Fransız Milletvekili Alma Dufour'dan sürekli artan döner fiyatlarına tepki

Fransa’da sokak lezzetlerinin vazgeçilmezlerinden biri olan kebap, son yıllarda ciddi bir fiyat artışıyla gündemde. Bir zamanlar 5 euroya satılan kebap menülerinin bugün 8, 9 hatta 10 euroyu aşması, hem tüketicilerin hem de siyasetçilerin tepkisini çekiyor. Konuyu kamuoyunun gündemine taşıyan isim ise Boyun Eğmeyen Fransa (La France Insoumise – LFI) milletvekili Alma Dufour oldu.

YILDA 360 MİLYON KEBAP SATILIYOR

Resmî verilere göre Fransa’da her yıl yaklaşık 360 milyon kebap satılıyor. Bu rakam, saniyede ortalama 11 kebap anlamına geliyor. Kişi başına düşen tüketime bakıldığında ise her Fransız’ın yılda 4 ila 5 kebap tükettiği hesaplanıyor. Özellikle öğrenciler ve dar gelirli kesimler için kebap, uzun yıllar boyunca ucuz ve doyurucu bir öğün olarak öne çıktı.

Ancak birkaç yıl öncesine kadar “kebap + patates + içecek” menüsünün 5 euroya bulunabildiği günler geride kaldı. Bugün fast-food restoranlarının kapısından giren tüketiciler, aynı menü için cüzdanını çok daha fazla açmak zorunda kalıyor.

ALMA DUFOUR: “BU ARTIŞ TESADÜF DEĞİL”

LFI milletvekili Alma Dufour, Instagram hesabından yaptığı paylaşımlarda kebap fiyatlarındaki artışı sert sözlerle eleştirdi. “Sadece birkaç yıl içinde kebap 5 eurodan 8, hatta 10 euroya çıktı” diyen Dufour, bu durumun basit bir piyasa hareketi değil, hükümetin ekonomik ve siyasi tercihlerinin sonucu olduğunu savundu.

Dufour’a göre kebap, özellikle gençler ve düşük gelirli kesimler için temel bir besin kaynağı. Bu nedenle fiyat artışları, doğrudan alım gücünü ve günlük yaşamı etkiliyor.

Alma Dufour’un yaptığı paylaşım sosyal medyada büyük yankı uyandırdı. Çok sayıdaki sosyal medya kullanıcısı LFI milletvekilinin sözlerini destekleyen yönde yorumlarda bulundu.

ARTAN MALİYETLER ESNAFI DA ZORLUYOR

Uzmanlara göre fiyat artışlarının arkasında yalnızca genel enflasyon değil, işletme maliyetlerindeki sert yükseliş de bulunuyor. Son 6 yılda et fiyatları yüzde 26, son 5 yılda elektrik fiyatları ise yüzde 67 oranında arttı. Enerji, kira, hammadde ve personel giderlerindeki bu yükseliş, kebapçı esnafını fiyatları artırmaya zorladı.

Alma Dufour, partisinin bu tabloya karşı çözüm önerilerini de hatırlattı. LFI’nin, gıda ve enerji sektörlerinde faaliyet gösteren büyük şirketlerin kâr marjlarının sınırlandırılması ve temel ürünlerde KDV’nin düşürülmesi için Meclis’e yasa teklifleri sunduğunu belirtti. Milletvekili, yaklaşan seçimler öncesinde vatandaşları seçmen listelerine kayıt yaptırmaya ve sandığa gitmeye çağırdı.

“LÜKS KEBAP” DÖNEMİ BAŞLADI

Öte yandan bazı işletmeciler, fiyat artışlarını ürün kalitesindeki yükselişle açıklıyor. Tours Üniversitesi’nden gıda tarihçisi Loïc Bienassis, fast-food sektöründe bir “gastronomileşme” yaşandığını belirtiyor. Burger restoranlarında olduğu gibi, kebap da artık daha kaliteli etler, özgün tarifler ve şık sunumlarla yeniden konumlandırılıyor.

Plastik köpük kutularda aceleyle hazırlanan sandviçler yerini, tabakta servis edilen, restoranda oturarak yenilen ürünlere bıraktı. Bu dönüşüm, Temmuz 2021’de yürürlüğe giren atık karşıtı yasa ile de hız kazandı.

Gira danışmanlık şirketinin kurucusu Bernard Boutboul da kebabın son 6–7 yılda ciddi bir dönüşüm geçirdiğini vurguluyor. Sosyal medyanın, özellikle Instagram’ın etkisiyle kebapçıların imajının değiştiğini belirten Boutboul, “Bir zamanlar bakımsız ve ucuz mekânlar olarak görülen kebapçılar, bugün trend buluşma noktalarına dönüştü. Fiyatların yükselmesi de bu dönüşümle paralel” diyor.

Boutboul’a göre Fransa genelinde restoran fiyatları 2022 sonundan bu yana ortalama yüzde 20 arttı. Kebap fiyatları ise bazı bölgelerde iki hatta üç katına çıktı. “2018–2019’da 5 euro olan kebap, bugün 10–12 euroya satılıyor. Ama artık daha iyi malzeme, tabakta servis ve mekânda yeme imkânı var” değerlendirmesinde bulunuyor.

REKABET ARTTI, TÜKETİM GERİLEDİ

Uzmanlar, fiyat artışlarının bir diğer nedeninin de fast-food sektöründeki yoğun rekabet olduğunu söylüyor. Burger, sushi, taco, Asya mutfağı zincirleri ve makarna barlarının çoğalması, kebabın eskisi kadar “tek seçenek” olma özelliğini kaybetmesine yol açtı.

Loïc Bienassis, bu durumun tüketicide bir bıkkınlık yarattığını ve kebap tüketiminde son yıllarda durgunluk yaşandığını ifade ediyor. Bu eğilimin hem küçük kasabalardaki bağımsız kebapçılar hem de büyük zincirler için geçerli olduğuna dikkat çekiyor.

UCUZ KEBAP DÖNEMİ KAPANDI MI?

Enflasyon, artan maliyetler, değişen tüketim alışkanlıkları ve kebabın “üst segmente” taşınması… Tüm bu faktörler bir araya geldiğinde, Fransa’da 5 euroya kebap bulmak artık neredeyse nostaljik bir hatıra hâline gelmiş durumda. Görünen o ki kebap, yalnızca bir sokak yemeği olmaktan çıkıp, fiyatıyla da tartışılan yeni bir restoran deneyimine dönüşüyor.

patronlardunyasi.com