Toygun ATİLLA
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı’nın fon soruşturmasında 26 Eylül tarihli müzekkerenin ayrıntıları ortaya çıkmaya devam ediyor.
Patronlar Dünyası, müzekkerede “Sorumlu Tüzel Kişiler Listesi” başlığı altında yer alan 46 şirketi kamuoyuna açıkladı.
Beş sayfalık belgenin dikkat çeken bir başka bölümü, soruşturmanın yalnızca hisse ve fon hareketleriyle sınırlı olmadığını gösteriyor.
Savcılık şimdi malvarlığının izini de sürüyor.
ÜÇ KURUMA AYRI TALİMAT
Müzekkerenin 5’inci maddesinde Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü, Denizcilik Genel Müdürlüğü ve Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü’ne açık bir talimat veriliyor.
Savcılık, listedeki kişiler ve eşleri adına kayıtlı taşınmaz, gemi, hava aracı bulunup bulunmadığının tespit edilmesini istiyor.
Varsa bu varlıkların listesinin de İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı’na gönderilmesi talep ediliyor.
EŞLER DE TARAMAYA DAHİL
Müzekkerenin önemli ayrıntılarından biri burada ortaya çıkıyor.
Gayrimenkul, gemi ve hava araçlarının tespitine ilişkin talep yalnızca listedeki kişilerle sınırlı tutulmadı.
Savcılık aynı araştırmanın bu kişilerin eşleri adına kayıtlı varlıklar bakımından da yapılmasını istedi.
Ancak burada hukuki ayrımı doğru yapmak gerekiyor.
Müzekkere, eşlerin suç işlediğine ilişkin bir tespit içermiyor. Eşlerin adına kayıtlı taşınmaz, gemi ve hava araçlarının tespit edilmesi talep ediliyor.
SATIŞ, BAĞIŞ, İPOTEK, EFT…
Savcılığın tedbir mekanizması bununla da sınırlı değil.
Müzekkerede kapsam dahilindeki malvarlığını azaltıcı nitelikte olabilecek işlemler tek tek sayılıyor:
Devir, temlik, satış, bağış, ipotek veya rehin tesisi, hesap kapatma, yüksek tutarlı nakit çekimi ve yüksek tutarlı EFT/havale.
Savcılık, bu nitelikte bir işlem talebinde bulunulması halinde belirlenen kapsamda işlem gerçekleştirilmeden önce Başsavcılığın görüşünün alınmasını ve görüş sorulmadan tasarruf işlemi yapılmamasını istiyor.
Olağan faaliyet dışı, tutarı veya sıklığı bakımından dikkat çekici ya da muvazaalı olduğu değerlendirilebilecek şüpheli işlemlerin de gecikmeksizin Başsavcılığa bildirilmesi talep ediliyor.
SERMAYE PİYASASI ARAÇLARI İÇİN AÇIK TALİMAT
Müzekkerede sermaye piyasası araçları konusunda ise ifade daha kesin:
“İlgili kişilerin hesaplarında bulunan Sermaye Piyasası araçlarının dondurulması.”
Ayrıca malvarlığını azaltıcı nitelikteki belirli işlem talepleri ve gerçekleştirilen işlemler hakkında MASAK’a da gecikmeksizin bildirim yapılması isteniyor.
BANKALARDAN NOTERLERE KADAR
Savcılığın kurduğu tedbir ağı finans kuruluşlarıyla sınırlı değil.
Türkiye Bankalar Birliği, Türkiye Katılım Bankaları Birliği ve Türkiye Noterler Birliği’nden müzekkerenin bütün üye banka ve noterliklere duyurulması talep edildi.
Müzekkerenin dağıtım listesinde ayrıca MASAK, Merkezi Kayıt Kuruluşu, Sermaye Piyasası Kurulu, Takasbank ve Borsa İstanbul da bulunuyor.
Böylece soruşturmanın malvarlığı ayağında banka hesaplarından sermaye piyasası araçlarına, gayrimenkullerden gemi ve hava araçlarına kadar uzanan geniş bir kontrol ağı oluşturulduğu görülüyor.
