Hürmüz krizi Körfez petrolünü vurdu; günlük 11,8 milyon varillik üretim durdu

ABD-İsrail ile İran arasında şubat sonunda başlayan savaşın ardından Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiğinin büyük ölçüde aksaması, Körfez ülkelerinde petrol üretimini ciddi şekilde etkiledi. Enerji araştırma kuruluşu Rystad Energy’nin verilerine göre, ihracatın durma noktasına gelmesi ve depolama kapasitesinin hızla dolması nedeniyle günlük 11,8 milyon varillik petrol üretimi geçici olarak durduruldu.

Söz konusu miktar, savaş öncesi üretimin yaklaşık yarısına ve küresel günlük ham petrol arzının yüzde 10’undan fazlasına karşılık geliyor.

EN BÜYÜK KAYIPLAR ÜÇ ÜLKEDE

Rystad’ın hesaplamalarına göre üretim kesintilerinin yaklaşık yüzde 75’i Suudi Arabistan, Irak ve Kuveyt kaynaklı oldu.

-Suudi Arabistan günlük yaklaşık 3,8 milyon varillik üretimi durdurdu.

-Irak’ta kayıp günlük 2,8 milyon varile ulaştı.

-Kuveyt’te ise günlük 2 milyon varillik üretim devre dışı kaldı.

Savaş öncesinde Suudi Arabistan, Irak, Kuveyt, Katar, BAE ve Bahreyn’in toplam petrol üretimi günlük 24,2 milyon varil seviyesindeydi.

KUYULARIN UZUN SÜRE KAPALI KALMASI RİSK YARATIYOR 

Petrol kuyularının kapatılması teknik olarak geri döndürülebilir bir işlem olsa da uzmanlar, tesislerin uzun süre devre dışı kalmasının kuyularda kalıcı hasar riski oluşturabileceği uyarısında bulunuyor. Bu durum, üretimin yeniden başlaması halinde toparlanma sürecinin beklenenden daha uzun sürmesine yol açabilir.

HÜRMÜZ BOĞAZI'NDA TRAFİK ÇÖKTÜ

İran ile Umman arasında yer alan ve dünya petrol ticaretinin en kritik geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı’ndan savaş öncesinde her gün yaklaşık 120 gemi ve küresel petrol arzının beşte biri geçiyordu.

Ancak Rystad verilerine göre nisan ve mayıs aylarında boğazdan geçen gemi sayısı savaş öncesi seviyelerin yüzde 20’sinin altında kaldı. Son günlerde bazı petrol tankerlerinin geçiş yaptığı belirtilse de trafik hâlâ normal seviyelerin oldukça gerisinde seyrediyor.

IRAK'IN GELİRLERİ ÇÖKTÜ

Boğazdaki aksama Körfez ülkelerini farklı ölçülerde etkiledi. Irak’ın petrol gelirleri sert düşüş yaşadı. Ülkenin petrol ihracat gelirleri şubat ayında 6,8 milyar dolar seviyesindeyken, nisan ayında 1 milyar dolara geriledi. Mayıs ayında ise gelirin daha da düştüğü tahmin ediliyor.

Buna karşılık Suudi Arabistan, yükselen petrol fiyatları ve Kızıldeniz kıyısındaki Yanbu terminaline uzanan Doğu-Batı boru hattı sayesinde mart ayında 24,6 milyar dolarlık petrol ihracat geliri elde etti. Bu rakam, 2022’den bu yana görülen en yüksek seviye oldu.

KAYIP 1 MİLYAR VARİLE ULAŞTI

Rystad Orta Doğu ve Kuzey Afrika Araştırma Direktörü Aditya Saraswat, savaş nedeniyle piyasadan tamamen çekilen petrol miktarının toplamda 1 milyar varile ulaştığını belirtti.

Saraswat, mevcut senaryoda haziran ayında sınırlı bir ABD-İran anlaşması ve temmuz ortasından itibaren Hürmüz Boğazı’nın kademeli olarak yeniden açılmasının beklendiğini ancak her ilave çatışma ayının toplam kayıplara yaklaşık 350 milyon varil daha eklediğini söyledi.

Uzmanlar, özellikle Irak ve Kuveyt’teki olgun petrol sahalarında yeniden üretime geçiş süresinin piyasanın öngördüğünden daha uzun olabileceği uyarısında bulunuyor. Bu nedenle savaşın uzaması halinde küresel enerji piyasalarında arz sıkıntısı ve fiyat baskısının devam etmesi bekleniyor.

patronlardunyasi.com