Dünya
Dünyanın en büyük petrol ve doğal gaz kaynaklarına sahip ülkelerin başında gelen Rusya, şu anda ciddi bir akaryakıt krizi yaşıyor.
Rusya'da bu ölçekte büyük hacimli akaryakıt ithalatı en son Sovyetler Birliği’nin dağılmasının ardından 1991 yılında yaşanmıştı. O dönemde ülke ekonomisinin çöküşü, rafinerilerin modernizasyon eksikliği ve finansal kaos nedeniyle iç piyasada petrol olsa bile işlenmiş benzin üretilemiyordu. Birleşmiş Milletler (BM) verilerine göre ülke, o yıllarda iç kıtlığı gidermek için yılda 2 milyon tondan fazla akaryakıt ithal etmek zorunda kaldı.
2000'li yıllardan bu yana ise Rusya rafinerilerini modernize etti ve akaryakıt devine dönüştü.
Ancak Şubat 2022'de Ukrayna'ya başlattığı saldırılarda 4 yılı aşkın bir süredir devam eden savaş, Rusya için durumu yeniden değiştirdi.
UKRAYNA PETROL RAFİNERİLERİNİ VURDU, AKARYAKIT İHRACATI YASAKLANDI
Ukrayna, insansız hava araçlarıyla Rusya'daki petrol rafinerilerine saldırılar düzenledi. Çok sayıda tesis saldırılardan etkilendi ve bakıma alındı.
Rusya'daki akaryakıt sorunu ilk olarak ilkbahar aylarında baş gösterdi. Rus hükümeti dizel yakıt ve benzin ihracatını yasakladı.
Temmuz sonunda geçici olarak hafifleyen akaryakıt sıkıntısı son günlerde yeniden arttı.
Tarım faaliyetleri ve yaz seyahatleri nedeniyle akaryakıta olan dönemsel talebin yüzde 20 ila yüzde 30 oranında artması piyasayı daha da sıkıştırdı. Rafinerilerden bölgelere yakıt sevkiyatı yaparken yaşanan demiryolu ve lojistik sorunlar istasyonlara ürün ulaşmasını zorlaştıran nedenler arasında.
Sorun başkent Moskova'ya kadar ulaştı. Büyük petrol şirketlerinden Gazprom Neft araç başına 40-60 litre, Rosneft ise araç başına 30 litre benzin satış sınırı uygulamaya başladı.
Başta Orenburg, Lipetsk, Krasnodar ve Kırım olmak üzere en az 10 bölgede yakıt satışlarına sert kontroller getirildi. Orenburg'da araçların plakalarının son rakamına göre yakıt alabildiği bir sisteme geçildi.
ENERJİ BAKANI KRİZİ KABUL ETTİ
Rusya Enerji Bakanı Sergey Tsivilev de dün yaptığı basın toplantısında, ülke genelindeki akaryakıt istasyonlarında oluşan uzun araç kuyruklarının varlığını kamuoyu önünde resmen kabul etti. Tsivilev, bakanlığın bu sorunu çözmek için yoğun bir çalışma yürüttüğünü duyurdu. Bakan Tsivilev "Her akaryakıt istasyonunda dizel var, istasyonlarda benzin de bulunuyor ancak kuyrukların oluştuğu konusunda hemfikirim. Bu sorunu çözmek için aktif olarak çalışıyoruz" dedi.
RUSYA BAŞBAKAN YARDIMCISI'NDAN 'İTHALAT' AÇIKLAMASI
Enerji Bakanı'nın krizi kabul etmesinden bir gün sonra Rusya Başbakan Yardımcısı Aleksandr Novak, ülkede iç piyasadaki akaryakıt arzını artırmak amacıyla ithalata başladıklarını açıkladı.
Başbakan Yardımcısı Novak, Rus devlet kanalı Vesti'ye yaptığı açıklamada, Rusya'da sorun yaşanan akaryakıt piyasasındaki duruma ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
İç piyasaya ilave yakıt sağlanması için gerekli düzenlemelerin kabul edildiğini belirten Novak, "Şu anda ithalat başladı. Ayrıca Euro-2, Euro-3 ve Euro-4 gibi daha düşük sınıftaki yakıtların üretilebilmesi için gerekli düzenlemeler kabul edildi" dedi.
YÜKSEK TALEP TÜKETİMİ YÜZDE 20-30 ARTIRDI
Novak, ülkede iç piyasanın ihtiyacını karşılayacak yeterli yakıt bulunduğunu ancak yüksek talebin tüketimi yaklaşık yüzde 20 ila 30 artırdığını kaydetti.
Piyasadaki durumun yeniden zorlaştığına işaret eden Novak, "Hükümet durumu sürekli yakından takip ediyor. Şirketler ve bölgelerle birlikte gelişmeleri günlük olarak izliyoruz." ifadelerini kullandı.
Novak, bazı petrol rafinerilerinin kısa süre içinde bakım çalışmalarını tamamlamasını ve durumun iyileşmesini beklediklerini söyledi.
RUSYA, TARİHİNDE İLK KEZ HİNDİSTAN'DAN AKARYAKIT ALDI
Rusya, iç piyasada yaşanan ağır akaryakıt krizini aşabilmek için geleneksel müttefiklerinin yanı sıra ilk kez Hindistan'da akaryakıt ithal etmeye başladı.
Yakın müttefiki Belarus gibi komşularından geçmişte nadiren de olsa acil durumlarda lojistik yakıt alan Rusya, Ukrayna Savaşı’na yönelik Batı yaptırımlarını aşmak için kendi ham petrolünü Hindistan’a indirimli olarak satıyordu. Hindistan ise bu ham petrolü işleyip dünyaya satarak kâr elde ediyordu. Gelinen son noktada, kendi rafinerileri vurulan Rusya, Hindistan'a sattığı ham petrolün işlenmiş benzin halini onlardan geri satın almak zorunda kaldı.
Bu arada Rusya'nın Hindistan'dan akaryakıt tedarik ettiği şirket Nayara Energy şirketidir. Hindistan merkezli bir şirket olan Nayara Energy'nin yüzde 49 hissesi, bizzat Rus devlet petrol devi Rosneft'e ait. Geri kalan yüzde 49'luk pay ise yine Rus bağlantılı bir varlık yönetim şirketi olan United Capital Partners (UCP) bünyeside bulunuyor. Ukrayna, Rusya'daki rafinerileri vurunca Rosneft, Hindistan'daki kendi ortak olduğu rafineride işlenen benzini, uluslararası aracılar vasıtasıyla gemilerle Rusya'ya geri taşımaya başladı.
patronlardunyasi.com