Ekonomi


IMF’nin Dünya Ekonomik Görünümü (World Econo­mic Outlook) veri setinin Ni­san 2026 güncellemesinde, 195 ülkenin makro ekonomik göstergelerine ilişkin gerçek­leşme ve projeksiyonlar revi­ze edildi. Buna göre, 2024 yı­lında 1 trilyon 135,8 milyar dolarlık gayri safi yurt içi ha­sıla (GSYH) ile 17’nci büyük ekonomi olan Türkiye, 2025 yılında 1 trilyon 597,3 milyar dolarlık GSYH’si ile bir basa­mak yükseldi. IMF projeksi­yonunda Türkiye’nin, 2026 yılında 1 trilyon 640,2 milyar dolarlık GSYH ile 16’ncı sıra­daki yerini koruyacağı öngö­rüldü.

Ekonomi yönetiminin eylül ayında hazırladığı 2026-2028 dönemine ait üç yıllık Or­ta Vadeli Program’da (OVP) 2025 yılında GSYH’nin 1 tril­yon 569 milyar olarak gerçek­leşeceği tahmin edilirken, 2026 için 1 trilyon 658 milyar dolarlık GSYH hedeflenmiş­ti. Türkiye İstatistik Kuru­mu’nun (TÜİK) mart ayında açıkladığı büyüme verilerin­de ise 2025 yılında dolar cin­sinden GSYH 1 trilyon 596,3 milyar lira olarak açıklanmış­tı. Buna göre IMF veri setinde yer alan Türkiye’nin 2025 yı­lı GSYH’si 1 milyar dolar da­ha yüksek. Ancak IMF, 2026 için ise Türkiye GSYH’sini OVP hedefinden yaklaşık 18 milyar dolar daha düşük ön­görüyor.

EN BÜYÜK 20 EKONOMİ

IMF verilerine göre geçen yıl 30 trilyon 767,1 milyar do­larlık milli geliri ile ABD en büyük ekonomi olmaya de­vam etti. ABD’nin GSYH’si önceki yıla göre cari fiyatlarla yüzde 5 artarken, enflasyon­dan arındırılmış reel büyü­me oranı yüzde 2,1 düzeyinde gerçekleşti.

2025 yılında Çin yüzde 3,6 artarak 19 trilyon 626,2 mil­yar dolara çıkan GSYH’si ile ikinci, Almanya yüzde 7,8 ar­tışla 5 trilyon 48,1 milyar do­lar olan milli geliri ile üçüncü sıradaki yerini korudu. Geçen yıl milli gelirini yüzde 5,9 bü­yüterek 4 trilyon 435,2 mil­yar dolara çıkaran Japonya da dördüncü sırada kalmaya devam ederken, önceki yıl al­tıncı sırada yer alan İngiltere milli gelirini yüzde 6,4 artış­la 4 milyar doların üzerine çı­kararak beşinciliğe yükseldi. Önceki yılın beşincisi Hindis­tan ise 2025’te 3 trilyon 916,3 milyar dolarla altıncı sıra­ya kaydı. Bu ülkeleri 3 trilyon 368,9 milyar dolarla Fransa, 2 trilyon 587,9 milyar dolar­la Rusya, 2 trilyon 550,1 mil­yar dolarla İtalya ve 2 trilyon 319,9 milyar dolarla Kanada izledi.

Sıralamada daha sonra 2 trilyon 279,9 milyar dolarla Brezilya, 1 trilyon 903,8 mil­yar dolarla İspanya, 1 tril­yon 872,4 milyar dolarla Gü­ney Kore, 1 trilyon 840 milyar dolarla Avusturya, 1 trilyon 832,6 milyar dolarla Meksi­ka geldi. Önceki yılın 16’ncı­sı Endonezya 1 trilyon 445,6 milyar dolarla 17’nciliğe ka­yarken, sırasıyla Hollanda 1 trilyon 332,2 milyar, Suudi Arabistan 1 trilyon 276,9 mil­yar ve İsviçre 1 trilyon 43,5 milyar dolarla en büyük ilk 20 ülke arasında yer aldı.

DÜNYA GSYH’SİNİN YÜZDE 54,5’İ 5 ÜLKEDEN

IMF veri setinden yapılan hesaplamaya göre 2025 yılında dolar cinsinden cari fiyatlarla yüzde 5,7 artarak 117,1 trilyon dolara ulaşan toplam dünya milli gelirinin yüzde 26,3’ünü tek başına ABD gerçekleştirdi. İkinci sıradaki Çin’in payı da yüzde 16,8 oldu. Buna göre en büyük iki ekonomi dünya milli gelirinin yarıya yakınını gerçekleştirdi. Sıralamada daha sonra toplamdaki yüzde 4,3 payla Almanya, yüzde 3,8 payla Japonya, yüzde 3,4 payla İngiltere geldi. Bu beş ülkenin toplam GSYH’si 63,9 trilyon dolarla dünya milli gelirinin yüzde 54,5’ini oluşturdu.

