Borsa

Toygun ATİLLA

Türkiye’nin sermaye piyasalarında yaşanan büyük fon krizini anlamak için tek tek tutuklanan isimlere bakmak yetmiyor.

Paranın nereden çıktığına, hangi fonlara girdiğine, hangi hisselerde değerlendirildiğine, hangi kurumların kayıtlarından geçtiğine ve bütün bunların üzerinde kimlerin yönetim sorumluluğu taşıdığına bakmak gerekiyor.

Ben de öyle yaptım.

Yedi halkalı bir zincir çıkardım.

İlk halkasında 455 bin 758 yatırımcı var.

Son halkasında ise Türkiye’nin iki önemli finans kurumunun yönetiminde bulunan tek bir kişi.

Şimdi gelin hep birlikte aşama aşama hem olguları hem iddiaları hem de soruları ard arda sıralayarak yedi halkayı inceleyelim…

#video_9759148#

BİRİNCİ HALKA: 455 BİN 758 YATIRIMCI, 131 FON

Gerçek:

17 Eylül 2026’da Sermaye Piyasası Kurulu, yedi portföy yönetim şirketine ait 131 yatırım fonunun tasfiyesine karar verdi.

Şirketlerin isimleri belli:

Tera, A1 Capital, Atlas, Bulls, Hedef, Pardus ve Pusula.

SPK’nın açıkladığı tekil yatırımcı sayısı 455 bin 758.

Fonların alım satımı durduruldu.

Tasfiye işlemleri için İş Bankası ve Ziraat Bankası görevlendirildi.

Yatırımcıların bir bölümü parasına ulaşabilmek için beklemek zorunda kaldı.

Soru:

Yüz binlerce yatırımcıyı ilgilendiren bu kadar büyük bir risk, neden tasfiye kararından önce kontrol altına alınamadı?

İKİNCİ HALKA: FONLARI BÜYÜTEN HİSSELER

Gerçek:

Fon krizinin merkezinde, bazı hisse senetlerinde yaşanan olağanüstü fiyat hareketleri ve fon portföylerindeki yoğunlaşma bulunuyor.

28 Ağustos 2026’da SPK, fonların tek bir hisse senedinde aşırı yoğunlaşmasını sınırlamaya yönelik düzenleme yaptı.

Aradan üç hafta bile geçmeden 131 fon tasfiyeye alındı.

Destek Faktoring’in BIST 30 endeksine girmesi ve ardından çıkarılması da tartışmaların önemli başlıklarından biri oldu.

Borsa İstanbul, şirketin BIST 30’dan çıkarılmasına ilişkin kararı 21 Eylül’de açıkladı. Karar 1 Ekim’de uygulandı.

İddia:

Bazı hisselerdeki fiyat yükselişlerinin doğal piyasa koşullarından değil, organize işlemlerden kaynaklandığı ileri sürülüyor.

Bu iddia, her bir hisse ve işlem bakımından ayrı ayrı kanıtlanmak zorunda.

Soru:

Olağanüstü fiyat hareketleri yaşanırken piyasa gözetimi hangi uyarıları üretti?

Endeks kararları alınırken bu uyarılar dikkate alındı mı?

ÜÇÜNCÜ HALKA: TAKASBANK VE MKK

Gerçek:

Sermaye piyasasındaki işlemler yalnızca alıcı ve satıcı arasında gerçekleşmiyor.

Takasbank, takas ve teminat altyapısının önemli bir parçası.

Merkezi Kayıt Kuruluşu ise yatırımcıların menkul kıymet ve fon payı kayıtlarını tutuyor.

SPK’nın 131 fonun tasfiyesine ilişkin kararında da MKK’ya ve saklayıcı bankalara görev verildi.

İddia:

Tera’nın bazı para piyasası işlemlerinde teminatsız borçlanma imkânından yararlandığı öne sürülüyor.

Bu iddianın doğrulanması için işlem türünün, uygulanan teminat kurallarının ve ilgili kararların açıklanması gerekiyor.

Soru:

Riskler hangi aşamada tespit edildi?

Teminatlar yeterli miydi?

Olağanüstü işlem ve yoğunlaşma bilgileri hangi kurumlara, ne zaman iletildi?

Çünkü kayıtların tutulması ile riskin denetlenmesi farklı görevler olsa da, sistemin bütününde erken uyarının nasıl çalıştığı açıklanmalı.

DÖRDÜNCÜ HALKA: KAMU ŞİRKETİNDE MİLYARLIK RİSK

Gerçek:

Türkiye Sigorta, Türkiye Varlık Fonu’nun kontrolündeki şirketlerden biri.

