Ekonomi


Türkiye Gazetesi'nden Kaan Zenginli'nin haberine göre, Türkiye’de evlilik hayali kuran gençler için ‘bir yastıkta kocama’ temennisi, 2026 yılı itibarıyla yerini ‘bir borçta boğuşma’ gerçeğine bıraktı.

Baharın gelişiyle hareketlenen düğün sezonu, bu yıl romantizmden ziyade matematiksel bir hayatta kalma mücadelesine sahne oluyor. İstanbul Planlama Ajansı (İPA) ve sektör temsilcilerinden alınan güncel verilere göre, 2024 yılında 600 bin TL olan ‘sıfırdan ev kurma ve düğün’ maliyeti, 2026 Mart ayı itibarıyla tam üç katına çıktı. Devletin sunduğu faizsiz kredi bu dev faturanın sadece beşle birini karşılayabiliyor. Yapılan güncel analizlere göre, hane geliri asgari ücretin biraz üzerinde olan (ortalama 45-50 bin TL) yeni evli bir çift bile, düğün masrafları için çektikleri yüksek faizli ticari kredileri ve eş-dost borçlarını kapatabilmek için en az 5 yıl boyunca ‘sıfır birikim’ disipliniyle yaşamak zorunda kalıyor.

MAAŞLAR KREDİYE GİDİYOR

Bu tabloya göre genç çiftler; balayına gitmek, dışarıda bir akşam yemeği yemek veya bir tatil planı yapmak yerine, maaşlarının neredeyse tamamını banka taksitlerine ve kira ödemelerine ayırıyor. Asgari ücretli tarafında ise durum çok daha vahim. Bir evliliğin maliyeti asgari ücretin 62 katına tekabül ediyor.

EVLER BORÇLA KURULUYOR

Sektör temsilcileri ise düğünlerin form değiştirdiğini vurguluyor. İstanbul’daki büyük bir düğün salonunun işletmecisi olan Murat Serttaş “Eskiden hafta sonları aylar öncesinden dolardı. Şimdi ise insanlar ‘kokteyl’ tarzı ya da hafta içi, yemek içermeyen törenlere yöneliyor. Yemekli düğün yapmak artık orta sınıf için bir lüks hâline geldi. Beyaz eşya veya mobilyada ise ‘düğün paketleri’ artık 300-400 bin TL’den başlıyor. 250 bin TL’lik kredi ile sadece buzdolabı, çamaşır makinesi ve belki bir salon koltuk takımı alabiliyorsunuz; evin geri kalanı tamamen borçla diziliyor” diyerek piyasanın geldiği noktayı özetliyor.

‘ALTIN’DAN ZOR KALKILIYOR

Öte yandan yüksek altın fiyatları, düğünlerin vazgeçilmez unsuru olan takı geleneğini de etkiledi. Tam altın ve setler yerini gram bazlı küçük hediyelere bırakırken bu durum aile büyükleri arasında ‘itibar’ ve ‘gerçekçilik’ çatışması oluşturuyor. Kuyumcu Erkan Yılmaz “Vatandaş artık çeyrek altın sormaya çekiniyor. 0,25 ve 0,50 gramlık ‘hediyelik’ pullar, düğün keselerinin yeni hâkimi oldu. Aileler ise eski takılarını getirip bozdurarak çocuklarına yeni ama daha az ayarlı takılar yaptırıyor” dedi.

SADE NİKÂH ZORUNLU MODA

Bu ağır tablo, beraberinde yeni bir “evlilik kültürü” doğurdu. Birçok çift, 200 bin TL’yi aşan düğün salonu maliyetini ödemek yerine, sadece belediye nikâhı ile evlenmeyi tercih ediyor. 27 yaşındaki gelin adayı Aslı Tandoğan “Dört saatlik bir eğlence için beş yıl boyunca borç ödemek akıl kârı değil. Düğün yapmayıp o parayı evin peşinatına veya mobilyalara ayırdık. Sosyal medya baskısı var ama gerçekler daha ağır basıyor” diyerek değişen bakış açısını özetliyor. Ekonomik baskı, çeyiz geleneğini de kökten değiştirdi. Artık yeni evlenen çiftler, mağazalardaki fahiş fiyatlar yerine daha düşük markalara ya da ikinci el eşya platformlarına yönelebiliyor.

HARCAMA KALEMİ ORTALAMA MALİYET

Düğün Salonu (300 Kişilik-Yemekli): 250.000 TL
Beyaz Eşya Seti (Buzdolabı, Çamaşır, Bulaşık, Tv): 250.000 TL
Mobilya Takımı (Oturma, Yatak Odası, Yemek Odası): 350.000 TL
Mutfak Araç Gereçleri ve Küçük Ev Aletleri: 100.000 TL
Ev Tekstili, Perde ve Halılar: 150.000 TL
Ev Tutma (Kira + 2 Depozito, Komisyon, Nakliye): 200.000 TL
Gelinlik, Damatlık ve Fotoğraf Çekimi: 100.000 TL
Altın Takı: 400.000 TL

Not: Fiyatlar ortalama olarak alınmıştır.

CİCİM AYLARI TAKSİT AYI OLDU

Sosyolog Dr. Selin Erdem, durumun toplumsal risklerine dikkat çekerek şunları söyledi: Eskiden ‘cicim ayları’ dediğimiz ilk iki yıl, artık ‘taksit ayları’na dönüştü. Gençler henüz birbirini tanıma ve ortak hayat kültürü oluşturma aşamasındayken, kapıdaki ağır borç yükü nedeniyle ekonomik şiddet ve geçimsizlik sarmalına giriyor. 2026 verileri gösteriyor ki, ekonomik kaygılar nedeniyle çiftler çocuk sahibi olma planlarını en az 4 yıl erteliyor. Bu durum sadece bireyleri değil, ülkenin demografik geleceğini de tehdit ediyor.

patrolardunyasi.com