Ekonomi

Toygun ATİLLA

Şeker soruşturmasında ifadeye çağrılanların listesini önüme koydum. İlk bakışta isimlere değil, şirketlere takıldım.

Tat Nişasta.

Sunar Mısır.

Beşan Nişasta.

Ak Nişasta.

GSF Gıda.

Bu beş şirketin ortak bir adresi Nişasta Sanayicileri Derneği, yani NİSAD'dı. 

Bence soruşturmanın iş dünyası açısından asıl dikkat çekici tarafı da burada başlıyor.

25 ŞİRKET, 47 YÖNETİCİ

Önce bildiklerimizi ayıralım.

İstanbul merkezli sekiz ilde yürütülen Şeker Soruşturması kapsamında 25 şirkete ait 26 adreste arama ve el koyma işlemi yapıldı.

47 şirket yöneticisi ise ifadeye çağrıldı.

Soruşturma, Tarım ve Orman Bakanlığı Şeker Dairesi Başkanlığı’nın denetimleri ile Vergi Denetim Kurulu’nun incelemeleri üzerine başlatıldı.

Resmi açıklamaya göre bazı firmaların, iç piyasaya arz edilmemesi gereken nişasta bazlı şeker niteliğindeki ürünleri piyasaya sürdükleri değerlendiriliyor.

Ayrıca bazı ürünlerin “maltodekstrin”, “glukoz”, “nişasta” ve “fruktoz” gibi farklı ürün adlarıyla faturalandırıldığı; faturadaki ürün ile fiilen teslim edilen ürün arasında farklılık bulunduğu yönünde tespitler olduğu açıklandı.

Soruşturma devam ediyor.

Dolayısıyla listedeki şirket ve yöneticiler hakkında bugün için kesinleşmiş bir suçtan değil, savcılığın araştırdığı iddialardan söz ediyoruz.

AYNI 5 ŞİRKET NİSAD YÖNETİMİNDE

İşte benim dikkatimi çeken nokta bundan sonra başlıyor.

NİSAD’ın yönetim kuruluna baktım.

Tat Nişasta, Sunar Mısır, Beşan Nişasta, Ak Nişasta ve GSF Gıda burada da karşıma çıktı.

Soruşturma kapsamındaki beş şirket, aynı zamanda Türkiye nişasta sanayisinin çatı örgütü NİSAD’ın yönetim kurulunda temsil ediliyordu.

Burada önemli bir ayrıntı var.

NİSAD yönetiminde bulunan kişilerle soruşturma listesinde yer alan kişiler her şirkette aynı değil.

Örneğin Sunar Mısır’ı NİSAD yönetiminde Hakan Yüzer temsil ederken soruşturma listesinde Mustafa Nuri Çomu bulunuyor.

Beşan Nişasta adına NİSAD yönetiminde Hayrettin Hafif yer alırken listede Mehmet Emin Hafif var.

Ak Nişasta’da ise NİSAD yönetimindeki isim Hüseyin Eviz; soruşturma listesinde Ahmet Eviz bulunuyor.

Tat Nişasta’da ise Hamit Tezcan hem soruşturma listesinde hem NİSAD yönetiminde karşımıza çıkıyor.

Dolayısıyla meseleyi kişiler üzerinden değil, şirketlerin sektördeki ağırlığı üzerinden okumak daha doğru.

SUNAR’IN PATRONU DA LİSTEDE

Listedeki en dikkat çekici isimlerden biri Mustafa Nuri Çomu.

Çomu, Sunar Yatırım’ın Yönetim Kurulu Başkanı ve CEO’su.

Sunar, nişasta, un, yem, yağ ve tarımsal ürünler alanında faaliyet gösteren Türkiye’nin önemli tarıma dayalı sanayi gruplarından biri.

Bu nedenle Mustafa Nuri Çomu’nun ifadeye çağrılan isimler arasında bulunması soruşturmanın ulaştığı ekonomik ölçeği göstermesi bakımından önemli.

TAT NİŞASTA’DAN 7 İSİM

Listede Tat Nişasta dikkat çeken bir diğer şirket. 

Çünkü şirketten tek bir kişi değil, yedi isim listede bulunuyor.  Hamit Tezcan, Eyüp Bulut, Hasan Demircioğlu, Mehmet Tezcan, Nihat Ceylan, Nuh Demircioğlu ve Osman Filik.

Hamit Tezcan aynı zamanda NİSAD yönetim kurulu üyesi. Nihat Ceylan’ın karşısında ise hem Tat Nişasta hem Sunar Mısır yazıyor.

TAT NİŞASTA’NIN ESKİ ORTAĞI TOSMUR AİLESİ

Tat Nişasta’nın geçmişine baktığımda ilginç bir ortaklık hikayesi de karşıma çıktı. Rekabet Kurumu kayıtlarına göre şirket geçmişte Tezcan ve Tosmur ailelerinin ortak kontrolündeydi.

2019 yılında Tosmur ailesinin hisselerinin Tezcan tarafına devredilmesinin ardından Tat Nişasta’nın tek kontrolü Tezcan ailesine geçti. Bugün ise NİSAD yönetiminde Omnia Nişasta adına Fatih Tosmur bulunuyor.

Bu eski ortaklığın mevcut soruşturmayla bağlantılı olduğuna ilişkin elimizde herhangi bir veri yok. Ancak sektörün şirket ve aile yapısını anlamak açısından önemli bir ayrıntı.

MESELE SADECE ŞEKER Mİ ?

Nişasta bazlı şeker, gıda sanayisinin çok geniş bir alanında kullanılan endüstriyel bir ürün. Bu nedenle soruşturmanın konusu yalnızca birkaç şirketin ne kadar şeker sattığı değil.

Kota var.

Üretim var.

İç piyasa var.

Faturalandırma var.

Vergi var.

Bütün bunların arkasında ise büyük bir endüstriyel pazar bulunuyor.

Bu nedenle 47 kişilik listeye yalnızca “kimler ifadeye çağrıldı?” diye bakmak eksik kalıyor.

Bu şirketler Türkiye’nin nişasta ve şeker ekonomisinin neresinde duruyor?

Listeyi bu gözle okuyunca ortaya dikkat çekici bir tablo çıktı. 

Soruşturma kapsamındaki şirketlerden beşi, sektörün çatı örgütü NİSAD’ın yönetim kurulunda temsil ediliyor. Tat Nişasta’dan yedi isim ifadeye çağrılmış durumda. Sunar’ın tepe yöneticisi listede.

Bundan sonra savcılığın hangi şirket ve kişiler açısından hangi sonuca ulaşacağını bekleyeceğiz.

patronlardunyasi.com