Şirketin fon kriziyle bağlantılı finansal riskleri için yaklaşık 15,6 milyar liralık karşılık ayırdığı kamuoyuna yansıdı.

Bu rakamı kesinleşmiş zarar olarak yazmıyorum.

Ancak böylesine büyük bir karşılık, kamu kontrolündeki bir finans şirketinin risk yönetimi hakkında ciddi sorular doğuruyor.

İddia:

Şirketin devlet tahvillerinin Tera bağlantılı işlemlerde kullanıldığı ve bu işlemler nedeniyle büyük mali kayıp riski oluştuğu ileri sürülüyor.

Tahvil kiralama sözleşmeleri, teminat kayıtları ve gerçekleşmiş zarar hesapları görülmeden bu iddianın bütün ayrıntıları kesinleştirilemez.

Soru:

Bu işlemleri kim onayladı?

Hangi risk limitleri uygulandı?

Şirket yönetim kurulu ne zaman bilgilendirildi?

Türkiye Varlık Fonu’na hangi raporlar gönderildi?

BEŞİNCİ HALKA: SİGORTADAN BANKAYA UZANAN ATAMA İDDİASI

Gerçek:

Türkiye Sigorta’nın eski genel müdürü Taha Çakmak, fon soruşturması kapsamında tutuklandı.

Tutuklama, hakkındaki suçlamaların kesinleştiği anlamına gelmiyor.

İddia:
Taha Çakmak’ın Ziraat Bankası’nın başına getirilmesi için girişimlerde bulunulduğu öne sürülüyor.

Bu girişimin, kamu finans sisteminde iki önemli yönetim koltuğunda bulunan bir isim tarafından desteklendiği iddia ediliyor.

Ancak bu iddiayı doğrulayan atama yazışmaları veya doğrudan tanıklıklar henüz kamuoyuna açık biçimde ortaya konmuş değil.

Soru:

Böyle bir atama girişimi gerçekten oldu mu?

Olduysa kimler tarafından, hangi gerekçelerle desteklendi?

Bu atama iddiasının fon soruşturmasındaki ilişkilerle bağlantısı var mı?

ALTINCI HALKA: BORSA İSTANBUL İLE VARLIK FONU ARASINDAKİ BAĞ

Gerçek:

Şimdi geldik zincirin en önemli kurumsal bağlantısına.

Borsa İstanbul’un çoğunluk hissesi Türkiye Varlık Fonu’na ait.

Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın 2024 Kamu İşletmeleri Raporu’nda Varlık Fonu’nun Borsa İstanbul’daki payı yüzde 80,6 olarak gösteriliyor.

Yani Türkiye Varlık Fonu, yalnızca bazı kamu finans şirketlerinin sahibi değil.

Aynı zamanda Türkiye’nin temel sermaye piyasası işletmecisi olan Borsa İstanbul’un da hâkim ortağı.

Borsa İstanbul ise Takasbank ve MKK ile ortaklık ve piyasa altyapısı ilişkileri içinde.

Burada bir ayrımın altını çizmek gerekiyor.

Bu ortaklık ilişkileri, bütün kurumların aynı kişi tarafından günlük olarak yönetildiği veya her işlemin aynı makamdan onay aldığı anlamına gelmiyor.

SPK’nın düzenleme ve denetim yetkileri de ayrıca bulunuyor.

Ama bütün bu yapı, yönetim kurullarının gözetim ve hesap verme sorumluluğunu tartışmaya açıyor.

Soru:

Borsa İstanbul’da büyüyen piyasa riskleri ile Varlık Fonu’nun kontrolündeki şirketlerde ortaya çıkan finansal riskler, yönetim düzeyinde hiç birlikte değerlendirildi mi?

Bu konuda hangi raporlar hazırlandı?

YEDİNCİ VE SON HALKA: ÇANLAR KİMİN İÇİN ÇALIYOR?

Şimdi size bir bilmece soracağım.

Türkiye’nin finans sisteminde iki önemli koltuk düşünün.

Birinde, milyonlarca yatırımcının işlem yaptığı piyasanın en üst yönetimindesiniz.

Diğerinde, devletin milyarlarca liralık varlıklarını yöneten yapının en üst karar mekanizmasında ikinci sıradasınız.

İlk koltuğa 2018’de oturdunuz.

İkinci koltuğa 2021’de.

Yıllardır iki koltuğu birden taşıyorsunuz.

Şimdi geriye dönüp altı halkayı yeniden düşünün.

131 fon tasfiyeye alındı.

455 bin 758 yatırımcı etkilendi.

