Ekonomi

TOYGUN ATİLLA

Bugün tutuklanan Taha Çakmak  sıradan bir fon yöneticisi, borsa yatırımcısı ya da aracı kurum çalışanı değildi.

BDDK Başkan Yardımcılığı yapmış, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Başkan Yardımcılığı görevinde bulunmuş, ardından Türkiye Sigorta ve Türkiye Hayat Emeklilik'in yönetimini üstlenmiş bir isimdi.

#video_9756360#

Kendisi, Türkiye'nin finansal sistemini ve denetim mekanizmalarını yakından tanıyan bir yönetici.

İşte bu nedenle Taha Çakmak'ın tutuklanması, benim açımdan fon soruşturmasında bir milat.

PATRONLAR DÜNYASI BİR GÜN ÖNCE NE YAZDI?

23 Ekim'de Patronlar Dünyası'nda yayımladığım haberde Taha Çakmak hakkındaki dört önemli iddiayı kamuoyunun gündemine taşıdım.

İlki, Türkiye Sigorta'nın kaynaklarından Tera fonlarına yüksek tutarlı para aktarılması ve bu işlemler üzerinden kazanç sağlanmasıydı.

İkincisi, söz konusu yatırımlarla bağlantılı olarak Tera Grubu hisselerinde kişisel alım işlemleri yapılmasıydı.

Üçüncüsü, Graintürk hissesi üzerinden kurulduğu ileri sürülen karşılıklı menfaat ilişkisiydi.

Dördüncüsü ve en çarpıcısı ise Türkiye Sigorta'nın Tera fonlarına yaptığı yatırımlar karşılığında Taha Çakmak'ın elden 1 milyon dolar aldığı iddiasıydı.

Bu iddiaları, 21 Ekim'de alınan beyanlara ilişkin bilgiler üzerinden haberleştirdim.

Bir gün sonra Taha Çakmak tutuklandı.

Burada altını çizmem gereken bir nokta var.

Bir gazetecinin ortaya çıkardığı iddiaların ardından tutuklama kararı verilmesi, o iddiaların tamamının doğrulandığı anlamına gelmez.

Sadece haberin kamu yararı açısından taşıdığı önemi ortaya koyar.

Patronlar Dünyası'nın görevi de tam olarak buydu.

Kamuoyunun bilmesi gereken soruları, yargılama tamamlanmadan hüküm vermeksizin gündeme taşımak.

ASIL KIRILMA NEREDE?

Fon soruşturmasının ilk dönemlerinde kamuoyunun dikkatini daha çok borsadaki olağan dışı işlemler, fon hareketleri, hisse fiyatları ve yatırımcıların kayıpları çekiyordu.

Ardından aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, şirket yöneticileri ve iş insanları soruşturmanın merkezine yerleşti.

Taha Çakmak'ın tutuklanmasıyla birlikte ise tartışmanın kapsamı genişledi.

Artık bir kamu finans kuruluşunun yatırım kararlarıyla, o kuruluşun tepesindeki yöneticinin kişisel menfaatleri arasında ilişki bulunup bulunmadığı araştırılıyor.

Bu, soruşturmanın niteliği açısından son derece önemli.

Çünkü fon piyasasındaki işlemleri incelemek başka bir şeydir.

Kamu kontrolündeki büyük bir finans kuruluşunun kaynaklarının hangi kararlarla ve hangi amaçlarla değerlendirildiğini incelemek başka bir şey.

BİR MİLYON DOLAR KİME, NE İÇİN VERİLDİ?

Dün okuduğunuz haberimde üzerinde özellikle durduğum konu buydu.

İddiaya göre Türkiye Sigorta'nın Tera fonlarına yaptığı yatırımlar karşılığında Taha Çakmak'a elden 1 milyon dolar verilmişti.

Bu iddia doğruysa karşımızda yalnızca tartışmalı bir yatırım kararı bulunmuyor.

Kurumsal kaynakların değerlendirilmesiyle kişisel menfaat arasında kurulmuş olabilecek bir ilişki bulunuyor.

Peki para gerçekten ödendi mi?

Ödendiyse kim tarafından verildi?

Nerede teslim edildi?

Hangi yatırım kararının karşılığıydı?

