ABD ile İran arasında geçen ay imzalanan mutabakat zaptının ardından ticari gemiler yeniden boğazı kullanmaya başlarken, Muskat ve Tahran'ın deniz trafiğinin denetimine ilişkin farklı vizyonlar geliştirdiği belirtiliyor.
İRAN ORTAK GÜVENLİK MEKANİZMASI İSTYİOR
AGBI'de yer alan habere göre, Lloyd's List Genel Yayın Yönetmeni Richard Meade, İran'ın Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi'nin dile getirdiği "Körfez ülkelerinin ortak güvenlik mekanizması" fikrini desteklediğini söyledi.
Meade, "Hem İran hem de Umman'ın temel amacı deniz trafiğini kontrol altında tutmak. Ancak iki ülkenin bu hedefe ulaşmak için izlediği yol giderek ayrışıyor" değerlendirmesinde bulundu.
Sektörde farklı senaryoların masada olduğunu belirten Meade, Hürmüz Boğazı'nın gelecekte hangi modelle yönetileceğine ilişkin henüz üzerinde uzlaşılmış bir çerçevenin bulunmadığını ifade etti.
UMMAN'DAN ABD'YE ORTAK YÖNETİM ÖNERİSİ
Habere göre Umman, Washington'a sunduğu teklifte Hürmüz Boğazı'nın Umman ve İran tarafından birlikte yönetileceği, geçişlerden ise zorunlu ücret alınmayacağı gönüllü bir hizmet maliyeti sistemi önerdi.
ABD'li müzakerecilerin öneriyi değerlendirdiği ancak teknik bazı çekinceler dile getirdiği belirtiliyor.
Meade ise mevcut durumun kalıcı olmaktan uzak olduğunu vurgulayarak, "Bu süreçte geliştirilen tüm çözümler şimdilik geçici nitelikte" dedi.
GEMİLER GÜVENCE ALMADAN GEÇMİYOR
Her ne kadar boğazdaki trafik yeniden canlanmış olsa da, denizcilik sektöründe belirsizlik sürüyor. Bazı gemilerin ancak hükümetlerden yazılı güvenlik garantisi aldıktan sonra Hürmüz'den geçtiği, bazılarının ise en düşük riskli seçenek olarak gördükleri İran'ın yönlendirmelerine uyduğu ifade ediliyor.
Meade, armatörler, kiracılar ve güvenlik danışmanlarının mevcut geçiş düzenini "pragmatik risk yönetimi ve doğaçlama çözümlerle ayakta duran bir sistem" olarak tanımladığını söyledi.
TRAFİK YENİDEN YÜKSELİŞE GEÇTİ
Lloyd's List verilerine göre 24 Haziran'da 10 bin deadweight tonun üzerindeki 57 gemi Hürmüz Boğazı'ndan geçti. Bu rakam, çatışma öncesindeki günlük ortalamanın yaklaşık yarısına karşılık geliyor.
Denizcilik risk analisti Tomer Raanan ise 27 Haziran'da sona eren haftada batı yönüne ilerleyen İran dışı 58 geminin boğazı kullandığını, bunun çatışmaların başlamasından bu yana görülen en yüksek haftalık seviye olduğunu belirtti.
Geçiş yapan gemilerin büyük bölümünü ham petrol ve petrol ürünü taşıyan tankerlerin oluşturduğu ifade edilirken, ilk aşamada gemilerin ağırlıklı olarak Umman koridorunu kullandığı, daha sonra trafiğin Umman rotası ile İran'ın Larak Adası'nın kuzeyindeki rota arasında yaklaşık eşit şekilde dağıldığı kaydedildi. Ayrıca daha fazla geminin otomatik tanımlama sistemi (AIS) açık şekilde Umman koridorundan geçmeye başladığına dikkat çekildi.
patronlardunyasi.com