Ekonomi


Hükümetin hazırladığı yeni Varlık Barışı düzenlemesine ilişkin detaylar netleşmeye başlarken, taslak metinde yurt içinde bulunan para, döviz, altın ve sermaye piyasası araçlarının belirli şartlarla ekonomiye kazandırılması hedefleniyor. Konuyla ilgili Dünya Gazetesi'nden Zeki Gündüz'ün bugünkü yazısı ise şu şekilde:

"Değerli okurlar, yasalaşacak yeni Varlık Barışı tasarısı­nın “yurt içinde” bulunan var­lıklara ilişkin hükümlerini, gün­cel taslak metin (Geçici Madde 19) çerçevesinde paylaşayım.

1 Yurtiçinde bulunan hangi varlıklar?

Kanunun yayım tarihi itiba­riyle sahip olunan ve yurtiçin­de bulunan: Para, Döviz, Altın, Menkul kıymet ve Diğer serma­ye piyasası araçları.

2 Kimler yararlanabilecekler?

Hem gerçek kişiler hem de tüzel kişiler (şirketler, vakıflar vb.) yararlanabilir. Defter tutan­lar, tutmayanlar ve hatta hiçbir mükellefiyet kaydı bulunma­yanlar kapsamdadır.

3 Mükellef olunması gerekirken olunmamışsa ne olacak?

Önce mükellefiyet tesis etti­rilmeli, varlık barışı başvurusu yapılmalı ve varlıklar bankaya yatırılmalıdır. Devam eden bir faaliyet yoksa işlemler tamam­landıktan sonra mükellefiyet terkin edilebilir. Bu konuda Ma­li İdarenin açıklama ce düzenle­me yapması gerekecek.

4 Ne zaman başvurulabilecek?

En geç 31.07.2027 tarihine kadar bildirimde bulunulması gerekmektedir.

5 Nereye ve nasıl başvurulacak?

Banka veya aracı kurumlara “bildirim” yapılır. Vergi dairele­rine beyan ve ödeme süreci ban­ka ce aracı kurumların sorumlu­luğundadır.

6 Ne bildirilecek?

Varlıkların bildirim tari­hindeki piyasa değeri (rayiç be­deli) esas alınır.

7 Mükellef kayıtları ve işletmeden çekme şartı

Bilanço esasına göre defter tutanlar pasifte özel bir fon he­sabı açarlar. Bu fon hesabı bil­dirim tarihinden itibaren iki yıl geçmedikçe işletmeden çeki­lemez; sadece ser­mayeye ilave edi­lebilir.

8 Ödenen vergi gider yazılabilir mi?

Hayır. Ödenen vergi hiçbir suret­le gider yazılamaz ve matrah tespitin­de indirim olarak kullanılamaz.

9 Başka vergiden mahsup mümkün mü?

Hayır. Ödenecek bu vergi baş­ka bir vergiden mahsup edile­meyecektir.

10 Vergi oranları ve taahhüt imkanı

Genel vergi oranı %5’tir. An­cak varlıkların belirli vadelerle, vadeli hesaplar, Devlet iç borç­lanma senetleri veya kira ser­tifikası hesaplarında tutulması taahhüt edilirse oranlar kade­meli olarak düşer:

En az 5 yıl: %0

En az 4 yıl: %1

En az 3 yıl: %2

En az 1 yıl: %4

Not: 01.01.2027’den sonra­ki bildirimlerde bu oranlara ya­rım puan ilave edilir. Süre uzatı­lır ve o dönemde yararlanılırsa 1 puan ilave edilir.

11 Vergi incelemesi koruması

Bildirilen varlıklar nedeniy­le vergi incelemesi ve tarhiyat yapılmaz. Ancak kanun öncesi başlamış incelemeler için koru­ma sağlanmaz.

12 Vergi kalkanının kapsamı

Diğer nedenlerle başlayan in­celemelerde matrah farkı tes­pit edilirse, bu farkın bu madde kapsamında bildirilen varlık­lardan kaynaklandığının tespi­ti halinde mahsup imkanı doğar.

13 Varlıkların satışında zarar oluşursa

Bu varlıkların elden çıkarıl­masından doğan zararlar, vergi uygulamasında gider veya indi­rim olarak kabul edilmez.

14 İspat zorunluluğu

Koruma, ancak beyan­da bulunulan varlıkla matrah far­kı arasında ilişki kurulabildiği öl­çüde geçerlidir. Şartların yerine getirilmemesi, ispatlanamama­sı durumunda koruma hükümle­rinden yararlanılamaz. Geçmiş dönemlerde, benzer düzenleme kapsamında yararlanılan varlık barışı hükümlerine ilişkin olarak, incelemelerde tarhiyat ile varlık barışında beyan edilen varlık ara­sındaki ilişkinin varlığının ispatı mükelleflerden beklenmiş, yargı da bu yaklaşımı doğru bulmuştur.

Diğer bir ifade varlık barışı mutlak bir koruma sağlamaz. Be­yan edilen varlıkla inceleme sonu­cu bulunan matrah farkı arasında­ki illiyet bağı kurma ve ispat mü­kellefin yükümlülüğü olacaktır."

patronlardunyasi.com