FON DOSYASINDA PARA ÇIKIŞINA SAVCILIK FRENİ
Fon soruşturmasının 26 Eylül tarihli müzekkeresinden yeni ayrıntılar çıkıyor. Savcılık; satış ve bağıştan hesap kapatmaya, yüksek tutarlı nakit çekiminden EFT ve havaleye kadar malvarlığını azaltabilecek işlemleri tedbir kapsamına aldı. Kritik talimat ise şu: Belirlenen nitelikte bir işlem talebi geldiğinde, işlem gerçekleştirilmeden önce Başsavcılığın görüşü alınacak.
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı’nın fon soruşturmasında hazırladığı 26 Eylül tarihli müzekkere, soruşturmanın yalnız geçmişte yapılan işlemleri incelemekle kalmadığını gösteriyor.
Savcılık aynı zamanda soruşturma devam ederken malvarlıklarının azaltılmasına yönelik olası işlemler için de bir tedbir mekanizması oluşturdu.
SAVCILIK İŞLEMLERİ TEK TEK SAYDI
Müzekkerede malvarlığını azaltıcı nitelikte değerlendirilen işlemler açıkça sıralandı.
Bunlar arasında, devir, temlik, satış, bağış, ipotek veya rehin tesisi,hesap kapatma,yüksek tutarlı nakit çekimi, yüksek tutarlı EFT ve havale bulunuyor.
Savcılık ayrıca “ve benzeri malvarlığını azaltıcı nitelikteki her türlü iş ve işlem” ifadesini kullanarak tedbir alanını yalnız bu işlemlerle sınırlandırmadı.
ÖNCE SAVCILIĞA SORULACAK
Müzekkerenin en dikkat çekici bölümlerinden biri ise ikinci maddede yer alıyor.
Savcılık, söz konusu nitelikte bir işlem talebinde bulunulması halinde, işlem gerçekleştirilmeden önce Başsavcılığın görüşünün alınmasını istedi.
İlgili kurum ve kuruluşlara, Başsavcılığa görüş sorulmadan tasarruf işlemi yapılmaması hususunun bildirilmesi talimatı verildi.
Böylece soruşturma kapsamındaki malvarlığı hareketleri için işlem öncesinde devreye girecek bir kontrol mekanizması oluşturuldu.
OLAĞANDIŞI İŞLEMLER DE BİLDİRİLECEK
Savcılık yalnızca satış veya para transferi taleplerinin kontrolünü istemedi.
Müzekkerede özellikle; olağan faaliyet dışında kalan,
işlem tutarı veya sıklığı bakımından dikkat çeken,
malvarlığını azaltıcı nitelikte olan
ya da muvazaalı olduğu değerlendirilebilecek işlemler konusunda da Başsavcılığın gecikmeksizin haberdar edilmesi istendi.
BANKALAR VE NOTERLER DE AĞIN İÇİNDE
Kontrol mekanizmasının uygulanması için Türkiye Bankalar Birliği, Türkiye Katılım Bankaları Birliği ve Türkiye Noterler Birliği de devreye sokuldu.
Savcılık, müzekkerenin bütün üye banka ve noterliklere duyurulmasını istedi.
Böylece bir tarafta banka hesapları ve para transferleri, diğer tarafta malvarlığına ilişkin tasarruf işlemleri aynı tedbir ağının içine alınmış oldu.
MASAK’A DA BİLDİRİLECEK
Müzekkerenin 7’nci maddesinde bir başka önemli talimat bulunuyor.
Kimlik bilgileri listede bulunan kişilerin malvarlığını azaltıcı nitelikteki belirli işlem talepleri ile gerçekleştirilen bu tür işlemlerin, 5549 sayılı Kanun kapsamında MASAK’a da gecikmeksizin bildirilmesi istendi.
Bildirimin yapıldığı bilgisi ayrıca İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı’na iletilecek.
patronlardunyasi.com