Bu yılın tümünde dünya GSYH’sinin yüzde 6,5 artışla 124,7 trilyon dolara ulaşması bekleniyor. 2026 yılının tümünde ABD için 32 trilyon 383,9 milyar, Çin için 20 trilyon 851,6 milyar, Almanya için 5 trilyon 452,9 milyar, Japonya için 4 trilyon 379,3 milyar ve İngiltere için 4 trilyon 264,8 milyar dolarlık milli gelir öngörülüyor. Buna göre beş ülkenin toplam GSYH’si, yüzde 5,4’le dünya ortalamasının altında bir artışla 67 trilyon 857,2 milyar dolar olacak. IMF projeksiyonlarında bu yıl dünya GSYH’sinde ABD’nin payının yüzde 26’ya, Çinin payının yüzde 16,7’ye, Japonya’nın payının yüzde 3,5’e düşeceği, Almanya’nın payı yüzde 4,4’e çıkarken, İngiltere’nin payının ise değişmeyeceği öngörülüyor. Buna göre beş büyük ekonominin toplamdaki payı bu yılın tümünde yüzde 54’e gerileyecek.

Türkiye’nin 2024 ve 2025 yıllarında dünya GSYH’sinde yüzde 1,23 olan payının ise aynı kalacağı öngörülüyor.

DÜNYANIN EN REFAH 2 ÜLKESİ: LİHTENŞTAYN VE LÜKSEMBURG 

IMF verilerine göre, Avrupa’nın en küçük ve en zengin ülkelerinden biri olan Lihtenştayn Prensliği, kişi başına milli gelirde de dünya sıralamasında birinci. Sadece 41 bin dolayında bir nüfusu ve 2025 itibarıyla 9 milyar dolara yakın GSYH’si bulunan Lihtenştayn, 217.928 dolarla kişi başı milli geliri en yüksek ülke olmaya devam etti. Dünyada borcu olmayan nadir ülkelerden biri olan Lihtenştayn, posta pulları ve diş protezi üretimiyle ünlü. Avrupa’daki en eski monarşilerden birini koruyan ülke nüfusunun üçte birini İsviçreli, Alman ve Avusturyalılar oluşturuyor. Lihtenştayn ekonomisinde, finans, hassas aletler, diş protezleri gibi yüksek teknolojili ürünleri başta imalat sanayi, turizm ve hizmet sektörü ağırlıkta.

Dünya'dan Naki Bakır'ın haberine göre, 2025 yılında kişi başı milli gelirde bu ülkeyi 148.247 dolarlık milli gelirle yine küçük ve zengin Avrupa ülkelerinden biri olan Lüksemburg izledi. Toplam 682 bin dolayındaki nüfusuyla Türkiye’nin orta büyüklükteki bir ili kadar insan barından bu ülke, 2025 yılı toplam GSYH’si yüzde 8,4 artışla 101 milyar dolar oldu. Geçen yıl İrlanda 130.652, İsviçre 115.620, Singapur 99.365 dolarlık kişi başı milli gelirle ilk beşte yer aldı. Daha sonra 99.071 dolarla İzlanda, 94.468 dolarla Norveç, 89.991 dolarla ABD, 77.046 dolarla Danimarka ve 74.465 dolarla Makao geldi. 2025 yılında veri alınabilen ülkeler içinde en düşük kişi başı milli gelir 420 dolarla Yemen, 448 dolar Afganistan, 470 dolarla Güney Sudan, 478 dolarla Burundi ve 578 dolarla Orta Afrika Cumhuriyeti’nde. Eritre ve Sri Lanka ile Batı Şeria ve Gazze’ye ilişkin ise veri alınamadı.

TÜRKİYE KİŞİ BAŞI MİLLİ GELİRDE 65’İNCİ

IMF verilerine göre kişi başına milli gelirde ise 2023 yılında 13.516 dolarla 72’nci olan, 2024 yılında 15.883 dolarla 68’inci sıraya yükselen Türkiye, 2025 yılında 18.611 dolarla üç basamak daha yükselerek 65’inci oldu. TÜİK’in 2025 yılı GSYH verisinde 2025 yılı kişi başı milli geliri 18.040 dolar olarak açıklanmış, 2026-2028 OVP’de öngörülen 17.748 dolarlık gerçekleşme tahmini aşılmıştı. IMF veri setinde ise 2025 için daha da yüksek bir kişi başı GSYH verisi yer aldı. Türkiye, 2026 yılına ilişkin IMF tahminlerinde ise 19.018 dolarla tüm ülkeler içinde 66’ncı sırada yer aldı. OVP’de ise 18.621 dolarla daha düşük bir 2026 hedefi yer alıyor.

patronlardunyasi.com