Patronlar

Burak ARTUNER

Yıl 1939... 

John Steinbeck kalemiyle, Amerikan rüyasının kâbusa döndüğü o kapkaranlık günleri, Joad ailesinin Oklahoma’nın tozlu yollarından Kaliforniya’nın bereketli vadilerine uzanan 'Cehennemvari' yolculuğuyla zihinlere ve elbette edebiyat tarihine mühürlemişti. 

Gazap Üzümleri’nde Kaliforniya, açların doyacağı, evsizlerin yuva kuracağı bir "cennet bahçesi" gibi görünürdü uzaktan. 

Oysa bugün, o bahçenin tatlı üzümlerinden eser yok... 

Üstelik bu kez yollara düşenler, kamyon kasalarında hayatta kalmaya çalışan çaresiz ameleler değil; özel jetlerinin rotalarını Florida ve Teksas’ın güneşli semalarına süren dünya devleri.

FİNANSIN VE TEKNOLOJİNİN KALBİNDE NELER OLUYOR ? 

Eskiden finansın kalbi Manhattan, teknolojinin merkezi ise Silikon Vadisi’ydi. 

Şimdilerde ise bu merkezlerde "servet vergisi" rüzgarları esiyor. Kaliforniya’da milyarderlerin kapısına dayanmaya hazırlanan yüzde 5'lik ek fatura ve New York’ta Zohran Mamdani gibi isimlerin yükselttiği "zengini vergilendir" sloganları, teknoloji ve finans devlerini radikal kararlara itiyor. 

Kaliforniya’da uzunca bir süreder "servet vergisi" rüzgarları esiyor. 

Eyalet yönetimi, 1 milyar doların üzerinde varlığı olanlardan tek seferlik yüzde 5 vergi alma planını halkın önüne koymaya hazırlanıyor. 

Bu, sadece geliri değil, henüz nakde dönmemiş hisse senetlerini ve mal varlığını da kapsayan devasa bir fatura demek. Sadece Kaliforniya değil, New York da yüksek gelir vergisi ve yaşam maliyetleriyle zenginlerini "istenmeyen kişi" ilan etmiş durumda.

'MODERN JOADLAR'IN YOLCULUĞU 

Peki, bu "modern Joadlar" nereye gidiyor? 

Elbette vergilerin sıfıra yakın olduğu, bürokrasinin daha gevşek tutulduğu eyaletlere. 

Kaliforniya listesinde kimler var ? 

Elon Musk: Kaliforniya’yı "aşırı düzenlemeler" ve yüksek vergiler nedeniyle terk edip SpaceX ve X'in merkezini Teksas'a taşıdı. Sadece bu hamleyle milyarlarca dolar vergi tasarrufu sağladığı konuşuluyor.

Jeff Bezos: 30 yıllık Seattle serüvenini sonlandırıp "milyarderler sığınağı" olarak bilinen Miami’ye taşındı. Sadece hisse satışlarından yaklaşık 1 milyar dolar tasarruf edeceği hesaplanıyor.

Meta ve Google Devleri: Mark Zuckerberg’den Sergey Brin’e kadar teknoloji dünyasının liderleri, Kaliforniya'nın yüzde 13,3'lük gelir vergisi ve kapıdaki servet vergisi korkusuyla Florida’da mülk bakmaya çoktan başladı.

Mamdani ve onun vergilerinden yakınan milyarder Ken Griffin.

FİNANS DEVLERİ DE AYNI YOLDA 

Kaliforniya göçü yeni belediye başkanı Mamdani'nin milyarderlere vergiyi artıracağını söylemesiyle New York'a da sıçradı elbette...

Peki New York'tan göç kervanına kimler katıldı? 

Ken Griffin (Citadel): Belki de bu akımın en güncel ve sert örneği. Yaklaşık 50 milyar dolarlık servetiyle dünyanın en güçlü hedge fonu yöneticilerinden biri olan Griffin, New York’un "yüksek vergileri ve iş dünyasına karşı mesafeli tutumu" nedeniyle yatırımlarını Miami’ye kaydırıyor. Hatta geçtiğimiz günlerde, New York'un zenginlere yönelik yeni ek vergi söylemlerine tepki olarak, Miami'deki varlığını iki katına çıkaracağını ilan etti. Griffin, Şikago'daki genel merkezini çoktan Miami'ye taşıdı ve şimdi de New York'taki binlerce istihdam yaratacak dev projelerini askıya alabileceği konuşuluyor.

Wall Street devi Apollo'nun milyarder CEO'su Marc Rowan.

Marc Rowan (Apollo Global Management) : Yaklaşık 1 trilyon dolarlık varlığı yöneten bu finans devinin CEO’su Rowan da, New York’taki anti-iş ikliminden rahatsızlık duyarak operasyonlarının büyük bir kısmını - yaklaşık bin çalışanını - Florida veya Teksas’a taşımak üzere yeni bir merkez açmayı planlıyor. 

ŞEHRİN DOKUSUNDA BOŞLUK BIRAKIYORLAR

Bu isimler sadece "taşınan bireyler" değil; beraberlerinde binlerce yüksek gelirli çalışanı, devasa vergi gelirlerini ve prestijli ofis yatırımlarını da götürerek New York’un ekonomik dokusunda derin boşluklar bırakıyorlar.

TARİHİN CİLVESİ 

Steinbeck'in romanında işçiler Kaliforniya’ya girdiğinde "Hooverville" denilen sefaletin hüküm sürdüğü derme çatma kamplarda hor görülürlerdi. 

Bugünün milyarderleri ise gittikleri Teksas ve Florida'da kırmızı halılarla, "Daha az vergi, daha çok özgürlük" sloganlarıyla karşılanıyor.

Zihnimde Gazap Üzümleri'nden diyaloglar, romanı okurken hüzünlendiğim sahneler, imgelemler gelip geçiyor...

Steinbeck bugün hayatta olsaydı, romanını nasıl bitirirdi diye düşünüyorum bir an: 

"İnsanların ruhunda gazap üzümleri büyüyor..." 

Olabilir mi? 

Ama bu kez o gazap, bu defa milyarderlerin ruhunda büyüyor.

Sermaye de hayatta kalmak ya da daha çok kazanmak için, her zaman daha az vergi ödeyeceği, 'Yeşil' bir vaha arıyor...

Kısacası; insanlar 'Cennet'i aramayı hiç bırakmıyor...

patronlardunyasi.com