Spor


Yabancı kulüplere transfer olan sporcular yalnızca yurtdışında Türkiye'nin adını duyurmakla kalmayıp, aynı zamanda ekonomiye de katkı sağlıyor. Belli başlı transferlerde, futbolcu ve basketbolcuların 2000'den bu yana elde ettiği gelir, kulüplerin transferlerden aldığı bonservisler de eklendiğinde 208 milyon dolara ulaşıyor. Üstelik bu yalnızca basına yansıyan rakamların toplamı. Tablodakilere ek olarak Mustafa Doğan, Arif Erdem, Tayfun Korkut, Erol Bulut, Rahim Zafer gibi isimler de düşünüldüğünde tutarın 230 milyon doları bulabileceği tahmin ediliyor.
Sporcu ihracatının son dönemine bakıldığında, Türkiye'nin ilk önemli transferi 2000 yılında Alpay'ın yaklaşık 9.3 milyon dolara Aston Villa'ya gitmesi oldu. Daha sonra Nihat Kahveci ve Rüştü Reçber'in transferleri ülkeye önemli miktarda döviz girmesine yol açtı. 2004 yılında ise NBA'e transfer olan Mehmet Okur 50 milyon dolarlık rekor bir sözleşmeye imza attı. Onu, sonraki yıl, 39 milyon dolar ücret alan başka bir basketbolcu, Hidayet Türkoğlu izledi. 2005 yılında İnter'den Newcastle United'a transfer olan Emre Belözoğlu toplam 16.7 milyon dolarla en çok döviz kazandıran futbolculardan. Son dönemin yıldız transferleri Fatih Tekke ve Nihat Kahveci de geçen yıl ülkenin döviz gelirine önemli katkıda bulundular.

Japonya'ya ihracata yakın
Türkiye'nin sporcu transferlerinden 2000'den bu yana elde ettiği gelir, geçen yıl Japonya'ya yapılan ihracat gelirine yakın. Sporcu ihracatı ayrıca, tüm ülkelere yapılan hububat satışının bir buçuk katına eşit.Yurtdışına yapılan transferlerden iki türlü döviz geliri elde ediliyor. Sporcu elde ettiği transfer ücretinin büyük kısmını Türkiye'deki akrabalarına gönderiyor ya da Türkiye'de yatırıma dönüştürüyor. Ayrıca, transferlerden, kulüpler de bonservisler yoluyla büyük meblağlar kazanıyor. Bu gelirlerin bir kısmı halka açık şirketlerin yatırımcısının cebine temettü olarak giriyor. Öte yandan bazı sporcular, yurtdışına transferlerinden elde ettikleri gelirleri yine yurtdışı bankalarda tutmaları nedeniyle eleştirilere de hedef oluyorlar.

Türkiye'nin sporcu ihracatı bilançosu*

FUTBOL

Sporcu adı

Takımı

Transfer ücreti (milyon dolar)**

Transfer yılı

Alpay Özalan

Aston Villa

9.3

2000

Oktay Derelioğlu

Las Palmas

4

2000

Emre Belözoğlu

Internazionale

3.2

2001

Tugay Kerimoğlu

Blackburn Rovers

2.4

2001

Nihat Kahveci

Real Sociedad

9

2002

Rüştü Reçber

Barcelona

17.1

2003

Serhat Akın

Anderlecht

2.5

2005

Emre Belözoğlu

Newcastle United

13.5

2005

Tolga Seyhan

Shakhtar Donetsk

5

2005

Fatih Akyel

Paok

6

2005

Fatih Tekke

Zenit Saint Petersburg

12.7

2006

Nihat Kahveci

Villa Real

9

2006

 

BASKETBOL

Sporcu adı

Takımı

Transfer ücreti (milyon dolar)**

Transfer yılı

İbrahim Kutluay

AEK

3

2000

İbrahim Kutluay

Panathinaikos

4

2002

Mehmet Okur

Detroit Pistons

2.1

2002

Mehmet Okur

Utah Jazz

50

2004

Hidayet Türkoğlu

Orlando Magic

39

2004

İbrahim Kutluay

Seattle Supersonics

4

2004

Serkan Erdoğan

Tau Ceramica

2.5

2005

Kaya Peker

Tau Ceramica

4

2006

Kerem Tunçeri

Real Madrid

3.8

2006

Hüseyin Beşok

Prokom Treflu

3

2006


*Önemli transferler ve basına yansıyan tutarlar dahil edilmiştir.
** Transfer ücretleri bugünkü kurdan dolara çevrilmiştir. Bonservis ücretleri dahildir.

Yıldızı sönenler

Yurtdışına transfer olan Emre Belözoğlu gibi bazı sporcuların ücretleri gösterdikleri yüksek performansla katlanırken, bazı sporcuların yıldızı ise sönüyor. İlhan Mansız ve Alpay Özalan bu konuda akla gelen ilk isimler. Her iki futbolcu da 2002 Dünya Kupası'nda sergilediği başarılı futbolla yıldızlaştı. Mansız büyük umutlarla Japonya'ya transfer olurken, Alpay'ın peşinden Real Madrid ve Barcelona gibi takımlar koştu. Ancak beklenen performansı gösteremeyen Mansız geçen sezon futbolu sessiz sedasız bıraktı, Alpay ise şu anda Almanya'nın ikinci lig takımı F.C Köln'de oynuyor.

Bütçeye doğrudan katkı yok

Sporcu transferleri ülkeye önemli ölçüde döviz girişi sağlarken devlet bütçesine doğrudan bir katkısı bulunmuyor. Kulüpler, sporu teşvik amacıyla kurumlar vergisinden muaf tutuldukları için bonservis gelirlerinden bütçeye aktarım olmuyor. Sporcular da tıpkı yurtdışında çalışan gurbetçiler gibi, vergilerini ikamet ettikleri ülkeye ödüyorlar.

Milliyet