Hisse fiyatları ve endeks kararları tartışıldı.

Takas ve teminat sisteminin işleyişi sorgulandı.

Kamu kontrolündeki bir sigorta şirketinde milyarlarca liralık risk karşılığı gündeme geldi.

Şirketin eski genel müdürü tutuklandı.

Kamu bankasına uzandığı ileri sürülen atama ilişkileri tartışılmaya başlandı.

Bütün bu gelişmelerin sonunda, iki önemli yönetim koltuğunda aynı kişinin oturduğu gerçeği karşımıza çıkıyor.

Elbette bu durum, o kişinin soruşturmaya konu işlemleri bildiğini veya onayladığını kanıtlamıyor.

Ama sorumluluk sorularını da ortadan kaldırmıyor.

Bu kadar büyük bir kriz yaşanırken ne biliyordunuz?

Ne zaman öğrendiniz?

Hangi uyarıları aldınız?

Hangi önlemleri aldınız?

Ve bütün bunlar yaşanırken kamuoyuna hangi açıklamaları yaptınız?

Bu yazı kimseyi mahkûm etmek için yazılmadı.

Kesinleşmemiş iddialar gerçek gibi sunulmadı.

Gerçeklerin yanına sorular konuldu.

Çünkü Türkiye’de bir kriz yaşandığında yalnızca parayı kaybedenler ve parayı yönetenler konuşulmamalı.

O piyasaların güvenli işlemesinden sorumlu kurumların yöneticileri de kamuoyuna hesap vermeli.

Fon krizinde şimdiye kadar çok sayıda isim konuşuldu.

Çok sayıda koltuk boşaldı.

Geçtiğimiz hafta da önemli isimler gündeme geldi.

Fakat ben hâlâ iki koltuktan gelecek açıklamayı bekliyorum.

İki ayrı koltuk.

Tek bir yönetici.

Yedi halkalık bir kriz.

Ve hâlâ yanıt bekleyen sorular.

İsim vermeyeceğim.

Çünkü altı halkayı dikkatle okuyanlar yedinci halkadaki kişiyi zaten bulacaktır.

Peki, bunca yönetici görevinden ayrılırken o iki koltukta neden hâlâ aynı kişi oturuyor?

Yoksa fon krizinde çanlar şimdi o koltuklar için mi çalıyor?

Bakalım önümüzdeki günlerde bu sorulara bir yanıt gelecek mi?

İzleyip göreceğiz

patronlardunyasi.com

Borsa

Toygun ATİLLA

Türkiye’nin sermaye piyasalarında yaşanan büyük fon krizini anlamak için tek tek tutuklanan isimlere bakmak yetmiyor.

Ben de öyle yaptım.

Yedi halkalı bir zincir çıkardım.

İlk halkasında 455 bin 758 yatırımcı var.

Son halkasında ise Türkiye’nin iki önemli finans kurumunun yönetiminde bulunan tek bir kişi.

Şimdi gelin hep birlikte aşama aşama hem olguları hem iddiaları hem de soruları ard arda sıralayarak yedi halkayı inceleyelim…

#video_9759148#

BİRİNCİ HALKA: 455 BİN 758 YATIRIMCI, 131 FON

Gerçek:

17 Eylül 2026’da Sermaye Piyasası Kurulu, yedi portföy yönetim şirketine ait 131 yatırım fonunun tasfiyesine karar verdi.

Şirketlerin isimleri belli:

Tera, A1 Capital, Atlas, Bulls, Hedef, Pardus ve Pusula.

SPK’nın açıkladığı tekil yatırımcı sayısı 455 bin 758.

Fonların alım satımı durduruldu.

Tasfiye işlemleri için İş Bankası ve Ziraat Bankası görevlendirildi.

Yatırımcıların bir bölümü parasına ulaşabilmek için beklemek zorunda kaldı.

Soru:

Yüz binlerce yatırımcıyı ilgilendiren bu kadar büyük bir risk, neden tasfiye kararından önce kontrol altına alınamadı?

İKİNCİ HALKA: FONLARI BÜYÜTEN HİSSELER

Gerçek:

Fon krizinin merkezinde, bazı hisse senetlerinde yaşanan olağanüstü fiyat hareketleri ve fon portföylerindeki yoğunlaşma bulunuyor.

28 Ağustos 2026’da SPK, fonların tek bir hisse senedinde aşırı yoğunlaşmasını sınırlamaya yönelik düzenleme yaptı.

Aradan üç hafta bile geçmeden 131 fon tasfiyeye alındı.

Destek Faktoring’in BIST 30 endeksine girmesi ve ardından çıkarılması da tartışmaların önemli başlıklarından biri oldu.

