Ağustos ayının başında, Oğuz Atay’ın Tutunamayanlar kitabı üzerine sosyal medyada iki yabancı çevirmenin başlattığı tartışma, çeviri kitaplar konusunun gündeme taşınmasına yol açtı. Söz konusu durum karşısında yazar ve çevirmenler görüşlerini dile getirdi.
Yeni Şafak gazetesinden Halime Kirazlı'nın haberine göre her çevirinin yeni bir üretim olduğuna dikkat çeken yazar ve çevirmen Kadir Daniş, bir kitabın kayba uğramadan diğer dile aktarılmasının mümkün olmadığını dile getirdi.
"KİTAPLAR NE KADAR ÇOK ÇEVRİLİRSE, ASLINA O KADAR YAKLAŞILIR"
Daniş, “Evet, her yazar ve her metin bir şekilde çevirilir ama her yazar ve her metin çevirilirken bir şeyler yitirir. Yine de bir kitabın çevirilmesi, hem çevirildiği dil hem de o kitap için çevirilmemesinden iyidir. Çok kötü bir tercüme bile kitabı çevirildiği dile katar. Her çeviri, biraz da tahriftir. Kitaplar ancak yazıldıkları dilde okunduklarında ‘tamamen’ okunabilirler. Bir kitap birden fazla kez çevirilebilir, hatta ne kadar çok çevirilirse o kitap için o kadar hayırlı olur. Özellikle edebi eserler ne kadar çok çevirilirse, kitabın ‘aslına’ o kadar yaklaşılır. Bir de her kuşağın dili farklı oluyor, en azından Türkiye’de. Bu yüzden bazı kitapların 20-30 yılda bir yeniden çevirilmesi okurlar için iyi olur” dedi.
İstanbul Medeniyet Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Turgay Anar ise çeviri sayesinde daha güzel bir eser ortaya koyulabileceğini anlatarak şunları söyledi:
“Teknik anlamda bir dilden başka bir dile yapılan çeviriler zaman zaman bütüncül anlamı bazen imaları bazen de o dilin yansıtmak istediği ama bunu başaramayan yönlerini içerir. Çevirmen bu yönüyle o meşum ve belki de ironik bir doğruluğu olan sözün en ciddi muhatabıdır: ‘Çevirmen haindir.’ Aslında çevirmen, zarif ihanetlerle metni yeniden yaratır ama bazen bir örneği olmayan Homunculus’un (eciş bücüş bir yaratık) çıkması da muhtemel. Çeviri işi, aslında ustadan başka bir ustaya mektup göndermeye benzetilebilir. Onun doğru adrese ulaşıp ulaşmadığını iş bittikten sonra ancak anlarız”
patronlardunyasi.com