80 yaşında ama hafızaları 50’lik gibi olan 'süper yaşlılar' bilim dünyasını şaşırtıyor
80 yaş üstünde olmalarına rağmen 50’li yaşlardaki hafıza performansını koruyan “Süper Yaşlılar”, beyin sağlığında ezberleri bozuyor. Araştırmalar, bu kişilerin güçlü sosyal bağları ve farklı beyin yapıları sayesinde Alzheimer’a karşı direnç geliştirdiğini ortaya koyarken, bulgular demansı geciktirme hatta önleme konusunda umut veriyor.
Northwestern Medicine'deki araştırmacılar, 25 yılı aşkın süredir, bazı bireylerin yaşamlarının ilerleyen dönemlerinde olağanüstü zihinsel keskinliği nasıl koruduklarını anlamak için "Süper Yaşlılar" olarak bilinen 80 yaş ve üstü kişileri inceliyorlar.
EN AZ 30 YAŞ DAHA GENÇ PERFORMANSLARI VAR
Bu kişiler, hafıza testlerinde sürekli olarak en az 30 yaş daha genç insanlarla benzer seviyelerde performans göstererek, yaşla birlikte bilişsel gerilemenin kaçınılmaz olduğu yönündeki uzun süredir devam eden inancı da sorguluyorlar.
SÜPER YAŞLILAR AKRANLARINDAN DAHA FARKLI
On yıllarca süren araştırmalar sonucunda, bilim insanları Süper Yaşlıları akranlarından ayıran bazı yaşam tarzı ve kişilik özelliklerini fark ettiler, bunlar arasında son derece sosyal ve dışa dönük olmak da yer alıyor. Yine de en şaşırtıcı keşifler ise beyinlerini inceleyince geldi.
ALZHEIMER RİSKİ AZALABİLİR
Northwestern Üniversitesi Feinberg Tıp Fakültesi'nde psikiyatri, davranış bilimleri ve nöroloji profesörü olan Dr. Sandra Weintraub, "Beyinlerinde bulduğumuz şey gerçekten de bizim için çok sarsıcı oldu" dedi.
Araştırmacılar, Süper Yaşlanma ile bağlantılı hem biyolojik hem de davranışsal kalıpları belirleyerek, bilişsel dayanıklılığı güçlendirmek ve Alzheimer hastalığı ile diğer bunama türlerinin riskini azaltmak için yeni yaklaşımlar geliştirmeyi umuyorlar.
"Bulgularımız, yaşlılıkta olağanüstü hafızanın sadece mümkün olmadığını, aynı zamanda farklı bir nörobiyolojik profille bağlantılı olduğunu gösteriyor. Bu, yaşamın ilerleyen on yıllarına kadar beyin sağlığını korumayı amaçlayan yeni müdahalelerin önünü açıyor.”
SÜPER YAŞLILARIN ÖZELLİKLERİ
Araştırmacılar, Süper Yaşlıların neden bu kadar güçlü bilişsel yeteneklerini koruduklarını açıklamaya yardımcı olan birkaç belirleyici özelliği ortaya çıkardılar:
Olağanüstü hafıza performansı: Süper Yaşlılar, gecikmeli kelime hatırlama testlerinde 15 üzerinden en az 9 puan alarak 50'li ve 60'lı yaşlardaki insanların performansına eşdeğer bir başarı sergiliyorlar.
Genç beyin yapısı: Tipik yaşlanan beyinlerin aksine, beyin dış katmanı olan kortekste çok az veya hiç incelme göstermezler. Bazı durumlarda, ön singulat korteks adı verilen bir bölge, genç yetişkinlere göre daha kalındır ve karar verme, duygu ve motivasyonu destekler.
Eşsiz hücresel özellikler: Süper yaşlı bireylerde, sosyal davranışla bağlantılı olan von economo nöronlarının sayısı daha fazladır ve hafızada kritik rol oynayan entorhinal nöronlar da daha büyüktür.
Güçlü sosyal bağlar: Egzersiz alışkanlıkları ve yaşam tarzları farklılık gösterse de Süper Yaşlıların çoğu oldukça sosyaldir ve yakın ilişkiler sürdürür.
patronlardunyasi.com
