Kültür-Sanat

Burak ARTUNER 

#video_9759117#

Bir zamanlar Mısır sarayının duvarlarını süsleyen portre, bugün bir müzayedede yüz binlerce dolara alıcı buldu. Ancak tablonun fiyatından çok, ardında bıraktığı hikâye insanın içini burkuyor.

SARAYIN SON ÇOCUKLUK FOTOĞRAFI

Mısır’ın en önemli modern ressamlarından Mahmud Said, 1952 yılında yeğeni Prenses Fadia’nın portresini yaptı. 

Pembe elbisesi, saçındaki beyaz kurdele ve çocukluğunun masumiyetiyle tabloya yansıyan Fadia, aslında tarihin büyük bir kırılmasının eşiğinde duruyordu.

Said sıradan bir saray ressamı değildi. Prensesin büyük dayısıydı. 

Mısır’ın iki kez başbakanlığını yapan Muhammed Said Paşa’nın oğlu olan ressam, aynı zamanda Fadia’nın annesi Kraliçe Farida’nın da dayısıydı.

Portre, Kraliçe Farida’ya hediye edildi. Anne ve kızın hayatındaki en büyük ayrılığın yaşanacağı günlerde bu tablo, geride kalan bir çocukluğun hatırasına dönüşecekti.

24 SAATTE SARAYDAN SÜRGÜNE

1952’de Mısır’da Hür Subaylar hareketi Kral Faruk’u tahttan indirdi. Monarşi sona ererken kraliyet ailesine ülkeyi terk etmesi için yalnızca 24 saat verildi.

Faruk, ikinci eşi Kraliçe Narriman, küçük oğlu ve ilk evliliğinden olan üç kızıyla birlikte ülkesinden ayrıldı.

Ancak Prenses Fadia’nın annesi Kraliçe Farida onlarla birlikte değildi.

Farida, 1948’de Kral Faruk’tan boşanmıştı. Devrim sırasında Kahire’de kalmasına izin verildi. Dokuz yaşındaki Fadia, annesinden koparılarak sürgüne gönderildi.

Kraliçe Farida kızlarını yıllarca göremedi. Fadia’nın oğlu Michel-Shamil Orloff’un Christie’s’e anlattığına göre, büyükannesi bu ayrılıkla derinden sarsılmıştı. Anne ve kızın yeniden buluşması ancak beş yıl sonra mümkün olacaktı.

BOĞAZ’DAN MISIR’A UZANAN TÜRK KÖKENLERİ

Prenses Fadia’nın hikâyesini Türkiye açısından ilginç kılan bir başka ayrıntı ise ailesinin kökenleri.

Annesi Kraliçe Farida’nın asıl adı Safinaz Zülfikar’dı. 

Türk kökenli Zülfikar ailesinin Mısır’daki geçmişi, Osmanlı dönemine ve Kavalalı Mehmet Ali Paşa’nın Mısır’da kurduğu hanedana kadar uzanıyordu.

Safinaz’ın babası Yusuf Zülfikar Paşa, Türk kökenli Mısırlı bir yargıç ve diplomattı. Annesi Zeynep Said ise Mısır sarayında Kraliçe Nazlı’nın nedimesiydi.

Ailenin diğer kolunda ise Mısır’ın eski başbakanlarından Mehmet Said Paşa bulunuyordu. Onun oğlu Mahmud Said, Mısır modern sanatının öncü isimlerinden biri olarak tarihe geçti.

1937’de Kral Faruk’la evlenmesi gündeme geldiğinde dönemin Türk gazeteleri Safinaz Zülfikar’ın Türk kökenlerini özellikle vurguluyordu. Yeni kraliçe adayı, İstanbul ve Boğaz’a uzanan aile geçmişiyle Mısır sarayının en önemli isimlerinden biri haline gelmişti.

BİR TABLODAN FAZLASI

Prenses Fadia’nın portresi, sürgüne giderken yanında götürdüğü az sayıdaki eşya arasındaydı. 

Büyük dayısı Mahmud Said’in aynı yıl onun çok sevdiği siyah pony’si Black Beauty’nin de resmini yaptığı biliniyor.

Mısır’dan ayrılan küçük prenses için bu tablolar, yalnızca sanat eseri değil, geride bıraktığı çocukluğunun ve ülkesinin hatırasıydı.

Fadia hayatının büyük bölümünü yurt dışında geçirdi. 1988’de annesinin ölümünün ardından Mısır’a döndüğünde, uzun yıllar sonra ülkesine kavuşmanın duygusunu “Uzun bir aradan sonra evine dönen biri gibi hissetmek” sözleriyle anlatmıştı.

Prenses Fadia 2002’de İsviçre’de hayatını kaybetti. Naaşı daha sonra Mısır’a getirildi ve babası Kral Faruk’un da bulunduğu Kahire’deki Rifai Camii’nde toprağa verildi.

486 BİN 400 DOLARLIK HATIRA

Mahmud Said’in 1952 tarihli Portrait de Princesse Fadia adlı eseri, Christie’s’in 1 Kasım 2026’da Abu Dabi’de düzenlediği MAWASIM müzayedesinde 486 bin 400 dolara satıldı.

Tablo, eski Kraliçe Farida’nın koleksiyonundan geliyordu. 

Christie’s kayıtlarına göre eser önce Farida’nın, ardından Prenses Fadia’nın koleksiyonunda bulunmuş ve aile içinde kuşaktan kuşağa aktarılmıştı.

Müzayedede alıcı bulan yalnızca pembe elbiseli küçük bir prensesin portresi değildi.

Bir annenin kızından koparıldığı, bir hanedanın tarihten silindiği, Boğaz’dan Mısır’a uzanan bir ailenin geçmişinin tuvale işlendiği hikâyeydi.

Ve belki de en hüzünlü tarafı şuydu:

Prenses Fadia’nın çocukluğunu resmeden tablo, onun bir daha asla yaşayamayacağı o günleri sonsuza kadar saklamıştı.

patronlardunyasi.com