Jim O’Neill, Türkiye sandığınızdan daha güçlü bir ekonomi, onca kaosa rağmen dirençli çıktı, dedi

Aslı SÖZBİLİR

Patronlar Dünyası’nın yeni yazarı Aslı Sözbilir’in “Netlik Ayarı” röportaj serisinin üçüncü ve son bölümünde, BRICS kavramını ortaya atan İngiltere eski Hazine Bakanı Jim O’Neill Türkiye ekonomisini değerlendiriyor. O’Neill’e göre Türkiye’nin en büyük sınavı yüksek enflasyon. Ancak küresel türbülansa rağmen Türkiye ekonomisinin beklenenden daha dayanıklı olduğunu söylüyor. Altın fiyatlarından yapay zekâ yatırımlarına kadar uzanan geniş bir perspektifte küresel ekonominin geleceğini de yorumluyor.

TÜRKİTE ONCA KAOSA  RAĞMEN DİRENÇLİ ÇIKTI

– BRICS üyeliği iç politikada Türkiye’nin AB üyeliğine alternatif olarak tartışılıyor. Türkiye böylesine heterojen bir gruba katılarak ne kazanır?

Türkiye benzersiz coğrafi konumu nedeniyle son derece ilgi çekici bir ülke. Doğu ile Batı arasında, Orta Doğu’nun hemen kuzeyinde yer alıyor. Profesyonel hayatımın büyük bölümünde Türkiye’nin Avrupa Birliği’ne girip girmemesi tartışıldı. Türkiye NATO’nun bir parçası ama aynı zamanda kendi yolunu da çiziyor.

Bu nedenle BRICS Plus gibi oluşumlara ilgi göstermesi doğal. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın bu jeopolitik değişimi oldukça ustaca yönettiğini düşünüyorum. Ancak Türkiye’nin şu anda BRICS’e katılmasının ne kadar mantıklı olduğundan emin değilim. Buna rağmen Çin ve Hindistan yükselmeye devam ederse ve aralarındaki iş birliği artarsa, Türkiye için bu platform daha cazip hale gelebilir.

TÜRKİYE VERİMLİLİĞE ODAKLANMALI

– Bu yüksek risk ortamında Türkiye gibi ekonomilerin temel kırılganlıkları neler?

Türkiye kendi verimliliğine odaklanmalı. Küresel tehditler karşısında bir ülkenin yapabileceği en önemli şey içeride doğru politikaları uygulamaktır. Eğer ekonominiz güçlü temellere sahipse, dış şoklardan çok daha hızlı toparlanabilirsiniz.

Dünyadaki gelişmeleri kontrol edemezsiniz. Bu yüzden kontrol edebildiğiniz alanlara odaklanmanız gerekir. Türkiye’nin verimliliğini artırması ve tasarruf oranlarını yükseltmesi uzun zamandır bilinen bir ihtiyaç.

ENFLASYONS KESİNLİKLE DÜŞMELİ 

– Türkiye 2027’ye kadar tek haneli enflasyon hedefliyor. Sıkı para politikası doğru mu?

Kesinlikle doğru. Dünyanın büyük bölümünde enflasyon tek haneli seviyelerde. Türkiye’nin de düşük ve istikrarlı enflasyona ihtiyacı var.

Türk ekonomi yönetimi enflasyonu tek haneli rakamlara indirmeye, verimlilik ve tasarruf oranını artırmaya gerçekten odaklanmalı. Bu yapılabilirse Türkiye’nin büyüme potansiyeli çok daha güçlü hale gelir.

NİJERYA HAYAL KIRIKLIĞI

– 2013’te MINT ülkelerini büyümenin yeni halkası olarak tanımlamıştınız. Bugün tablo nasıl?

En büyük hayal kırıklığı Nijerya oldu. Petrol fiyatlarına aşırı bağımlılar ve ekonomilerini çeşitlendirmekte zorlanıyorlar. Ayrıca güvenilir kurumlar oluşturma konusunda da ciddi sorunlar yaşıyorlar.

Meksika da beklediğim performansı gösteremedi. Buna karşılık Endonezya düşündüğümden çok daha iyi performans sergiledi. Türkiye ise yaşanan onca kaosa rağmen oldukça dirençli çıktı.

PARAMI ALTINA YATIRMAZDIM

– Altın fiyatlarındaki dalgalanmayı nasıl yorumluyorsunuz?

Altın fiyatları reel faiz oranlarına çok duyarlıdır. Merkez bankaları faiz indirince reel faizler düştü ve bu altını cazip hale getirdi. Ayrıca jeopolitik riskler ve bazı ülkelerin Batı finans sistemine karşı temkinli davranması da altın talebini artırdı.

Ancak finansal piyasalarda herkes aynı anda bir varlığa yöneldiğinde bir noktada alıcı kalmaz. İlk olumsuz haber geldiğinde fiyat hızla düşebilir. Eğer kenarda ayıracak param olsaydı, şu anda altına yatırmazdım. Ama fiyatın güçlü kalmaya devam etmesi de beni şaşırtmaz.

YAPAY ZEKADA BALON RİSKİ VAR 

– Yapay zekâ yatırımları ekonomiyi dönüştürebilir mi?

Bu şu anda küresel piyasalar için en büyük sorulardan biri. İnsanlar yapay zekâ hikâyesinin çok büyük olduğuna inandı. Ancak bu yatırımların önemli bir kısmı borçla finanse ediliyor ve bu durum bir balon riskine işaret ediyor.

Eğer bu ivme yavaşlarsa ABD ekonomisi oldukça sert bir şekilde yavaşlayabilir.

ENERJİYE ERİŞİM YAPAY ZEKA YARIŞINI BELİRLEYECEK

Yapay zekâ veri merkezleri için devasa miktarda enerji gerekiyor. Elektrik, nükleer ve diğer enerji kaynaklarına erişimi olan ülkeler önemli bir avantaj elde edecek.

Bu nedenle enerji kapasitesi yüksek olan ülkeler önümüzdeki yıllarda teknolojik rekabette öne çıkabilir.

patronlardunyasi.com