Gündem


Toygun ATİLLA

Türkiye aylardır bir fon skandalını konuşuyor.

Önce bazı hisselerdeki olağan dışı yükselişleri gördük.

Ardından yatırım fonlarının nasıl şişirildiğini, yüz binlerce yatırımcının nasıl bir krizin içine sürüklendiğini tartıştık.

Milyarlarca liralık işlemler, el değiştiren şirketler, tutuklanan iş insanları, görevlerinden ayrılan bürokratlar...

Her gün yeni bir isim, yeni bir şirket, yeni bir para hareketi ortaya çıktı.

Fakat bugün geldiğimiz noktada artık başka bir soruyu sormamız gerekiyor.

Bu gerçekten yalnızca bir fon skandalı mı?

Yoksa devletin denetim mekanizmalarına kadar uzandığı iddia edilen çok daha büyük bir ilişkinin yalnızca görünen yüzü mü?

Yeni Şafak muhabiri Burak Doğan bugün önemli bir habere imza attı.

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturmada alınan ifadeleri yayımladı.

Haberdeki iddialar son derece ağır.

#video_9759481#

Eski Türkiye Sigorta Genel Müdürü Taha Çakmak'ın ifadesine göre, eski BDDK Başkanı Şahap Kavcıoğlu kendisinden Pusula fonlarına 6 milyar lira yatırmasını istemiş.

Gerekçe, Katılımevim'in finansman ihtiyacı.

Söz konusu ihtiyaç için telaffuz edilen toplam rakam ise 20 milyar lira.

Burada duralım.

Türkiye'nin bankacılık sistemini denetlemekle görevli kurumunun başındaki kişinin, bir kamu sigorta şirketinin yöneticisinden belirli bir fon grubuna para yatırmasını istediği iddia ediliyor.

Bunun gerçekleşip gerçekleşmediğini henüz bilmiyoruz.

Ama iddianın kendisi bile cevaplanması gereken çok önemli sorular doğuruyor.

BDDK Başkanı'nın böyle bir talepte bulunmasının gerekçesi neydi?

Bu talebin kurumsal ve hukuki dayanağı var mıydı?

Türkiye Sigorta'nın yatırım kararlarını kim veriyordu?

Ve en önemlisi...

Denetleyici kurumun başkanı, denetim alanındaki şirketlerin finansman sorunlarını çözmek için neden devreye giriyordu?

BİR ŞİRKETİ SATMAYA KİM ZORLAYABİLİR?

Aynı haberde ikinci bir ifade daha var.

Eski BDDK Uygulama IV. Daire Başkanı Mustafa Alper Taş, Birevim'in Pusula Holding'e satışı konusunda Şahap Kavcıoğlu'nun talimat verdiğini öne sürüyor.

İddiaya göre şirket sahibi satışa razı olmazsa TMSF'ye devir gündeme getirilecekti.

Bu anlatım doğruysa karşımızda yalnızca bir şirket satın alma işlemi yok.

Bir düzenleyici kurumun yaptırım yetkisinin, özel bir şirketin el değiştirmesinde baskı unsuru olarak kullanılıp kullanılmadığı sorusu var.

Bir şirketin sahibi, devletin denetim gücünden çekindiği için hisselerini satmaya razı olmuşsa bunun adı serbest piyasa olabilir mi?

Bu sorunun yanıtı yalnızca Birevim'in eski ve yeni sahiplerini ilgilendirmiyor.

Türkiye'de faaliyet gösteren bütün şirketleri ilgilendiriyor.

Çünkü sermayenin ihtiyaç duyduğu en önemli güvence, kuralların herkes için aynı uygulanmasıdır.

KASADAN ÇIKTIĞI İDDİA EDİLEN DOLARLAR VE KÜLÇE ALTINLAR

Yeni Şafak'ın yayımladığı üçüncü ifade ise bambaşka bir kapı açıyor.

Katılımevim'in eski Genel Müdürü Ahmet Özcan, BDDK ziyaretleri öncesinde şirket kasasından yüz binlerce dolar çıkarıldığını ileri sürüyor.

Özcan'ın ifadesinde aylık 4-5 kilogramlık fiziki altın alımlarından da söz ediliyor.

İddiaya göre bu altınlar gayriresmî ödemelerde kullanılıyordu.

Bunlar henüz mahkeme kararıyla doğrulanmış bulgular değil.

Üstelik bir kasadan para çıkması, tek başına o paranın bir kamu görevlisine verildiğini kanıtlamaz.

Ancak bu ifadelerin araştırılması için somut yollar var.

Kasa kayıtları incelenebilir.

Altın alımlarının faturaları bulunabilir.

Ziyaret tarihleri ile finansal işlemler karşılaştırılabilir.

Banka hareketleri ve izin kararlarının kronolojisi çıkarılabilir.

Yani mesele yalnızca kimin ne söylediği değil.

Söylenenlerin hangi belgelerle doğrulanabileceği.

BU SİSTEM NASIL ÇALIŞTI?

Benim asıl üzerinde durduğum nokta burası.

Soruşturmanın ilk günlerinde hepimiz fon yöneticilerine, hisse işlemlerine ve büyük kazançlara odaklandık.

Kim ne kadar kazandı?

Kim hangi hisseyi aldı?

