PD HABER MERKEZİ
Türk Hava Yolları’nın 23 Eylül’de kesinleştirdiği Boeing siparişinde gözden kaçan bir ayrıntı, ABD’den gelen yeni kararla önem kazandı.
ABD Federal Havacılık İdaresi FAA, bazı Boeing 737 MAX uçaklarının uçuş yönetim bilgisayarlarında tespit edilen yazılım anomalisinin uçuş güvenliği açısından risk oluşturmadığı sonucuna vardı.
Karar doğrudan THY’nin sipariş ettiği 737-8’lerle ilgili yeni bir onay anlamına gelmiyor.
Ancak THY’nin Boeing ile yaptığı anlaşmanın içinde geleceğe bırakılmış önemli bir seçenek bulunuyor: 737-10.
THY 737-10 SİPARİŞ ETMEDİ, AMA KAPISINI AÇIK BIRAKTI
THY’nin KAP açıklamasına göre şirket, 2033-2037 arasında teslim edilmek üzere 100’ü kesin, 50’si opsiyon olmak üzere toplam 150 Boeing 737 MAX satın alma kararı aldı.
KAP açıklamasında MAX ailesinin alt modelleri belirtilmedi.
Ancak Boeing’in anlaşmayla aynı gün yayımladığı resmi açıklama tabloyu netleştirdi: Kesin siparişlerin 100 adedi 737-8. THY ayrıca 50 MAX için opsiyon aldı.
Daha önemlisi Boeing, anlaşmanın THY’ye siparişleri ailenin en büyük modeli 737-10 ile değiştirme hakkı verdiğini açıkladı.
Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı da aynı hakkı ayrıca doğruladı.
Dolayısıyla bugün itibarıyla THY’nin açıklanmış kesin bir 737-10 siparişi bulunmuyor. Ancak şirket, gelecekte filosunun bir bölümünü 737-10’a çevirebilecek sözleşmesel esnekliğe sahip.
FAA ÖNCE DURDURDU, ŞİMDİ ENGELİ KALDIRDI
Bu hakkı önemli hale getiren gelişme ABD’de yaşandı.
737-10’un sertifikasyon sürecinin son aşamasında uçuş yönetim bilgisayarının U14/U14.1 yazılımında bir anomali gündeme geldi.
Sorun belirli ve sıra dışı bir pas geçme senaryosunun ardından uçuş rotasının değiştirilmesi halinde otomatik dikey seyrüsefer fonksiyonunun devreden çıkabilmesiydi.
FAA Başkanı Bryan Bedford geçen hafta sorun açıklığa kavuşmadan 737-10 sertifikasyonunun ilerletilmeyeceğini söylemişti.
FAA’nın uzman kurulu incelemesini tamamladı.
Kurum, pilotların uçağın kontrolünü koruduğu ve kokpitteki göstergelerin açık olduğu gerekçesiyle anomalinin uçuş güvenliği sorunu oluşturmadığı sonucuna vardı.
Boeing kalıcı yazılım güncellemesi üzerinde çalışmaya devam edecek; geçiş döneminde pilotlara yönelik prosedürler de hazırlanacak.
Ancak FAA’nın kararıyla 737-10 sertifikasyonunun önündeki son dönemde ortaya çıkan önemli engellerden biri kalkmış oldu.
FAA, Boeing 737-10’a henüz tip sertifikası vermedi.
Reuters’ın aktardığı mevcut beklenti, sertifikasyonun ekim ayı içinde gerçekleşebileceği yönünde. Ancak FAA’nın geçmiş MAX sürecindeki yaklaşımı dikkate alındığında bu tarih kesin bir takvim olarak değerlendirilemez.
Boeing de ağustos ayında 737-7’nin sertifikasyonunu açıklarken 737-10’u 2026 içinde sertifikalandırmak için çalıştığını belirtmişti.
THY İÇİN 737-10 NEDEN ÖNEMLİ?
737-8 ile 737-10 arasındaki temel fark yalnız uçağın uzunluğu değil.
Boeing’in verilerine göre 737-8 tipik iki sınıflı düzende 160-180 yolcu taşırken 737-10’da bu rakam 185-210’a çıkıyor. 737-10’un tek sınıflı azami kapasitesi ise 230 yolcuya kadar ulaşabiliyor.
Bunun karşılığında menzil 737-8’de 3.500 deniz miline kadar çıkarken 737-10’da yaklaşık 3.100 deniz mili seviyesinde.
Boeing, 737-10’u MAX ailesinin koltuk başına maliyeti en düşük modeli olarak konumlandırıyor.
THY’nin teslimatlarının 2033-2037 gibi uzak bir döneme yayılması, şirkete talep yapısına göre 737-8 ile daha yüksek kapasiteli 737-10 arasında tercih yapabilecek uzun bir pencere bırakıyor.
Bu nedenle FAA’nın kararı THY açısından bugün teslim alınacak bir uçağın önünü açmıyor; fakat şirketin Boeing anlaşmasına özellikle koydurduğu 737-10’a geçiş hakkının kullanılabilirliğinin önündeki teknik belirsizliklerden birini azaltıyor.
patronlardunyasi.com