Teknoloji

Halide TONGA

Yapay zeka çok değil bundan birkaç yıl önceye kadar yalnızca teknoloji şirketlerinin ve girişimlerin gündemindeydi. Ancak bugün telekomünikasyondan finansa, e-ticaretten savunma sanayisine, enerjiden üretime kadar farklı sektörlerde şirket stratejisinin merkezine yerleşmiş durumda.

Patronlar ve CEO’lar açısından yapay zeka yalnızca hız ve verimlilik demek değil. Bu araç aynı zamanda, şirketlerin rekabet gücünü, maliyet yapısını ve gelecekteki iş modelini belirleyecek bir temel teknoloji.

Küresel anlamda da yapay zeka kullanımı buna bağlı olarak her geçen gün artıyor. Örneğin, Türkiye’de TÜİK verilerine göre 2025 yılında göre işletmelerde yapay zeka kullanım oranı yüzde 7,5 seviyesine yükseldi. McKinsey’e göre ise, şirketlerin yüzde 88'i en az bir iş fonksiyonunda yapay zeka kullanıyor.

Ancak önemli bir ayrıntı var. Raporlara göre, şirketlerde yapay zeka kullanımı hala deneme ve pilot uygulama aşamasında. Araştırmaya göre şirketlerin yüzde 80'i yapay zeka yatırımlarında verimliliği hedefliyor ancak en yüksek değeri elde eden şirketler büyüme ve inovasyonu da temel hedefleri arasına koyuyor. Kısacası yapay zeka, şirketlerin yatırım kararlarını, altyapı planlarını ve üst yönetim organizasyonlarını da değiştiriyor.

PATRONLAR YAPAY ZEKAYI NEDEN ÖNCELİKLENDİRİYOR?

Peki patronlar için neden önemli? “Bir işi bir çalışan daha hızlı yapsın” düşünce temelinde bir verimlilik beklentisi mi sadece? Hayır. Yapay zeka az kaynakla fazla iş üretme vaadi sunuyor ama bunu yaparken müşteri hizmetleri, satış, pazarlama, yazılım geliştirme, insan kaynakları ve veri analizi gibi alanlarda şirketin iş yapış biçimini de baştan değiştiriyor.

ŞİRKETLER ARASI ORTAKLIKLAR DEĞİŞTİ

Yapay zeka şirketler arası ortaklıkları da değiştiriyor. Örneğin tam bir yıl önce Türkiye'nin Trendyol Grubu, Baykar CEO'su Haluk Bayraktar, Abu Dabi'nin devlet fonu ADQ ve Ant International, Türkiye'de dijital finansal hizmetler sunan potansiyel bir ortak fintech girişimini araştırmak üzere anlaşmaya vardılar.

Yapay zekanın patronların gündeminde olmasının bir başka nedeni ise yatırım. Bugün birçok teknoloji devi ve farklı alanlardaki şirketler milyarlarca dolarlık yapay zeka yatırımı yapıyor. Stanford HAI verilerine bakıldığında, dünyada yapay zekaya yönelik özel yatırımlar 2025'te 344,7 milyar dolara ulaşırken, şirket yatırımları, birleşme ve satın almalar dahil daha geniş toplam yatırım miktarı yaklaşık 581 milyar dolara çıktı.

DÜNYADA PATRONLAR ARTIK YAPAY ZEKA ŞİRKETİ KURUYOR

Küresel ekonominin önde gelen patronları ise şirketlerin faaliyet alanlarını tamamen değiştiriyor. Yani şirketler artık yalnızca binalardan ibaret değil.

SoftBank CEO'su Masayoshi Son, yapay zeka altyapısının küresel ölçekte yılda yaklaşık 5 trilyon dolarlık yatırıma ihtiyaç duyabileceğini düşünüyor. Hatta Son'a göre yapay zeka bağlantılı sektörler 2040'a kadar dünya ekonomisinin yüzde 20'sini oluşturabilir.

Yapay zeka, şirketlerin faaliyet alanları kapsamında yalnızca bir chatbot veya kurumsal yazılım satın almaktan ibaret olmayacak. Veri merkezleri, enerji, işlem gücü ve çipler de rekabetin önemli bir parçası haline geliyor. Yani enerji ve altyapı odaklı yatırımlar önem kazanıyor.

MICROSOFT'UN VERİSİ PATRONLARIN NEDEN ACELE ETTİĞİNİ GÖSTERİYOR

Microsoft'un 2026 Work Trend Index araştırması oldukça dikkat çekici. Veriler aslında şirketlerin yapay zekayı neden yönetim kurulunun birinci maddesinde ele alındığını gösteriyor.

Araştırmaya göre yapay zeka kullananların yalnızca yüzde 19'u, hem bireysel hazırlık hem de kurumsal kapasitenin yüksek olduğu ‘öncü’ grupta bulunuyor. Liderlerin sadece yüzde 26'sı şirket yönetiminin yapay zeka konusunda açık ve istikrarlı biçimde aynı çizgide olduğunu söylüyor.

Microsoft'un 2025 araştırması ise liderlerin yüzde 82'sinin iş stratejisinin ve operasyonların yeniden düşünülmesi gereken kritik bir dönemde olunduğunu düşündüğünü gösteriyor. Liderlerin yüzde 46'sı şirketlerinin iş akışlarını veya süreçlerini yapay zeka ajanlarıyla tamamen otomatikleştirmeyi planladığını belirtirken, yüzde 33'ü yapay zekanın çalışan sayısını azaltabileceğini değerlendiriyor. Aynı zamanda yüzde 78'i yeni yapay zeka rollerinde işe alım yapmayı düşünüyor.

Peki o klasik soruyu soralım. Yapay zeka çalışan insanların yerini mi alacak? Asıl dönüşüm, kişilerin yapay zeka sistemleri ile entegre biçimde nasıl çalışacağı ve şirketlerin bu yeni iş modellerini nasıl yöneteceği meselesi. Amazon'un kurucusu Jeff Bezos, tam bir ay önce VivaTech teknoloji konferansında yapay zekanın işsizliği değil iş gücü kıtlığını artıracağını savundu. O halde, şirketler yapay zekayı stratejik bir araç olarak olarak profesyonelce kullanabildikleri takdirde üretim, iş gücü, maliyet, verimlilik ve rekabet alanlarında varlıklarını kuvvetlendireceklerdir.

patronlardunyasi.com