Para hareketini doğrulayan maddi deliller var mı?

Bu soruların cevapları henüz kamuoyuna bütün ayrıntılarıyla açıklanmış değil.

Ancak soruşturmanın bundan sonraki aşamasında en önemli başlıklardan biri olacağı açık.

BİR GENEL MÜDÜRÜN ÖTESİNDEKİ SORUMLULUK

Şimdi gelelim benim asıl üzerinde durduğum meseleye.

Türkiye Sigorta gibi büyük bir finans kuruluşunda yatırım kararları nasıl alınır?

Bir genel müdür, yüksek tutarlı kaynakları tek başına istediği fonlara yönlendirebilir mi?

Bu kararları kim denetler?

Yönetim kurulunun, risk yönetimi birimlerinin, iç kontrol mekanizmalarının rolü nedir?

Taha Çakmak hakkında ileri sürülen iddialar, bu soruları daha da önemli hale getiriyor.

Burada herhangi bir yönetim kurulu üyesini ya da başka bir yöneticiyi peşinen sorumlu ilan etmiyorum.

finansal yönetimde sorumluluğun yalnızca bir kişinin imzasından ibaret olmadığını da biliyorum.

Soruşturma, iddia edilen işlemlerin karar ve denetim zincirini de açıklığa kavuşturmalı.

DEVLETİN GÜCÜ, KURUMLARIN DENETİMİNDE GÖRÜLÜR

Bir finans kuruluşunun güçlü olması, yalnızca bilançosunun büyüklüğüyle ölçülmez.

Denetim mekanizmalarının ne kadar etkili çalıştığıyla da ölçülür.

Devletin finansal sistem üzerindeki düzenleme ve denetim sorumluluğu da burada önem kazanıyor.

Kamu kontrolündeki kuruluşların yönetiminde görev alan isimlerin geçmişte önemli makamlarda bulunmaları, onları denetimden muaf tutmaz.

Tam tersine, üstlendikleri sorumluluk büyüdükçe hesap verme yükümlülükleri de artar.

Taha Çakmak'ın tutuklanması bu açıdan önemli bir sınavın başlangıcı.

Yargı, bireysel cezai sorumluluğu araştıracak.

İlgili kurumlar ise sistemin işleyişine ilişkin soruları cevaplamalı.

BU DOSYA BURADA BİTMEZ

Taha Çakmak hakkında tutuklama kararı verilmesi, fon soruşturmasının tamamlandığı anlamına gelmiyor.

Aksine, kamu kaynaklarının yönetimi ve finansal denetim süreçleri bakımından yeni soruların araştırılmasını gerekli kılıyor.

Patronlar Dünyası olarak bugüne kadar bu soruşturmada pek çok önemli gelişmeyi kamuoyuna duyurduk.

Muhammet Yarız dosyasından fonların tasfiyesine, sermaye piyasasındaki işlemlerden üst düzey yöneticilere uzanan bağlantılara kadar çok sayıda habere imza attık.

Taha Çakmak hakkındaki iddiaları da aynı gazetecilik anlayışıyla araştırdık.

Taha Çakmak bugün tutuklandı.

Suçlu olup olmadığına bağımsız yargılama sonunda mahkeme karar verecek.

Ancak bu tutuklamanın finans dünyasında ortaya çıkardığı soruları bugünden tartışabiliriz.

Türkiye Sigorta'nın kaynakları nasıl yönetildi?

Tera fonlarıyla ilişkili yatırım kararları hangi süreçlerden geçti?

Kişisel menfaat iddiaları karşısında kurumsal denetim mekanizmaları nasıl çalıştı?

Bundan sonra aynı iddiaların başka kurumlarda ortaya çıkmasını önlemek için ne yapılacak?

Ben Taha Çakmak'ın tutuklanmasını fon soruşturmasında bir milat olarak görüyorum.

Artık yalnızca paranın nereye gittiğini değil, o paranın yönetilmesine kimlerin, hangi yetkilerle karar verdiğini de konuşmak zorundayız.

Mesele yalnızca Taha Çakmak değil. Mesele, finans sisteminde yetki ile hesap verme sorumluluğunun birbirinden ayrılmaması.

patronlardunyasi.com