Burçin UYSAL
İtalya'da hükümet ile bankalar arasındaki vergi tartışması, ülkenin kamu borcunu da içine alan bir gerilime dönüştü.
İtalya'nın en büyük bankası Intesa Sanpaolo'nun CEO'su Carlo Messina, 12 Kasım Perşembe günü Senato'da yaptığı konuşmada, Başbakan Giorgia Meloni hükümetinin bankalara yönelik yeni vergi düzenlemelerini sert sözlerle eleştirdi.
Messina'nın uyarısının merkezinde yalnızca bankaların ödeyeceği vergiler değil, İtalyan devlet tahvillerinin geleceği vardı.
DEVLETİN EN BÜYÜK ALACAKLISI HÜKÜMETE KARŞI
İtalyan bankaları, ülkenin kamu borcunun finansmanında önemli rol oynuyor. Avrupa Merkez Bankası verilerine göre, 2026 başında İtalyan devlet tahvilleri yerel bankaların toplam varlıklarının yüzde 15'inden fazlasını oluşturuyordu.
Messina, bankaların bugüne kadar uluslararası kuruluşlardan gelen yoğunlaşma riskini azaltma baskısına rağmen İtalyan tahvillerini portföylerinde tuttuklarını hatırlattı.
Ancak yeni düzenlemelerin Avrupa Merkez Bankası'nı (ECB), bankalardan devlet tahvili pozisyonlarını azaltmalarını istemeye yöneltebileceğini söyledi.
Bu ihtimalin gerçekleşmesi, kamu borcunun milli gelire oranı yüzde 138'i aşan İtalya'nın borçlanma koşullarını zorlaştırabilir.
BANKALARIN VERGİSİ YÜZDE 30,5'E ÇIKIYOR
Meloni hükümeti, bankalara uygulanan kurumlar vergisi oranını 2027'de yüzde 27,5'ten yüzde 30,5'e yükseltmeyi planlıyor.
Financial Times'ın aktardığına göre, bu düzenlemeyle 2029'a kadar yaklaşık 7 milyar avroluk ek gelir hedefleniyor.
Hükümetin 2027 bütçe tasarısı kapsamında finans sektöründen sağlamayı planladığı toplam katkı ise 5,9 milyar avro.
Messina, bankaların kârlarının sürekli hedef gösterildiğini ve sektörün herkesin para çekebileceği bir ATM gibi görüldüğünü savundu.
20 MİLYAR AVROLUK ERTELEMEYE İTİRAZ
Tartışmanın en kritik başlıklarından biri, yaklaşık 20 milyar avroluk vergi alacağının kullanımının 10 yıla yayılması.
2023'teki bina yenileme teşviklerinden kaynaklanan bu alacaklar, normal koşullarda 2027'de vergi yükümlülüklerinin azaltılmasında kullanılabilecekti.
Hükümet ise söz konusu tutarların faiz ödemeden 10 yıla yayılmasını öngörüyor.
Messina bu yöntemi Güney Amerika ülkelerindeki borç yönetimi uygulamalarına benzetti.
Düzenlemenin Avrupa Merkez Bankası kuralları çerçevesinde bazı alacakların yeniden sınıflandırılmasına yol açabileceğini, hatta diğer kamu borçlarına uzanabilecek bir çapraz temerrüt tartışması yaratabileceğini ileri sürdü.
Ancak bu, İtalya'nın temerrüde düştüğü anlamına gelmiyor. Messina'nın dile getirdiği, düzenlemenin doğurabileceğini savunduğu hukuki ve finansal bir risk.
ANAYASA MAHKEMESİ UYARISI
Messina, hükümetin önerdiği bazı düzenlemelerin İtalyan Anayasası ile bağdaşmadığını savundu.
Bankalar ile hükümet arasında hukuki mücadele yaşanabileceğini ve konunun Anayasa Mahkemesi'ne kadar taşınabileceğini belirtti.
Geçen yıl Maliye Bakanı Giancarlo Giorgetti ile yapılan görüşmeler sonucunda bankaların üç yılda 11 milyar avroluk ek vergi katkısını kabul ettiğini hatırlatan Messina, yeni taleplerin bu uzlaşmayı zedelediğini söyledi.
Uluslararası yatırımcılara verilen sözlerin tutulmasının önemini vurguladı.
MERKEZ BANKASI DA UYARDI
Tartışmaya İtalya Merkez Bankası da katıldı.
Merkez Bankası, finans sektörüne yönelik sık ve öngörülemeyen vergi değişikliklerinin belirsizliği artırdığını ve yatırım kararlarını etkileyebileceğini açıkladı.
Banka ayrıca 20 milyar avroluk vergi alacağının ertelenmesinin finans kuruluşlarının 2026 yılı kârlarını önemli ölçüde azaltabileceğine, finans sektörü dışındaki şirketlerin likiditesini de etkileyebileceğine dikkat çekti.
İtalya hükümetinin tahminlerine göre kamu borcunun milli gelire oranının 2027'de yüzde 138,5'e ulaşması bekleniyor.
MELONI: BU BİR ADALET MESELESİ
Bankaların itirazlarına rağmen hükümet geri adım atmış değil.
Başbakan Giorgia Meloni, önceki yıllarda olduğu gibi bankalarla anlaşmaya varmayı tercih edeceğini söyledi. Ancak ekonomik sıkıntı yaşayan vatandaşlar karşısında yüksek kâr elde eden sektörlerden daha fazla katkı alınmasını bir adalet meselesi olarak değerlendirdi.
Başbakan Yardımcısı Matteo Salvini ise bankalardan daha fazla katkı istenebileceği mesajını verdi.
Ekonomi Bakanı Giancarlo Giorgetti, bütçe düzenlemelerinde değişiklik yapılmasına açık olduklarını belirtti.
Şimdi gözler Avrupa Merkez Bankası'nın bütçeye ilişkin hukuki değerlendirmesine çevrildi.
İtalya'daki tartışma, bir vergi anlaşmazlığının ötesine geçmiş durumda. Hükümet, bütçeye kaynak ararken bankalar devlet borcunun finansmanındaki rollerini hatırlatıyor. Avrupa'nın en borçlu ekonomilerinden birinde taraflar arasındaki bu gerilimin nasıl sonuçlanacağı, uluslararası yatırımcılar açısından da önem taşıyor.
patronlardunyasi.com