Feramuz ERDİN
Tera Portföy’ün 20 Eylül akşamı yaptığı açıklama, Türkiye’deki fon krizinin şimdiye kadar açıklanan en büyük rakamlarından birini ortaya koydu:
Yaklaşık 300 milyar TL.
Şirket, fonlarına yönelik katılma payı iade talimatlarının kısa sürede yoğunlaşarak yaklaşık 300 milyar TL’lik “topyekûn çıkış talebine” dönüştüğünü duyurdu.
Ancak bu rakamın doğru okunması gerekiyor.
300 milyar TL, Tera Portföy’ün temerrüde düştüğü tutar değil.
Tera da açıklamasında böyle bir ifade kullanmıyor.
Şirketin KAP açıklamasından kesin olarak bildiğimiz, yatırımcıların toplam iade taleplerinin yaklaşık 300 milyar TL’ye ulaştığı.
Bilinmeyen ise çok daha önemli:
Bu paranın ne kadarı ödendi?
TERA ÖDEME TUTARINI AÇIKLAMADI
Tera Portföy, SPK kararıyla tasfiye kapsamı dışında kalan fonlarının bir bölümünde ödemelerin gerçekleştirildiğini açıkladı.
Şirket dört fonun adını verdi:
Tera Portföy Birinci Borçlanma Araçları (TL) Fonu — TRJ,
Tera Portföy Fon Sepeti Fonu — FSU,
Tera Portföy İkinci Serbest (Döviz) Fon — TMM,
Tera Portföy Katılım Serbest (Döviz) Fon — TRU.
Tera’ya göre bu dört fonda 16, 17 ve 18 Eylül tarihli iade talimatları ödendi ve söz konusu tarihlere ilişkin yatırımcı alacağı kalmadı.
Ancak açıklamada kritik bir rakam bulunmuyor:
Bu ödemelerin toplam tutarı kaç TL?
Dolayısıyla kamuya açıklanan bilgilerle bugün için şu hesabı yapmak mümkün değil:
300 milyar TL toplam talep eksi ödenen tutar eşittir bekleyen iade talebi.
Bu denklemin ikinci rakamı açıklanmadığı için üçüncü rakamı da bilmiyoruz.
300 MİLYARLIK TALEP MATEMATİKSEL OLARAK MÜMKÜN MÜ?
PD, rakamın büyüklüğünü TEFAS verileri üzerinden de kontrol etti.
16 Eylül tarihli verilerde Tera Portföy Birinci Serbest Fon’un (TLY) toplam büyüklüğü yaklaşık 243,6 milyar TL düzeyindeydi.
Tera Portföy Para Piyasası Fonu’nun (TP2) büyüklüğü de yaklaşık 224,4 milyar TL seviyesindeydi.
Yani yalnızca bu iki büyük fonda yaklaşık 468 milyar TL’lik bir büyüklük söz konusuydu.
Bu nedenle Tera’nın açıkladığı 300 milyar TL’lik toplam iade talebi, fonların büyüklükleri açısından matematiksel olarak olanaksız bir rakam değil.
Fakat burada da önemli bir sınır var:
Tera, 300 milyar TL’lik talebin hangi fonlardan ve hangi tutarlarda geldiğini açıklamadı.
Bu nedenle 300 milyarın ağırlıklı olarak TLY’den mi, TP2’den mi yoksa diğer fonlardan mı kaynaklandığını söylemek mümkün değil.
DÖRT FONDA NE KADAR ÖDENDİ?
Tera’nın ödeme yaptığını açıkladığı dört fonun 18 Eylül itibarıyla görünen büyüklükleri ise yaklaşık olarak şöyle:
TRJ: 2 milyar TL
FSU: 1,86 milyar TL
TMM: 1,38 milyar TL
TRU: 250 milyon TL.
Toplam yaklaşık 5,5 milyar TL.
Ancak burada da önemli bir teknik ayrıntı var.
Bu rakamlar fonların ilgili tarihteki toplam büyüklüklerini gösteriyor; 16–18 Eylül arasında bu fonlardan yatırımcılara ne kadar ödeme yapıldığını göstermiyor.
Dolayısıyla bu verilerden hareketle “Tera yalnızca 5,5 milyar TL ödedi” demek de doğru olmaz.
PD’nin ulaşabildiği kamuya açık verilerle ödenen gerçek tutar henüz hesaplanamıyor.
TAKASBANK KONUSUNDA DA AYNI SINIR
Tera açıklamasındaki diğer kritik bölüm Takasbank.
Şirket, 18 Eylül’de Takasbank nezdindeki hesabına getirilen “işlem kısıtları ve blokeler” nedeniyle yatırımcı ödemelerine devam edemediğini bildirdi.
Ancak bu, şu aşamada Tera Portföy’ün açıklamasıdır.
PD’nin taradığı kamuya açık kaynaklarda Takasbank’ın Tera’nın bu anlatımını ayrıntılarıyla doğrulayan; blokenin hukuki dayanağını, hangi hesapları kapsadığını ve hangi işlemleri engellediğini açıklayan bağımsız bir duyurusuna rastlanmadı.
ÜSTELİK SPK BU SABAH SÜREYİ İKİ KATINA ÇIKARDI
Dosyaya 21 Eylül sabahı yeni ve önemli bir gelişme daha eklendi.
SPK, tasfiye kapsamındaki fonlar için daha önce belirlenen azami üç aylık süreyi altı aya çıkardı.
Kurul gerekçesini de açıkladı:
Fon portföylerinin yapısı ve piyasa koşulları dikkate alınarak varlıkların mümkün olduğunca uygun koşullarda satılabilmesi.
SPK ayrıca altı ayın zorunlu bekleme süresi olmadığını, tasfiyenin koşullar elverirse daha erken tamamlanabileceğini özellikle belirtti.
Bu karar yalnız Tera Portföy’e ilişkin değil; tasfiye kapsamındaki fonların tamamını ilgilendiriyor.
Ancak Tera’nın bir gece önce yaklaşık 300 milyar TL’lik iade talebi açıklamasının ardından gelmesi, yatırımcı açısından “nakde dönüş ne kadar zaman alacak?” sorusunun önemini daha da artırıyor.
ŞİMDİ AÇIKLANMASI GEREKEN DÖRT RAKAM VAR
Tera Portföy’ün 300 milyar TL açıklamasının gerçek finansal fotoğrafının ortaya çıkması için dört temel verinin kamuoyuyla paylaşılması gerekiyor:
300 milyar TL’nin ne kadarı ödendi?
Ne kadarlık iade talebi halen karşılanmayı bekliyor?
Bekleyen talepler hangi fonlarda yoğunlaşıyor?
Bu talepler kaç yatırımcı hesabına ait?
patronlardunyasi.com