Gündem

Burak ARTUNER 

Son dönemlerde yurt içinde ve yurt dışında bazı operasyonlarda sıkça kullanılan bir istihbarat terimi var... 'Bal tuzağı'

Bu tuzak, alımlı, güzel kadın veya çekici erkeklerle ünlü, mevki sahibi kıymetli bilgilere sahip insanları kandırıp, bazen şantajla bazen istihbarat alarak kendi safına çekmek için kullanılıyor. 

Büyükada'da Beyaz Ruslar

Son aylarda ABD'de özellikle Silikon Vadisi'ndeki teknoloji şirketlerinin CEO ve yetkililerine 'Bal tuzağı'na karşı uyarı yapılıyor. Türkiye'de de bazı operasyonlarda yabancı devlet parmağı olup olmadığı derinlemesine inceleniyor. 

Bu tartışmalar sürerken, 1917'de Rus Bolşevik devrimi sonrası daha çok Çar yanlısı Rusların akın ettiği İstanbul'da yaşanan ilginç bir uyarıyı hatırladım. 

İstanbul'a gelen Çar yanlısı Rusları takip etmek için Sovyet Rusya'nın lideri Lenin'in de boş durmadığı, İstanbul'da yapılanmaya gittiği bu tarihi uyarıda yer alıyor. 

Bolşevik Devrimi'nde katledilen son Rus Çarı ve ailesi.

Ekim 1917 Rus devrimi, Birinci Dünya Savaşı'nın en acı günlerini yaşayan Osmanlı İmparatorluğu'nda beklediği ilgiyi bulamamış, birkaç aydının ve gazetecinin ilgisini çekmekten öteye gidememişti. Rusya gibi önemli bir düşmanın eksilmesinden ve yeni oluşan Sovyetler Birliği'nin anti-emperyalist söyleminden etkilenen Kuvayı Milliyeciler, Moskova'ya biraz yakın gözükseler de, bu hiçbir zaman ideolojik bir yakınlık olmamış, bu durum stratejik ve zorunlu dostluktan ileri gitmemişti. Gerçi bu bile, İstanbul'daki İngilizci yönetimlerin Anadolu'yu 'Bolşeviklikle' suçlaması için yeterli olmuştur.

1917'den sonra Türkiye'ye gelen bir Rus kabare grubu.

OSMANLI BASINI İLK KEZ 1917'DE BAHSETTİ 

Rusya'daki devrimin bütün safhaları, Osmanlı basınınca da yakından izlenmiş barış, hürriyet ve eşitlik gibi yeni talepler, Lenin, Trocki, Zinoyef gibi Rus devriminin yeni önderleri sık sık, tüm dünyada olduğu gibi Osmanlı basınında da arz-1 endam etmişlerdi. Osmanlı gazeteleri, Rus ihtilalinin önderi Lenin'den, ilk defa 7 Nisan 1917de bahsettiler. Tasvir-i Efkar ve İkdam gazetelerinde çıkan bu ilk yazılarda, Lenin'in Rus ihtilalinin liderliğini Plehanov'dan devraldığı, Rusya'da Almanya taraftarlarının güçlendiği, Almanların verdiği para ve silahla Lenin'in 70 bin kişinin üzerinde silahlı milis oluşturduğu gibi gelişmelerden söz edilmiş ama Lenin'in düşüncesi ve ideolojisi üzerinde fazla durulmamıştı Lenin'in Rus devrimini gerçekleştirmesinden sonra tüm dünyada olduğu gibi Türkiye'de de komünizm yeni bir ivme kazanmış; Fransa, İngiltere, Amerika ve Yunanistan gibi İtilaf Devletleri safında yer alan ülkelerin ordusu içinde bile komünist örgütlenmeler ortaya çıkmıştı. Bu akımlar, Anadolu'da bulunan işgal ordularını da etkilemekte gecikmemişlerdi. Özellikle Yunan ordusu içinde bir grup işi isyana kadar götürerek, Ankara'da "İyon Devleti' adıyla yeni bir devlet kurmaya bile kalkışacak, ancak bu teşebbüs kısa ömürlü olacaktı.

Pera Müzesi'nde sergilenen ve Beyaz Rusların İstanbul'daki sahil eğlenceleri ve yüzme üzerindeki etkisine odaklanan 'İstanbul Deniz Sefası' sergisinden, İstanbul'da deniz kenarında bir Osmanlı kadınını gösteren bir sahne.

FRANSIZ ASKERLERİN İSYANINDA ROL OYNADILAR

İstanbul'un ilk Lenincileri ise Fransız ordusu saflarından çıkmıştı. Üçüncü Kolordu Kumandanı Kazım Karabekir Paşa tarafından Savaş Bakanlığı'na gönderilen 27 Temmuz 1919 tarih ve 177/884 nolu yazıda İstanbul'un ilk Lenincileri hakkında şu bilgiler veriliyordu: "İstanbul'da Fransız askerleri arasında zuhur eden Bolşeviklik isyanın tertipçisi Lenin imiş. İstanbul'da Bolşeviklik propagandası yapmak üzere bir örgüt ve bu örgüte bağlı birçok hafifmeşrep kadın bulunuyormuş, Fransız askerleri arasında görülen bu isyanın tertipçisi ve teşvikçisi de bunlarmış. Lenin'in Amerika'da ve İngiltere'de örgütleri bulunduğunu, İngiliz Avam Kamarası'nda bir kurmay albay başkanlığında bir parti kurduğumu İngiliz gazetelerinde endişe duyar tarzda yayın yapıyorlarmış. Arz ederim."

1917 İstanbul manzarası.

İstanbul'un bu ilk Lenincilerini zamanla başkaları izleyecek, özellikle mütareke döneminde Sovyet devrimine açıkça destek veren örgütlenmeler ve faaliyetler ortaya çıkacaktı.

patronlardunyasi.com