Spor
Halil KASAPOĞLU
Ülke olarak futbolla yatıp futbolla kalkıyoruz.
Her pazartesi sabahı ofiste hafta sonu oynanan maçları konuşuyoruz.
Dijital medyada daha fazla gündem olan bir konu yok.
Transfer döneminde bir futbolcunun uçağının rotasını takip ediyor, hakem kararlarını günlerce tartışıyoruz.
Teknik direktör takımı hangi taktikle çıkarırsa maçın kazanılacağını, başkanın hangi transferi yapması gerektiğini, hakemin verdiği yanlış kararları herkesten iyi biliyoruz.
Velhasıl futbol, gündelik hayatımızın en büyük ortak sohbetlerinden biri.
Fakat bütün bu ilginin ortasında garip bir çelişki var.
Özellikle Anadolu takımlarımızın neredeyse tamamı, maçlarını boş tribünler önünde oynuyor.
Peki futbolu bu kadar hayatının odağına koymuş bir toplum neden maça gitmiyor?
FARK SADECE SAHADA DEĞİL
2025-26 sezonunda Bundesliga’da bir maçı ortalama 42 bin 332 kişi stadyumdan izlemiş.
Premier Lig’de sezon boyunca toplam seyirci sayısı 15,9 milyona ulaşmış. 380 maça böldüğünüzde maç başına ortalama 41 bin 800 kişi demek.
La Liga’da ortalama 31 binin, Serie A’da ise 30 binin üzerinde seyirciden söz ediyoruz.
Türkiye’de ise Süper Lig ortalaması yaklaşık 14 bin bandında.
Aradaki fark büyük.
Ama bana göre asıl çarpıcı kıyaslama Avrupa’nın büyük ligleriyle değil, ikinci ligleriyle yapıldığında ortaya çıkıyor.
İngiltere Championship’te maç başına ortalama seyirci yaklaşık 22 bin.
Almanya ikinci liginde ise 28 binin üzerinde.
Evet, yanlış okumadınız.
Almanya’nın ikinci ligi, Türkiye’nin en üst futbol liginden maç başına neredeyse iki kat fazla seyirci çekiyor.
Bundesliga’da stadyumların ortalama doluluk oranı yüzde 96 seviyesinde.
18 kulübün neredeyse tamamı maçlarını yüzde 90’ın üzerinde dolulukla oynuyor.
TESİS VAR ALIŞKANLIK YOK
Türkiye’ye dönelim.
Galatasaray yaklaşık 41 bin, Fenerbahçe 34 bin, Beşiktaş 28 bin, Trabzonspor ise 27 bin civarında seyirci ortalamasına ulaşıyor.
Bunlar kendi ölçeklerinde makul rakamlar.
Ama İstanbul’un üç büyüğünü ve Trabzonspor’u bir kenara bıraktığınız anda bambaşka bir tablo ortaya çıkıyor.
Konyaspor’un 41 bin 600 kişilik son derece modern bir stadyumu var.
Ortalama seyirci yaklaşık 12 bin.
Başka bir ifadeyle stadın yaklaşık yüzde 70’i boş.
Başakşehir’in 17 bin kişilik stadında ortalama seyirci 4 bin civarında.
Birçok Anadolu kulübünde de tablo benzer.
Son 15-20 yılda Konya’dan Samsun’a, Gaziantep’ten Antalya’ya, Kayseri’den Trabzon’a, Kocaeli’den Bursa’ya kadar ülkenin dört bir yanında yeni ve modern stadyumlar yapıldı.
Ancak stadyum yapmakla tribün kültürü inşa etmek aynı şey değil.
ŞEHRİN TAKIMI KİMİN TAKIMI?
Anadolu’da yaşayan milyonlarca insanın birinci takımı, yaşadığı şehrin takımı değil.
Bir şehrin nüfusunun 1 milyon olması, o şehrin futbol kulübünün 1 milyon potansiyel taraftarı olduğu anlamına gelmiyor.
Çünkü o insanların önemli bir bölümü futbol kimliğini çoktan başka bir kulüp üzerinden kurmuş durumda.
Şehrin çocukları televizyonu açtığında Galatasaray’ı görüyor.
Dijital medyada Fenerbahçe’yi görüyor.
Spor programlarında Beşiktaş konuşuluyor.
Transfer haberi onların.
Manşet onların.
Derbi onların.
Sonra aynı çocuğa 15 yaşına geldiğinde dönüp, “Neden şehrinin takımını tutmuyorsun?” diye soruyoruz.
Ancak bu soruyu çok geç soruyoruz.
Çünkü taraftarlık yetişkinlikte verilmiş rasyonel bir karar değil.
Çoğu zaman çocuklukta edinilen duygusal bir miras…
Babamızın elinden tutup ilk kez gittiğimiz maç…
İlk formamız...
Çocukluk aşkımız…
AİDİYET VARSA TRİBÜNLER DOLUYOR
Bütün bunları söylerken Türkiye’de tribün kültürünün tamamen ortadan kalktığını söylemek de haksızlık olur.
Çünkü iyi örneklerimiz var.
Göztepe bunlardan biri.
2025-26 sezonunda Gürsel Aksel’de maç başına ortalama seyirci sayısı 18 bin 363.
Bu tesadüf değil.
Göztepe bir semtin, bir kültürün ve kuşaktan kuşağa aktarılan bir aidiyetin parçası.
Gürsel Aksel’in konumu bile bu açıdan anlamlı.
Stat şehrin dışına atılmış devasa bir yapı değil; kulübün tarihsel olarak ait olduğu yerde, gündelik hayatın içinde duruyor.
Bir diğer çarpıcı örnek Bursa.
Bursaspor 2010 yılında Süper Lig şampiyonu olmuş, Şampiyonlar Ligi’nde oynamış bir kulüp.
Sonrasında yaşadığı büyük sportif ve mali çöküş takımı 2024-25 sezonunda 3. Lig’e kadar götürdü.
Normal şartlarda böyle bir düşüşün stadyuma gelen taraftarları da etkileyeceği düşünülür.
Bursa’da tam tersi oldu.
Bursaspor’un kendi faaliyet raporuna göre kulüp 2024-25 sezonunda 33 bin 520 kombine sattı ve iç saha maçlarını ortalama 41 bin 500 seyirci önünde oynadı.
15 Eylül 2024’te Tokat Belediye Plevnespor maçını 41 bin 300 kişi izledi ve bu rakam o tarihte 3. Lig seyirci rekoru olarak kayıtlara geçti.
Bursaspor bir üst lige çıktığında da tablo aynıydı.
2025-26 sezonunda 2. Lig’de iç saha seyirci ortalaması yaklaşık 38 bin oldu.
Bazı maçlarda 43 bin kişilik stat tamamen doldu.
Şehir ile kulüp arasındaki bağ güçlüyse tribünler lig fark etmeksizin doluyor.
Göztepe ve Bursaspor’un ortak noktası sportif başarı değil.
Birisi Süper Lig’de, diğeri birkaç yıl boyunca alt liglerdeydi.
Ortak noktaları başka.
Bu kulüpler, yaşadığı şehrin ve semtin kimliğinin hâlâ gerçek bir parçası.
Güçlü bir aidiyet varsa hangi ligde oynandığı, rakibin kim olduğu önemsiz kalıyor.
Bursa’da 3. Lig maçı 40 bin kişiye oynanırken Süper Lig’de bazı statların 5-10 bin kişiye oynaması, Türk futbolunun tribün meselesini belki de bütün istatistiklerden daha iyi anlatıyor.
patronlardunyasi.com