Patronlar
Toygun ATİLLA
#video_9748397#
Denizde bazı şeyler hayat kurtarmak için yapılsa da aynı şey arızalandığında teknenin en zayıf noktalarından birine dönüşebiliyor.
Katamaranların iki gövdesinin alt bölümlerinde bulunan ve çoğumuzun tekneye dışarıdan baktığında pencere zannettiği bölümlerden söz ediyorum.
Adı “escape hatch”.
Türkçesiyle acil kaçış kapağı.
Katamaran alabora ettiğinde içeride mahsur kalan insanların teknenin gövdesinden dışarı çıkabilmeleri için tasarlanıyor. Şimdi bu kapaklar, Yunanistan’da yaşanan çok ciddi bir deniz kazasının ardından yeniden konuşuluyor.
IŞINSU KESTELLİ VE 9 KİŞİ KURTARILDI
Olay 14 Ağustos’ta Atina’nın güneyindeki Vouliagmeni açıklarında meydana geldi. Fleves Adacığı’nın yaklaşık 2 deniz mili batısında seyreden Türk bayraklı katamaran su almaya başladı. Bölgede kuzey yönünden 5 Beaufort rüzgâr vardı. Teknede İzmir Ticaret Borsası Başkanı Işınsu Kestelli ile beraberindeki 9 kişi bulunuyordu. Katamaran kısa sürede yarı batık hale geldi.
Işınsu Kestelli ve beraberindekilerin yaşadığı kaza haberini bugün haberhürriyetim adlı internet sitesinde okudum.
Yunan Sahil Güvenliği’nin başlattığı operasyona bölgede bulunan Cayman Adaları bayraklı Opera isimli motor yatın yardımcı teknesi de katıldı. 10 kişi önce Opera’ya, ardından Yunan Sahil Güvenliği tarafından Vouliagmeni Marina’ya götürüldü.
Çok şükür ki, kazazedelerin hepsi sağ salim kurtulmuştu.
Kazanın nedeni ise henüz açıklanmadı. Yunan makamlarının teknik incelemesi sürüyor.
Ben kazadan sonra denizcilik dünyasına ile yakından ilgili bir arkadaşım sayesinde kazada batan katamaranın Bali 5.8 olduğu bilgisine ulaştım.
Bu ayrıntı önemli.
Çünkü sözünü ettiğimiz eski veya küçük bir katamaran değil.
Bali 5.8, Fransız Catana Group bünyesindeki Bali Catamarans’ın yeni nesil büyük modellerinden biri. Türkiye distribütörü CataLogic’in teknik verilerine göre gövde boyu 17.65 metre, genişliği 9.06 metre. Yüksüz ağırlığı 24.9 ton. Kullanılabilir alanı ise tam 139.5 metrekare.
3 kamaradan 6 kamaraya kadar farklı konfigürasyonlarla üretilebiliyor. 1.320 litre su, 1.200 litre yakıt taşıyabiliyor. İki adet 115 beygire kadar motorla donatılabiliyor.
Yani neredeyse 140 metrekarelik yüzen bir evden söz ediyoruz.
Peki, böylesine yeni ve büyük bir katamaran nasıl bu kadar hızlı su aldı?
KATAMARANLARDAKİ O PENCERE NE İŞE YARIYOR?
Katamaranların yapısı klasik tek gövdeli teknelerden farklı. İki ayrı gövde var. Büyük katamaranlarda olası bir alabora durumunda içeride kalan insanların çıkabilmesi gerekiyor.
Bu nedenle gövdelerde acil kaçış kapakları bulunuyor.
GOIOT’nun güncel teknik açıklamasına göre yeni, 12 metrenin üzerindeki çok gövdeli teknelerde kaçış kapakları zorunlu ve kapağın hem içeriden hem dışarıdan açılabilmesi gerekiyor. Üretici ayrıca bu kapakların su hattının 200 milimetreden daha yukarıda konumlandırılmasını belirtiyor. Yani o kapak orada bir tasarım gösterisi için değil.Tekne ters döndüğünde hayat kurtarmak için var.Fakat geçmişte yaşananlar bu güvenlik ekipmanının başka bir yüzünü de ortaya çıkardı.
