Dünya


Eyüp SERBEST

Yapay zeka devriminin lideri olarak gösterilen Jensen Huang, bulaşıkçılık başladı kariyerinin zirvesinde dev bir teknoloji imparatorluğu kurdu. Siyah deri ceketinin yanı sıra, hızlı karar alması ve şirketindeki en ufak noktaya bile hakim olmasıyla tanındı. Geçtiğimiz ay Singapur merkezli Megaspeed’in eski yöneticilerinden, Alice Huang adıyla tanınan Çinli iş insanı Huang Le ile birlikte olduğu dedikoduları ortaya atıldı. Üstelik de Huang Le’nin Nvidia çiplerini Çin’e casusluk yoluyla ulaştırdığı iddia edildi.

TARİHİN EN BÜYÜK HAFTALIK KAYBI

Dow Jones Market Data'nın hesaplamasına göre Nvidia, geçen hafta 573 milyar dolar piyasa değeri kaybetti. Hisseleri bir haftada yüzde 12,75 gerileyen teknoloji devi, tarihin en büyük haftalık şirket piyasa değeri kaybına imza attı.

6 Ekim'de 5,77 trilyon dolarlık piyasa değeriyle zirveye çıkan Nvidia'nın değeri, cuma günü 3,92 
trilyon dolara kadar geriledi. Şirketin yaklaşık 40 günlük süreçteki toplam kaybı 1,85 trilyon dolara ulaştı.

Nvidia'nın sadece geçen haftaki kaybı bile Tesla, Meta Platforms ve Berkshire Hathaway'in ayrı ayrı piyasa değerlerinden daha büyük.

ARTÇI SARSINTILARI ASYA'YI VURDU

ABD'de başlayan satış dalgasının etkileri yeni haftanın ilk işlem gününde Asya borsalarında hissedildi. Nvidia'nın en önemli üretim ve tedarik merkezlerine ev sahipliği yapan Tayvan, Güney Kore ve Japonya'da teknoloji şirketlerinin hisseleri sert düştü.

Tayvan borsasının gösterge endeksi TAIEX yüzde 6,03 gerileyerek tarihinin puan bazında en büyük ikinci günlük düşüşünü yaşadı. Nvidia'nın çiplerini üreten TSMC'nin hisseleri yüzde 5,74, yapay zekâ sunucuları üreten Foxconn'un hisseleri yüzde 9,34 değer kaybetti.

Güney Kore'de KOSPI endeksi yüzde 3,59 düşerken Nvidia'nın önemli tedarikçilerinden SK Hynix'in hisseleri yüzde 7,89, Samsung Electronics'in hisseleri yüzde 4,47 geriledi.

Japonya'da ise Nikkei 225 endeksindeki kayıp yüzde 2,42'yi buldu. Çip sektörüne ekipman sağlayan Advantest'in hisseleri yüzde 11,1, Lasertec'in hisseleri yüzde 12,8'in üzerinde değer kaybetti.

KAYIPLAR 1 TRİLYON DOLARI AŞINCA DÖN FORMÜLÜ

Kayıplar toplamda 1 trilyon doları aşınca, bu düşüş furyasının Silikon Vadisi’ndeki bir çok şirkete de sıçrayacağı hesaplandı. Devreye, bir Nvidia çalışanının başlattığı duyurulan Stand With Jensen (Jensen'ın Yanında Dur) adı verilen internet kampanyası girdi. 

Replit platformu kullanılarak hazırlanan internet sitesi, pazar günü itibarıyla 106 bin isme ulaşmıştı. Son rakamın ise 170 bini aşkın imza olduğu konuşuluyor. 

Kampanyanın en dikkat çekici destekçilerinden biri dünyanın en zengin iş insanlarından Elon Musk oldu. Musk, sosyal medya platformu X üzerinden kampanyaya imza vereceğini açıkladı. Epic Games CEO'su Tim Sweeney de Huang'ın geri dönmesini destekleyen teknoloji yöneticileri arasına katıldı.

SİLİKON VADİSİ'NDE SAVAŞ ODASI KURULDU

Financial Times'ın aktardığı bilgilere göre Silikon Vadisi'nin önde gelen yöneticilerinden oluşan bir ekip, Huang'ın geri dönmesini sağlamak amacıyla adeta bir savaş odası kurdu.