Borsa İstanbul, şirketin BIST 30’dan çıkarılmasına ilişkin kararı 21 Eylül’de açıkladı. Karar 1 Ekim’de uygulandı.

İddia:

Bazı hisselerdeki fiyat yükselişlerinin doğal piyasa koşullarından değil, organize işlemlerden kaynaklandığı ileri sürülüyor.

Bu iddia, her bir hisse ve işlem bakımından ayrı ayrı kanıtlanmak zorunda.

Soru:

Olağanüstü fiyat hareketleri yaşanırken piyasa gözetimi hangi uyarıları üretti?

Endeks kararları alınırken bu uyarılar dikkate alındı mı?

ÜÇÜNCÜ HALKA: TAKASBANK VE MKK

Gerçek:

Sermaye piyasasındaki işlemler yalnızca alıcı ve satıcı arasında gerçekleşmiyor.

Takasbank, takas ve teminat altyapısının önemli bir parçası.

Merkezi Kayıt Kuruluşu ise yatırımcıların menkul kıymet ve fon payı kayıtlarını tutuyor.

SPK’nın 131 fonun tasfiyesine ilişkin kararında da MKK’ya ve saklayıcı bankalara görev verildi.

İddia:

Tera’nın bazı para piyasası işlemlerinde teminatsız borçlanma imkânından yararlandığı öne sürülüyor.

Bu iddianın doğrulanması için işlem türünün, uygulanan teminat kurallarının ve ilgili kararların açıklanması gerekiyor.

Soru:

Riskler hangi aşamada tespit edildi?

Teminatlar yeterli miydi?

Olağanüstü işlem ve yoğunlaşma bilgileri hangi kurumlara, ne zaman iletildi?

Çünkü kayıtların tutulması ile riskin denetlenmesi farklı görevler olsa da, sistemin bütününde erken uyarının nasıl çalıştığı açıklanmalı.

DÖRDÜNCÜ HALKA: KAMU ŞİRKETİNDE MİLYARLIK RİSK

Gerçek:

Türkiye Sigorta, Türkiye Varlık Fonu’nun kontrolündeki şirketlerden biri.

Şirketin fon kriziyle bağlantılı finansal riskleri için yaklaşık 15,6 milyar liralık karşılık ayırdığı kamuoyuna yansıdı.

Bu rakamı kesinleşmiş zarar olarak yazmıyorum.

Ancak böylesine büyük bir karşılık, kamu kontrolündeki bir finans şirketinin risk yönetimi hakkında ciddi sorular doğuruyor.

İddia:

Şirketin devlet tahvillerinin Tera bağlantılı işlemlerde kullanıldığı ve bu işlemler nedeniyle büyük mali kayıp riski oluştuğu ileri sürülüyor.

Tahvil kiralama sözleşmeleri, teminat kayıtları ve gerçekleşmiş zarar hesapları görülmeden bu iddianın bütün ayrıntıları kesinleştirilemez.

Soru:

Bu işlemleri kim onayladı?

Hangi risk limitleri uygulandı?

Şirket yönetim kurulu ne zaman bilgilendirildi?

Türkiye Varlık Fonu’na hangi raporlar gönderildi?

BEŞİNCİ HALKA: SİGORTADAN BANKAYA UZANAN ATAMA İDDİASI

Gerçek:

Türkiye Sigorta’nın eski genel müdürü Taha Çakmak, fon soruşturması kapsamında tutuklandı.

Tutuklama, hakkındaki suçlamaların kesinleştiği anlamına gelmiyor.

İddia:
Taha Çakmak’ın Ziraat Bankası’nın başına getirilmesi için girişimlerde bulunulduğu öne sürülüyor.

Bu girişimin, kamu finans sisteminde iki önemli yönetim koltuğunda bulunan bir isim tarafından desteklendiği iddia ediliyor.

Ancak bu iddiayı doğrulayan atama yazışmaları veya doğrudan tanıklıklar henüz kamuoyuna açık biçimde ortaya konmuş değil.

Soru:

Böyle bir atama girişimi gerçekten oldu mu?

Olduysa kimler tarafından, hangi gerekçelerle desteklendi?

Bu atama iddiasının fon soruşturmasındaki ilişkilerle bağlantısı var mı?

ALTINCI HALKA: BORSA İSTANBUL İLE VARLIK FONU ARASINDAKİ BAĞ

Gerçek:

Şimdi geldik zincirin en önemli kurumsal bağlantısına.

Borsa İstanbul’un çoğunluk hissesi Türkiye Varlık Fonu’na ait.

Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın 2024 Kamu İşletmeleri Raporu’nda Varlık Fonu’nun Borsa İstanbul’daki payı yüzde 80,6 olarak gösteriliyor.

Yani Türkiye Varlık Fonu, yalnızca bazı kamu finans şirketlerinin sahibi değil.

Aynı zamanda Türkiye’nin temel sermaye piyasası işletmecisi olan Borsa İstanbul’un da hâkim ortağı.

Borsa İstanbul ise Takasbank ve MKK ile ortaklık ve piyasa altyapısı ilişkileri içinde.

Burada bir ayrımın altını çizmek gerekiyor.

Bu ortaklık ilişkileri, bütün kurumların aynı kişi tarafından günlük olarak yönetildiği veya her işlemin aynı makamdan onay aldığı anlamına gelmiyor.

SPK’nın düzenleme ve denetim yetkileri de ayrıca bulunuyor.

Ama bütün bu yapı, yönetim kurullarının gözetim ve hesap verme sorumluluğunu tartışmaya açıyor.

Soru:

Borsa İstanbul’da büyüyen piyasa riskleri ile Varlık Fonu’nun kontrolündeki şirketlerde ortaya çıkan finansal riskler, yönetim düzeyinde hiç birlikte değerlendirildi mi?

Bu konuda hangi raporlar hazırlandı?

YEDİNCİ VE SON HALKA: ÇANLAR KİMİN İÇİN ÇALIYOR?

Şimdi size bir bilmece soracağım.

Türkiye’nin finans sisteminde iki önemli koltuk düşünün.

Birinde, milyonlarca yatırımcının işlem yaptığı piyasanın en üst yönetimindesiniz.

Diğerinde, devletin milyarlarca liralık varlıklarını yöneten yapının en üst karar mekanizmasında ikinci sıradasınız.

İlk koltuğa 2018’de oturdunuz.

İkinci koltuğa 2021’de.

Yıllardır iki koltuğu birden taşıyorsunuz.

Şimdi geriye dönüp altı halkayı yeniden düşünün.

131 fon tasfiyeye alındı.

455 bin 758 yatırımcı etkilendi.

Hisse fiyatları ve endeks kararları tartışıldı.

Takas ve teminat sisteminin işleyişi sorgulandı.

Kamu kontrolündeki bir sigorta şirketinde milyarlarca liralık risk karşılığı gündeme geldi.

Şirketin eski genel müdürü tutuklandı.

Kamu bankasına uzandığı ileri sürülen atama ilişkileri tartışılmaya başlandı.

Bütün bu gelişmelerin sonunda, iki önemli yönetim koltuğunda aynı kişinin oturduğu gerçeği karşımıza çıkıyor.

Elbette bu durum, o kişinin soruşturmaya konu işlemleri bildiğini veya onayladığını kanıtlamıyor.

Ama sorumluluk sorularını da ortadan kaldırmıyor.

Bu kadar büyük bir kriz yaşanırken ne biliyordunuz?

Ne zaman öğrendiniz?

Hangi uyarıları aldınız?

Hangi önlemleri aldınız?

Ve bütün bunlar yaşanırken kamuoyuna hangi açıklamaları yaptınız?

Bu yazı kimseyi mahkûm etmek için yazılmadı.

Kesinleşmemiş iddialar gerçek gibi sunulmadı.

Gerçeklerin yanına sorular konuldu.

Çünkü Türkiye’de bir kriz yaşandığında yalnızca parayı kaybedenler ve parayı yönetenler konuşulmamalı.

O piyasaların güvenli işlemesinden sorumlu kurumların yöneticileri de kamuoyuna hesap vermeli.

Fon krizinde şimdiye kadar çok sayıda isim konuşuldu.

Çok sayıda koltuk boşaldı.

Geçtiğimiz hafta da önemli isimler gündeme geldi.

Fakat ben hâlâ iki koltuktan gelecek açıklamayı bekliyorum.

İki ayrı koltuk.

Tek bir yönetici.

Yedi halkalık bir kriz.

Ve hâlâ yanıt bekleyen sorular.

İsim vermeyeceğim.

Çünkü altı halkayı dikkatle okuyanlar yedinci halkadaki kişiyi zaten bulacaktır.

Peki, bunca yönetici görevinden ayrılırken o iki koltukta neden hâlâ aynı kişi oturuyor?

Yoksa fon krizinde çanlar şimdi o koltuklar için mi çalıyor?

Bakalım önümüzdeki günlerde bu sorulara bir yanıt gelecek mi?

İzleyip göreceğiz

patronlardunyasi.com