Şirketler

Kerim ÜLKER 

Latin Amerika’da elektrik sıkıntısı çeken ülkelerden biri de enerji zengini Venezuela. Eski Devlet Başkanı Hugo Chavez öncesinde, 1990’lı yılların sonunda ülkenin elektrik tüketimi 61 bin GWh iken, üretim ise 79 bin GWh civarındaydı. Üretimin tüketimi fazlasıyla karşıladığı ve Latin Amerika'nın en yüksek kişi başı elektrik tüketimine sahip olduğu ülke olan Venezuela’da işler, 2007 yılındaki kamulaştırma süreciyle tersine döndü. Chavez hükümeti, ülkedeki en büyük özel elektrik şirketi olan Electricidad de Caracas'ın (EDC) çoğunluk hissesini yaklaşık 739 milyon dolara satın aldı. Aynı yılın Mayıs ayında çıkarılan kararname ile ülkedeki 14 ayrı elektrik şirketi tek bir devlet tekeli olan Ulusal Elektrik Kurumu (CORPOELEC) çatısı altında toplandı.

KAPASİTENİN YÜZDE 40’I ÇALIŞIYOR

Son 20 yılda yapılan yatırımlarla teorik kurulu güç artsa da termik santrallerin büyük kısmı atıl duruma geçti. Yaklaşık 6.000 MW'lık kapasitenin onarılamayacak kadar harap olduğunu ve sistemin toplam kapasitesinin ancak yüzde 40'ından azının çalışabildiği ifade ediliyor.  Yetersiz yatırım, bakım eksikliği ve yönetim sorunlarıyla birleşince 2019 yılından itibaren ülke günlerce süren büyük elektrik kesintileriyle tanıştı. Şimdi ise Venezuela Yönetimi, enerji sorununu çözmek için ilk kez “özel sektör” ifadesini kullanmaya başladı.

İLK ANLAŞMA TÜRK ŞİRKETLE

Bununla ilgili ilk adım, Türk şirketi Karadeniz Holding’e ait Karpowership ile atıldı.  Venezuela’nın ulusal elektrik şirketi CORPOELEC, ilk kez bir özel sektör şirketi ile anlaşma yaptı.  CORPOELEC’ten yapılan açıklamada dünyanın en büyük yüzer santral filosuna sahip şirketi Türk Karpowership ile ülkenin Zulia Eyaleti’ne 200 Megavat elektrik sağlayacak bir anlaşma imzaladı. Yapılan açıklamaya göre, Ramon Laguna Santrali’ne kurulacak olan her iki ünitenin uyum ve kurulum çalışmalarına hemen başlanacağı belirtildi.

Zulia Eyaleti Valisi Luis Caldera, 200 megavatlık santral gemisinden sağlanacak elektrik sisteme aktarılarak çeşitli belediyelerdeki elektrik kesintilerini kademeli olarak azalacak. Venezuela’nın Karadeniz Holding’le attığı bu adım, bir özelleştirme sürecinin de başlangıcı oldu.

CHAVEZ’İN PROGRAMI TERK EDİLDİ

Yıllar süren enerji krizinin ardından Venezuela Ulusal Meclisi, 10 Kasım 2026 tarihinde aldığı kararla elektrik sektörünü yeniden özel yatırıma açan reform yasasını oy birliğiyle onayladı. Hükümet, Elektrik Sistemi ve Hizmetleri Organik Yasası'nda yapılan reformla birlikte, yeni mevzuatta, elektrik üretimi, iletimi, dağıtımı ve ticarileştirilmesinin artık "devlete ait işletme şirketi tarafından olduğu kadar, ilgili yetkiye sahip karma mülkiyetli ve özel şirketler tarafından da gerçekleştirilebileceğini” öngörülüyor. Yani bir anlamda Chavez’in politikası, yaklaşık 20 yıl sonra terkedilmiş olacak ve elektrik fazlası verirken, kesintilerle boğuşur hale gelen ülke eski günlerine tekrar dönecek.  Venezuela Ulusal Meclis Başkanı Jorge Rodriguez, yasama oturumunun ardından yaptığı açıklamada, “Reform, özel kuruluşların elektrik hizmeti sunmasına olanak tanıyacak. Kendi kendine üretim mümkün hale gelecek ve özel şirketlerin işletmelere, sanayilere, alışveriş merkezlerine elektrik üretip tedarik etmesine imkan sağlayacak. Bu da arzın artmasına yardımcı olacak” dedi.

patronlardunyasi.com