Ekonomi
Deniz DALLI
Tiryaki Agro, YDA, Alarko ve Safi Holding'in de aralarında bulunduğu Türk şirketlerin tarım ve gıda yatırımları Kazakistan'da 2 milyar dolara ulaşırken, Özbekistan da endüstriyel tarım projesi kapsamında Türkiye'den teknoloji ve meyve fidesi ihraç ediyor.
Özbekistan, proje için ise Orta Asya'nın en verimli ve tarihi bölgelerinden biri olan Fergana'yı seçti.
Babür İmparatorluğu'nun kurucusu Babür Şah'ın doğum yeri olarak bilinen ve tarihi İpek Yolu'nun en önemli duraklarından biri olan Fergana başta olmak üzere ülke genelinde Türkiye'den ihraç edilen fidanlar ve Türk uzmanların danışmanlığında modern meyve bahçeleri kuruldu.
Özbekistan şu anda 572.600 hektarlık meyve bahçesi ve üzüm bağına sahip. Yıllık 1 milyar dolarlık ihracat geliri sağlıyor ve 882 bin kişi istihdam ediliyor. Ülke, 2030 yılına kadar gıda ihracatını 10 milyar dolara çıkarmayı hedefliyor ve bu hedefe ulaşmada yoğun endüstriyel bahçeciliğin yaygınlaştırılmasının önemli bir rol oynaması bekleniyor.
Özbekistan Cumhurbaşkanı Şavkat Mirziyoyev de bu amaçla nisan ayında imzaladığı kararnameyle, Fergana'da pamuk ve tahıl ekilen 7 bin 400 hektarlık alanın verimsiz bulunarak meyve bahçelerine dönüştürülmesine karar verdi.
Fergana, Yazyavan, Kuva ve Özbekistan bölgelerindeki arazilerin bir kısmı meyve bahçelerine ve ihracata yönelik plantasyonlara dönüştürülecek. Özellikle, Fergana ve Özbekistan bölgelerinde 4.400 hektarlık alan kayısı, erik, badem ve ahududu yetiştiriciliğine ayrılacak.
Özbekistan tarımının yapısı son 10 yılda önemli ölçüde değişti. 2016 yılında pamuk tarlaları 1,28 milyon hektarı kaplıyordu. Tarım Bakanlığından alınan son güncel verilere göre pamuk tarlalarının şu anda 888 bin hektarı kapladığı bildirildi. Bu da ürünün ekim alanının 10 yılda yüzde 30'dan fazla azaldığı anlamına geliyor.
TÜRKİYE'DEN YOĞUN FİDAN DİKİMİ
Endüstriyel tarım projesi kapsamında seçilen Fergana'daki 250 hektarlık alana geleneksel büyük ağaçlar yerine Türkiye'den ithal edilen, modern tarıma uygun yoğun fidanlar dikildi. Ağırlıklı olarak şeftali, kiraz, kayısı ve erik ağaçları tercih edildi. Klasik meyve ağaçları meyve vermek için 4-5 yıl bekletirken, Türkiye'den giden bu özel fidanlar dikildikten sonraki ikinci yılında hemen ticari hacimde meyve vermeye başlıyor.
Meyve fidesinin dışında Türkiye'den teknoloji ihracatı da gerçekleştirildi. Bahçenin kurulum aşamasından ağaçların bakımına ve hasat sürecine kadar olan tüm bilgi birikimi Türkiye'deki uzman mühendisler tarafından yerel iş gücüne aktarıldı.
İLK HASAT GERÇEKLEŞTİRİLDİ
Türk teknolojisi kullanılarak Dustlik mahallesinde Fergana tarım kümesi ve lojistik ortak girişimi tarafından kurulan 250 hektarlık meyve bahçesinde ilk hasat gerçekleştirildi.
Fergana Bölgesi Valisi Khayrullo Bozorov, bölgeyi ziyaret ederek yatırımların ilerlemesini inceledi.
Bahçenin 70 hektarlık alanından ilk hasat şu anda toplanıyor. Yatırımcı Ahmad Sarkangul, bölge valisine projenin mevcut durumu, genişleme planları ve ihracat hacmini artırma beklentileri hakkında bilgi verdi.
Bir sonraki aşamada, yeni bir meyve bahçesi kurmak için 300 hektarlık bir arazi daha geliştirilmesi planlanıyor. 550 hektarlık bir alana kavuşması hedeflenen proje tamamen hayata geçirildiğinde 200 kişi istihdam edilecek.
patronlardunyasi.com