Kim parasını kurtardı?

Kim kaybetti?

Bunların hepsi önemliydi.

Ama bugün ortaya atılan iddialar başka bir ihtimali tartışmaya açıyor.

Denetlemekle görevli kurumların bazı yöneticileri, denetlemeleri gereken finansal yapıların kararlarında rol oynamış olabilir mi?

Eğer öyleyse mesele yalnızca birkaç kişinin hukuka aykırı kazanç sağlamasından ibaret değildir.

Denetim mekanizmasının nasıl işlediği de sorgulanmak zorundadır.

Bir finansal yapının büyümesi için sermaye gerekir.

O sermayenin sisteme girmesi için finans kuruluşları gerekir.

Şirketlerin faaliyetlerini sürdürebilmesi için izinler ve düzenleyici kararlar gerekir.

Bütün bunların hukuka uygunluğunu kontrol etmek için de bağımsız ve tarafsız denetim gerekir.

Şimdi savcılık ifadelerinde bu mekanizmaların farklı noktalarında görev yapan kişilerin isimleri yan yana geliyor.

Bu, hepsinin suçlu olduğu anlamına gelmiyor.

Ama hepsinin rolünün açıklığa kavuşturulması gerektiği anlamına geliyor.

12,7 MİLYAR LİRALIK TAHVİLİN HESABINI KİM VERECEK?

Yeni Şafak'ın haberinde bir başka önemli başlık daha bulunuyor.

Türkiye Sigorta tarafından Tera Yatırım'a ödünç verildiği belirtilen ve geri alınamadığı aktarılan 12,7 milyar liralık devlet tahvili.

Taha Çakmak'ın ifadesinde bu kıymetlerin geri alınması için girişimde bulunulduğu, ancak işlemin gerçekleştirilemediği iddia ediliyor.

Bu noktada Takasbank'ın eski Genel Müdürü Yunus Arıncı'nın adı da geçiyor.

Ben bu konunun özellikle üzerinde durulması gerektiğini düşünüyorum.

Çünkü burada tartışılan şey sıradan bir hisse alım satımı değil.

Devlet tahvilleri.

Teminat ve takas mekanizmaları.

Finansal sistemin güvenliğini sağlamakla görevli kurumların işlemleri.

12,7 milyar liralık kıymetin hangi sözleşmeyle ödünç verildiği, neden geri alınamadığı, vadesi ve mevcut hukuki durumu açıklanmalı.

Bir kurumun yöneticisinin verdiği karar ile finansal sistemin güvenliği arasındaki çizgi tam da burada başlıyor.

129 TUTUKLU VAR, PEKİ SİSTEMİN HESABI?

Yeni Şafak'ın aktardığı son verilere göre 498 şüpheli hakkında adli işlem yapıldı.

129 kişi tutuklandı.

289 kişi hakkında adli kontrol kararı verildi.

Bunlar büyük rakamlar.

Ancak soruşturmanın büyüklüğünü yalnızca tutuklanan insanların sayısıyla ölçemeyiz.

Asıl mesele, soruşturma tamamlandığında hangi soruların cevaplanmış olacağı.

Fonların nasıl şişirildiğini öğrenebilecek miyiz?

Kamu kaynaklarının bu yapılara girip girmediğini görebilecek miyiz?

Düzenleyici kurumların hangi kararları, hangi gerekçelerle aldığını anlayabilecek miyiz?

Ve belki de en önemlisi...

Aynı düzenin yeniden kurulmasını engelleyecek değişiklikler yapılacak mı?

DEVLETİN İÇİNDEKİ İDDİALAR DEVLETİN GÜCÜYLE AYDINLATILMALI

Türkiye'nin bu soruşturmadan çıkarması gereken ders, yalnızca daha fazla insanı tutuklamak olamaz.

Suç işleyen varsa elbette yargılanmalı.

Ama hiçbir savcılık ifadesi tek başına mahkûmiyet hükmü değildir.

İsimleri geçen herkesin savunma hakkı vardır.

İddialar delillerle sınanmalı, çelişkiler giderilmeli, suçlamalarla ilgisi bulunmayan insanlar da bu süreçte aklanabilmelidir.

Bunun yanında bir başka sorumluluk daha var.

Kurumların sorumluluğu.

Çünkü devlet yalnızca kişilerden oluşmaz.

Kurallardan, denetimlerden, yetki sınırlarından ve hesap verme yükümlülüğünden oluşur.

Eğer bir sistemde yanlış bir talimatı durduracak mekanizma çalışmıyorsa, sorun yalnızca o talimatı veren kişi değildir.

O talimatın uygulanmasına imkân sağlayan düzen de incelenmelidir.

Bugün Yeni Şafak'ın yayımladığı ifadelerle önümüzde duran soru budur.

Bir zamanlar borsadaki bazı hisselerin neden yükseldiğini araştırıyorduk.

Şimdi devletin en önemli finans kurumlarının kararları sorgulanıyor.

Aradaki mesafe çok büyük.

Bu mesafenin nasıl aşıldığını öğrenmek zorundayız.

Borsada kaybedilen para telafi edilebilir, devletin kurumlarına duyulan güven kaybedilirse, onun bedelini yalnızca yatırımcılar değil, bütün ülke öder.

patronlardunyasi.com