Borsa DEDEKTİFİ
Cuma günü piyasalarda tarihi bir gün yaşandı. Düşmeyen yatırım aracı neredeyse yok gibiydi.
Borsalar düştü.
Kriptolar düştü.
Petrol düştü.
Altın, gümüş düştü.
Düşüşler de öyle böyle değildi. Bitcoin yüzde 10’a yakın geriledi. Nasdaq yüzde 4.18 gerilerken puan anlamında tarihinin en sert düşüşüne imza attı.
Wall Street’te şirketlerin değeri 1 günde 1.5 trilyon dolar eridi.
Normalde bir grup yatırım aracı düşerken alternatifleri yükselirdi.
Cuma günü hepsi düştü.
Tüm bunlar yaşanırken Korku Endeksi (VIX) yüzde 40 yükseldi.
Bu ne demek
Yatırımcılar hızla nakde dönme eğilimine girdi.
Peki ama neden?
İşte bu soru sadece Türkiye’de değil tüm dünyada yatırımcıların yanıtını merakla aradığı soruydu Cuma günü…
Piyasalardaki deprem sonrası gerekçeler arandı ve listeler yapıldı.
ABD’de tarım dışı istihdam verisi 172 bin ile beklentileri ikiye katladı. Yani ABD’de ekonomi canlı. Bir de savaş nedeniyle petrol zaten enflasyona pres yapıyordu. Yani Fed bırakın faiz indirimini faiz bile artırabilir söylemleri arttı. Yüksek faiz de hem hisse hem de değerli metallerin istemeyeceği bir durum.
Elon Musk’ın şirketi SpaceX, Cuma günü halka arz edilecek. Şirketin değeri 1.8 trilyon dolara yakın. Bu rekor bir rakam. Bu halka arza katılmak isteyenler, nakit ihtiyaçlarını ellerindeki varlıkların bir kısmını satarak karşılamak istediler.
Malum 28 Şubat’ta başlayan İran Savaşı nedeniyle Hürmüz Boğazı hala kapalı. Haftalardır ‘anlaşma yakın, hatta çok yakın…’ laflarının ardı arkası kesilmiyor. Ama bir arpa boyu yol kat edilmiş gibi gözükmüyor.
ABD’de borsalarında yapay zeka hisseleri son haftalarda tam bir ralli yaşadı. Bu hisselerden para kazananlar, karları realize etmek için satışa geçti.
Japonya’da faiz artırımları yine gündemde. Düşük faizler Yen borçlanan ve bu parayla diğer yatırım araçlarında pozisyon alınıyordu. Yani carry trade yapılıyordu. Japonya’daki olası faiz artışı Yen’in maliyetini artıracağı için carry trade’in cazibesi azalacak.
Cuma günü yaşananların ardından işte bu gerekçeler öne sürüldü.
Hepsinin yaşananlarda payı vardır, yoktur demiyorum. Ama bana göre piyasalarda teknolojiyle gelişen robotik, algoritmik işlemler kar topunu çığa dönüştürüyor.
Şöyle düşünün; olumsuz haber akışlarıyla varlık fiyatları aşağıya geliyor. Algoritmik işlemler, biliyorsunuz insan psikolojisini bertaraf ediyor. ‘Şu seviyenin altına inerse pozisyonu kapat’ emrini anında yerine getiriyor. İşte o seviyelerin altına inilince robotlar satışa geçiyor ve düşüş daha da derinleşiyor.
Gelelim bizim piyasalarda yaşananlara…
Hafta başı büyüme rakamları geldi. Beklentilerin altında kalan verilerin, piyasalara bir etkisi olmadı.
Cuma günü de mayıs ayı enflasyon verileri açıklandı. Aylık enflasyon yüzde 1.71 geldi. Beklenti yüzde 1.5 civarıydı. Bu veri sonrasında özellikle bankacılık hisselerinde satışlar görüldü. Evet veri beklentileri açtı ama petrolde savaş öncesi seviyelere inilirse yılsonu yüzde 30’un altı hala mümkün.
Ama işin ilginç tarafı Bank of America’nın (BofA) hafta boyunca satıcı tarafta olmasıydı. BofA, hafta boyunca 20 milyar TL’ye yakın net satış yaptı.
Önemli bir haber akışı olmayan bir ortamda BofA’dan bu tür yoğun satışlar gelmesi, yatırımcıların kafasında hep soru işareti oluşturuyor. Yatırımcıların birçoğu “hafta sonu bir haber gelecek, BofA bunu öğrendi ve satıyor” yorumunu yaptı.
Bu yazı yazılana kadar henüz bir haber gelmedi. Belki de önümüzdeki günlerde gelecek. Ama BofA’nın satışlarını haklı çıkaracak bir gelişme olursa, yatırımcılar nasıl isyan etmesin?
Son yıllarda yatırımcılardan şöyle bir serzeniş de duymuşsunuzdur: “Endeks çıkıyor ama benim hisselerim yerinde sayıyor.”
Bunun nedenini geçmişte çok kez yazmıştık. Endekste ağırlığı olan az sayıda hisse ile borsa yükselmiş gözüküyordu. Bunu bazen ağırlığı yüksek büyük birkaç hisse ile gördük, bazen de değeri köklü şirketleri katlayan ama ederi konusunda şüphe uyandıran bazı hisselerde…
İşte bu ikinci kısım ile ilgili SPK bir düzenleme yaptı.
Dedi ki: Fiili dolaşım oranına artık sermaye veya yönetim kontrolünü elinde bulunduran ortakların sahip olduğu ve serbest ya da özel fon katılma payları dahil edilmeyecek.
Bazı fonlar, bir hissede yoğun alım yapıyor. Bu hissenin fiyatını yükseltiyor, fonun getirisi yükselince sonra bu fonu TEFAS’ta herkese açıyor. Dolaşımdaki oranı yüksek, işlem hacmi artan bu hisseler endekse dahil ediliyor ve hareketleri endeks üzerinde de etkili oluyordu.
İşte SPK’nın son düzenlemesiyle bunun önüne geçilecek.
Gelelim bu haftaki piyasa beklentimize…
Cuma günü yurtdışındaki depremin derinliği biz kapandıktan sonra daha da arttı. Ama VİOP akşam seansında bir miktar fiyatlandı.
VİOP’taki vadeli endeks kontratlarının seviyesi spot endeksin de altına indi. Normalde bu kontratlar ileri tarihli bir değeri ifade ettiği için, faiz farkı nedeniyle spot değerin üzerinde fiyatlanır. Ama Cuma günü endeks kontratları dediğim gibi spotun altına indi.
Bu bize iki şeyi söylüyor. Ya Cuma günü spot tarafı VİOP’tan daha sert düşecek ve aradaki marjı yeniden oluşturacak. Ya da VİOP tarafı yükselecek ve marj öyle dengeye oturacak.
Bu hafta için 13.500 puan desteği kritik. Kırılırsa 13.000-13.100 puan seviyeleri hedeflenebilir. 13.500 puanın korunması morallerin güçlü kalması için önemli.
Eğer yurtdışı piyasalar Cuma günkü paniği atlatır ve toparlanmaya çalışırsa biz de bu sarsıntıyı az yarayla atlatabiliriz. Yok eğer yurtdışında hava düzelmezse akıntının tersine yüzme şansımız pek yok.
Kim bilir belki Trump çıkar, bir şeyler der de piyasalarda kan kaybı durur…
Bereketli, bol kazançlı günler dilerim…
Yukarıda yer alan bilgiler tavsiye niteliği taşımayıp yatırım danışmanlığı kapsamında değildir
patronlardunyasi.com