Gündem
Türkiye'nin Karadeniz'de ticari gemiler ile limanlara yönelik saldırıların durdurulması için Rusya ve Ukrayna'ya yaptığı moratoryum önerisini değerlendiren Rus siyaset analisti Georgiy Bovt, girişimin "rasyonel" olduğunu ancak uygulanmasının tarafların siyasi iradesine bağlı olduğunu söyledi.
Business FM'ye konuşan Bovt, Rusya'nın son dönemde Karadeniz'de önemli bir askeri üstünlük sağladığını belirterek, "Öneri akılcı, ancak yaşayıp yaşamayacağı Moskova'nın buna nasıl yaklaşacağına bağlı. Rusya fiilen Ukrayna'ya deniz ablukası kurmayı başardı. Bundan vazgeçmek isteyip istemeyeceği temel soru" dedi.
"2022'DEKİNE BENZER MEKANİZMA KURULABİLİR"
Buna karşılık Rusya'nın da Karadeniz ve Azak Denizi üzerinden tahıl ihracatında ciddi kayıplar yaşadığına dikkat çeken Bovt, olası anlaşmanın 2022'de yürürlüğe giren Karadeniz Tahıl Koridoru Anlaşması'na benzer bir mekanizmayı yeniden hayata geçirebileceğini ifade etti.
Bovt, ticari gemiler ile askeri sevkiyat yapan gemilerin birbirinden ayrılmasının teknik olarak mümkün olduğunu savunarak, "Bunun yolu denetim mekanizmasından geçiyor. Tahıl anlaşmasında Rus tarafı da gemilerin denetlenmesine katılıyordu. Böylece silah taşıyan gemilerin geçişi engellenebiliyordu" diye konuştu. ,
Analiste göre o dönemde silah sevkiyatının büyük bölümü kara yoluyla yapılıyor, deniz taşımacılığı ise uluslararası denetim altında tutuluyordu. Bu nedenle benzer bir kontrol sisteminin yeniden kurulmasının teknik açıdan mümkün olduğu değerlendiriliyor.
"TÜRKİYE'NİN ELİNDE KOZLARI VAR"
Ankara'nın elinde taraflar üzerinde baskı oluşturabilecek önemli araçlar bulunduğunu vurgulayan Bovt, "Türkiye'nin her iki taraf üzerinde baskı kurabilecek kozları var. Boğazlardan geçişi tamamen durduramaz ancak geçişi ciddi biçimde zorlaştırabilecek engeller oluşturabilir. Bu da tarafların ticari gemilere yönelik saldırıları durdurmayı kabul etmesi için gerçek bir baskı aracına dönüşebilir" ifadelerini kullandı.
Bovt ayrıca gelecek günlerde Moskova ve Kiev'i ziyaret etmesi beklenen ABD'li temsilciler Steve Witkoff ile Jared Kushner'in de büyük olasılıkla Türkiye'nin önerisine benzer bir ateşkes veya cephe hattında çatışmaların dondurulmasına yönelik planlarla geleceğini öne sürdü.
SON BİR AYDA 7 TÜRK GEMİSİ KARADENİZ'DE SALDIRIYA UĞRADI
Son bir ayda 7 Türk bağlantılı ticari gemisi saldırıların hedefi oldu. 10 Temmuz-10 Ağustos 2026 döneminde yaşanan saldırılarda Türk bayraklı gemilerin yanı sıra Türk sahipli veya Türk şirketleri tarafından işletilen gemiler de hedef alındı.
Golden Leo, Reyhan Sarı, AGN Ragnar, ATA-2, Nadezhda, LDR Yaşar ve Güllük isimli gemiler farklı tarihlerde İHA veya füze saldırılarına maruz kaldı.
Saldırılar özellikle Rusya'nın Karadeniz kıyısındaki limanları çevresinde yoğunlaşırken, bazı gemilerde ağır hasar meydana geldi.
BAKAN FİDAN: SALDIRILAR CİDDİ ENDİŞE KAYNAĞI OLMAYA DEVAM EDİYOR
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan da geçtiğimiz günlerde yaptığı açıklamada Karadeniz’de ticari gemilerin hedef alınmasından duyulan endişeyi dile getirdi. Türk gemilerine yönelik saldırılarla ilgili değerlendirmesinde Fidan, savaşın artık Karadeniz’in tamamına yayıldığını belirterek, “İlk önce askeri limanları, askeri gemileri vuruyorlardı; şimdi ticari bütün gemileri vuruyorlar ayrım yapmadan. Maalesef burada Türk gemileri; Türk sahipli veya Türk bayraklı gemiler de nasibini alıyor” dedi. Fidan, yabancı bayraklı ancak Türk sahipli gemilerin yanı sıra yabancı sahipli olup Türk mürettebat çalıştıran gemilerin de risk altında olduğunu söyledi.
Türk gemilerinin saldırılardan diğer ülke gemilerine kıyasla orantısal olarak daha az etkilendiğini ancak yaşananların Türkiye açısından ciddi endişe kaynağı olduğunu ifade eden Fidan, Cumhurbaşkanı’na sunulan bazı tedbirlerin hayata geçirildiğini açıkladı.
Fidan ayrıca Rusya ve Ukrayna’ya, ticari gemilerin güvenliğini sağlamak amacıyla bir moratoryum mekanizması oluşturulması çağrısında bulunduklarını belirterek, “Her iki taraf da birbiri için önemli olan lojistik tesisleri hedef alıyor. Bu çok tehlikeli” değerlendirmesinde bulundu.
MORATORYUM NEDİR?
Moratoryum, belirli bir konuda belirli bir süre boyunca eylem, saldırı veya uygulamanın geçici olarak durdurulması anlamına geliyor.
Karadeniz’de ticari gemilerin güvenliği açısından gündeme gelen moratoryum, Rusya ve Ukrayna’nın ticari gemileri ve sivil deniz taşımacılığını hedef almama konusunda geçici bir anlaşmaya varmasını ifade ediyor.
Böyle bir mekanizma hayata geçirilirse, savaş devam ederken bile ticari gemilerin güvenli şekilde seyretmesi ve bölgedeki deniz ticaretinin korunması amaçlanacak.
patronlardunyasi.com