2024 itibarıyla 7,1 milyar dolara ulaştı. Baykar’ın 2024 yılında elde ettiği 1,8 milyar dolarlık ihracat geliri, şirket gelirlerinin yaklaşık yüzde 90’ını oluşturdu. TB2 ve AKINCI platformlarını kullanan ülke sayısının 30’un üzerine çıktığı da raporda vurgulandı.

KAAN PROJESİ KÜRESEL HAVACILIK HEDEFİ 

Raporda Türkiye’nin insansız hava araçlarının ötesinde daha geniş bir savunma ekosistemi inşa etmeye çalıştığına da dikkat çekildi. Bu kapsamda KAAN beşinci nesil savaş uçağı projesi, Türkiye’nin küresel havacılık üreticileri arasına girme hedefinin bir parçası olarak gösterildi.

Öte yandan raporda risk başlıklarına da yer verildi. Drone teknolojisinin yaygınlaşmasıyla birlikte karşı-drone sistemleri, elektronik harp ve hava savunma teknolojilerinin hızla geliştiği, bunun da mevcut platformların etkinliğini orta vadede sınayabileceği belirtildi. KAAN projesinin ise sürdürülebilir finansman, motor teknolojisi ortaklıkları ve ileri malzemelere erişim gibi kritik alanlara bağlı olduğu vurgulandı.

BİR ÜST LİG ŞARTI 

JPMorgan Chase Center for Geopolitics raporuna göre Türkiye’nin savunma sanayiinde bir üst lige çıkabilmesi, özellikle Körfez ve Doğu Asya ülkeleriyle büyük ölçekli eş-üretim ve ortak finansman anlaşmaları yapılmasına bağlı. Bu tür anlaşmaların, Türkiye’yi yalnızca bir ihracatçı değil, küresel savunma sanayiinde kalıcı bir aktör haline getirebileceği ifade edildi.

patronlardunyasi.com