Feramuz ERDİN
Sermaye Piyasası Kurulu’nun 1 Ekim’de açıkladığı “İsteğe Bağlı İade Hesapları” fon soruşturmasında yeni bir hukuki soruyu ortaya çıkardı:
Bu hesaplara para yatıranlar hukuken ne elde edecek
SPK’nın duyurusuna göre, tasfiye öncesinde fon katılma paylarını satarak “fahiş kazanç” elde edenler kazançlarını gönüllü olarak geri verebilecek.
Birleşik Fon Bankası’nda TMSF adına her fon için ayrı hesap açıldı. Yatırılan para ilgili fonun tasfiye malvarlığına girecek ve yatırımcılara yapılacak ödemelerde kullanılacak.
Borsa hisselerinden elde edilen “fahiş kârların” iadesi için de “Genel Hisse İade Hesabı” oluşturuldu.
ETKİN PİŞMANLIK BAŞKA BİR MEKANİZMA
Ancak bu sistem, Sermaye Piyasası Kanunu’nun 107/3. maddesinde düzenlenen etkin pişmanlıkla aynı şartları taşımıyor.
107/3 yalnızca 107/1’de düzenlenen işlem bazlı piyasa dolandırıcılığı bakımından uygulanıyor.
Kanuna göre etkin pişmanlıktan yararlanmak isteyen kişinin, 500 bin TL’den az olmamak üzere, elde ettiği veya elde edilmesine neden olduğu menfaatin iki katını Hazine’ye ödemesi gerekiyor.
Ödeme soruşturma başlamadan yapılırsa cezaya hükmolunmuyor; soruşturma aşamasında yapılırsa ceza yarıya, kovuşturma aşamasında hükümden önce yapılırsa üçte bir oranında indiriliyor.
SPK’nın uygulaması da bunu doğruluyor. Kurulun suç duyurusu kararlarında 107/3’ten yararlanmak isteyenlerden parayı Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın e-tahsilat hesabına yatırmaları ve ödeme belgesini SPK’ya göndermeleri isteniyor.
Dolayısıyla iki sistem arasında temel fark var:
Gönüllü iade: Kazanç → ilgili fon → yatırımcılar.
107/3 etkin pişmanlık: Menfaatin en az iki katı → Hazine → kanunda düzenlenen ceza sonucu.
SPK DUYURUSUNDA CEZA SONUCU YOK
1 Ekim tarihli gönüllü iade duyurusunda ise 107/3’e atıf yapılmıyor ve “etkin pişmanlık” ifadesi kullanılmıyor.
Duyuruda ayrıca bu ödemenin ceza soruşturmasına, işlem yasağına, lisans tedbirlerine veya malvarlığı üzerindeki adli tedbirlere nasıl etki edeceğine ilişkin bir düzenleme yer almıyor.
Bu nedenle mevcut kamuya açık belgelere dayanarak “parayı iade eden dosyadan çıkar” veya “gönüllü iade etkin pişmanlık sayılır” demek mümkün değil.
Cevap bekleyen temel soru da bu:
Fon yatırımcısına parasını geri veren kişinin yaptığı ödeme, devam eden soruşturmalarda hukuken nasıl değerlendirilecek?
SPK’nın 1 Ekim duyurusu bu sorunun cevabını vermiyor.
patronlardunyasi.com