DÖRT DEV ÜRETİCİ AYNI ANDA UYARDI
6 Şubat 2020’de denizcilik dünyasında oldukça önemli bir açıklama yapıldı. Lagoon, Fountaine Pajot, Catana-Bali ve Nautitech ortak bir duyuru yayımladı. Konu GOIOT Systems tarafından üretilen bazı acil kaçış kapaklarıydı.Eylül 2018’den önce teslim edilen belirli kapaklarda, camın/şeffaf panelin çerçeveden ayrılma riski tespit edilmişti.Üreticiler tekne sahiplerinden kendileriyle veya bayileriyle temas kurmalarını istedi.
Neden?
Çünkü panel çerçeveden ayrıldığında geriye denize çok yakın büyük bir açıklık kalabiliyordu.
GOIOT 2025’TE DE AÇIKLAMA YAPTI
Daha da ilginci, konu geçmişte kalmış değil. GOIOT Systems, 25 Nisan 2025 tarihli açıklamasında bazı ürünlerde camın alüminyum çerçeveye yapışmasıyla ilgili vakalar yaşandığını doğruladı.
Şirket, 2020’de tekne üreticileriyle birlikte güvenlik kitleri veya kapak değişimi programı oluşturulduğunu belirterek gerekli işlemleri yaptırmamış çok gövdeli tekne sahiplerini üreticileriyle temasa geçmeye çağırdı.
Lagoon ise daha 17 Haziran 2026’da, yani Yunanistan’daki kazadan yaklaşık iki ay önce, kendi eski teknelerinin bir bölümü için GOIOT geri çağırmasını yeniden hatırlattı.
Lagoon’un açıklamasında güvenlik aparatlarının, camın ayrılması durumunda camı yerinde tutarak teknenin içine su dolması riskini azaltmak amacı taşıdığı açıkça belirtiliyor.
ÇOK ÖNEMLİ BİR AYRIM VAR
Burada altını kalın çizgiyle çizmemiz gereken bir nokta var.
Işınsu Kestelli’nin bulunduğu Bali 5.8’in GOIOT kapağındaki bir arıza nedeniyle battığına ilişkin elimizde resmi bir bulgu yok. Dahası, 2020’deki ortak geri çağırma Eylül 2018’den önce teslim edilen belirli GOIOT kapaklarını kapsıyordu.
Bali 5.8 ise çok daha yeni bir model.Dolayısıyla eski geri çağırma ile bu kazayı doğrudan birbirine bağlamak yanlış olur.Ancak geçmişte yaşanan vakalar nedeniyle sorulması gereken sorular var.
Kaza yapan Bali 5.8’de hangi marka ve model acil kaçış kapağı kullanılıyordu?
Tekne ilk olarak nereden su aldı?
Kaçış kapağında, gövde penceresinde veya başka bir gövde açıklığında kırılma ya da ayrılma meydana geldi mi?
Yoksa kazanın nedeni tamamen başka bir teknik problem miydi?
Bunların cevabını teknik inceleme verecek.
5 BEAUFORT SORUSU
Bir başka soru da hava şartları.
Kaza sırasında bölgede 5 Beaufort rüzgâr olduğu bildiriliyor.
Denizcilik dünyasındaki dostuma bunları da sordum. Yanıtı şöyle oldu:
"Elbette denizde yalnızca rüzgârın şiddetine bakarak bir kazanın nedenini belirlemek mümkün değil. Dalga yüksekliği, teknenin seyir açısı, hızı, yükü ve meydana gelmiş olabilecek teknik arıza birlikte değerlendirilmek zorunda.Ancak 24.9 tonluk, 17.65 metrelik yeni nesil bir açık deniz katamaranının kısa sürede neden bu kadar fazla su aldığı sorusu ortada duruyor."
DENİZDE EN KÜÇÜK PARÇA EN PAHALI TEKNEDEN DAHA ÖNEMLİ HALE GELEBİLİYOR
Yunanistan’daki kazada bu parçalardan herhangi birinin rol oynayıp oynamadığını henüz bilmiyoruz.
Bildiğimiz tek şey, Işınsu Kestelli ve beraberindeki 9 kişi çok ciddi bir kazadan sağ kurtuldu.
25 tonluk Bali 5.8’in neden su aldığı sorusunun cevabı, yalnızca bu kazanın değil, Türkiye’de giderek büyüyen katamaran pazarındaki yüzlerce tekne sahibinin de bilmek isteyeceği bir cevap.
patronlardunyasi.com