Huang'ın destekçileri hem Nvidia'nın yönetim kurulu üyeleriyle temas kurmaya hem de Washington'dan siyasi destek sağlamaya çalışıyor.

Geri dönüşü savunanların en önemli gerekçesi, Nvidia'nın bugünkü başarısının yalnızca geliştirdiği çiplerden değil, Huang'ın yıllar içinde kurduğu yatırım, üretim, yazılım ve müşteri ilişkileri ağından 
kaynaklanması.

Huang'ın yokluğunda bu sistemin aynı başarıyla yönetilip yönetilemeyeceği tartışılıyor. Destekçileri ayrıca yönetim kurulunun devam eden soruşturmalar sonuçlanana kadar kalıcı bir CEO atamaması gerektiğini savunuyor.

YATAK ODASINDAN ULUSAL GÜVENLİK TARTIŞMASINA

Huang'ın geri dönüşünün önündeki en büyük engel ise skandalın sıradan bir evlilik dışı ilişki meselesinin ötesine geçmesi.

Huang'ın ilişki yaşadığı öne sürülen Alice Huang, Nvidia'nın gelişmiş çiplerine erişimi bulunan Singapur merkezli Megaspeed'in eski yöneticilerinden biri. ABD makamları, Alice Huang'ın Çin istihbaratıyla bağlantısı bulunup bulunmadığını araştırıyor. Pekin ise casusluk iddialarını reddediyor.
Megaspeed üzerinden ABD'nin ihracat kısıtlamalarına tabi gelişmiş yapay zekâ çiplerinin Çin'e ulaştırılmış olabileceği iddiaları da soruşturuluyor.

Huang'ın Nvidia bünyesinde kendisine bağlı olarak çalışan bir kadın yöneticiyle daha ilişki yaşadığına ilişkin haberler ise tartışmanın şirket içi etik kurallar boyutunu gündeme taşıdı.
ABD Adalet Bakanlığı henüz casusluk iddiaları konusunda kesin bir sonuca ulaşmış değil.

WASHINGTON İKİYE BÖLÜNDÜ

Huang'ın istifasından önce ABD Başkanı Donald Trump'ın kendisiyle telefonda görüşerek görevini korumak için mücadele etmesini istediği Amerikan basınına yansımıştı.

Ancak ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Nvidia'nın yönetiminde kapsamlı bir değişiklik yapılmasından yana. Bessent, şirketin başına dışarıdan bir yöneticinin getirilmesini savunuyor.
Kongre'de ise Demokratlar ve Cumhuriyetçiler arasında Çin'in gelişmiş Amerikan yapay zekâ çiplerine erişiminin daha sıkı biçimde sınırlandırılması yönünde görüş birliği oluşmaya başladı.
Huang'ın geri dönmesi halinde şirketin Washington'la ilişkilerinin nasıl şekilleneceği de yatırımcılar açısından önemli bir belirsizlik oluşturuyor.

DÖNÜŞÜ ÜZERİNE BAHİS VAR

Huang'ın Nvidia'ya dönüp dönmeyeceği tahmin piyasalarına da taşındı.
Polymarket'te Huang'ın 2027 yılı sonuna kadar Nvidia'nın başına dönmesine verilen ihtimal, istifasının ardından yüzde 14 seviyesindeyken bugün yüzde 35'e kadar yükseldi.

YARIN BÜTÜN DÜNYA NVIDIA'YA BAKACAK

Nvidia, yarın ABD borsalarının kapanmasının ardından üç aylık finansal sonuçlarını açıklayacak.
Huang'ın yerine geçici olarak getirilen finans direktörü Colette Kress'in yönetiminde açıklanacak ilk bilanço, küresel yapay zekâ yatırımlarının geleceği açısından da kritik önem taşıyor.

Analistler Nvidia'nın üç aylık gelirinin 109 milyar dolara ulaşmasını, kârının ise yüzde 90 büyümesini bekliyor. Ancak bu kez yatırımcıların gözü finansal sonuçlardan çok şirketin gelecek yıllara ilişkin beklentilerinde olacak.

patronlardunyasi.com