Doğa
Kenan GÜRBÜZ
Sabancı Holding ile Alman enerji şirketi E.ON'un yüzde 50'şer ortak olduğu Enerjisa Üretim'in Muğla'nın Ula ve Köyceğiz ilçelerinde hayata geçirdiği Gaia Rüzgar Enerji Santrali'nde (RES) dikkat çekici bir ÇED süreci yaşanıyor.
Turgut ve Kavakçalı mahalleleri sınırlarında kurulması planlanan Gaia RES için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından 5 Haziran 2024 tarihinde 7724 karar numarasıyla "ÇED Olumlu" kararı verildi.
Kararın ardından projede inşaat çalışmaları başladı. Ulaşım yolları açıldı, türbin temel kazıları gerçekleştirildi ve santralin 20 rüzgar türbininin mekanik kurulumu tamamlandı.
Ancak yatırım henüz tamamen faaliyete geçmeden ÇED Olumlu Kararı yargıdan döndü.
DANIŞTAY FLORA VE KUŞ ÇALIŞMALARINI YETERSİZ BULDU
Gaia RES için verilen ÇED Olumlu Kararı yargıya taşındı.
Danıştay 4. Dairesi'ndeki süreç sonucunda, proje sahasında gerçekleştirilen flora ve kuş çalışmalarının santralin çevresel etkilerini tam olarak ortaya koyabilecek yeterlilikte olmadığı değerlendirmesi yapıldı.
Kararda, proje alanındaki flora ve kuş türlerinin belirlenmesi, projenin bu türler üzerindeki olası etkilerinin ortaya konulması ve gerekli koruma önlemlerinin tespit edilmesi açısından çalışmaların yetersiz olduğu sonucuna varıldı.
Bunun üzerine Gaia RES için 2024 yılında verilen ÇED Olumlu Kararı iptal edildi ve sahadaki çalışmalar durduruldu.
20 TÜRBİN KURULDUKTAN SONRA ÇALIŞMALAR DURDU
Yargı kararının geldiği aşama ise Gaia RES dosyasının en dikkat çekici noktalarından biri oldu.
Yeni ÇED raporunda yer alan bilgilere göre kararın ardından çalışmalar durdurulduğunda santralde kurulması planlanan 20 rüzgar türbininin mekanik kurulumu tamamlanmıştı.
Proje kapsamında yapı ruhsatları, orman izinleri, imar planı onayı, itfaiye uygunluk raporları, kati proje onayı ve mülkiyete ilişkin izinlerin de alındığı belirtildi.
Raporda santralin tamamen faaliyete geçebilmesi için yaklaşık iki aylık daha çalışmaya ihtiyaç
bulunduğu ifade edildi.
14 BİN 945 AĞAÇ KESİLDİ
Gaia RES'in yeni ÇED raporunda proje kapsamında bugüne kadar gerçekleştirilen ağaç kesimlerine ilişkin rakamlar da yer aldı.
Rapora göre ulaşım yolları, şalt sahası ve türbin platformları için toplam 14 bin 945 ağaç kesildi.
Gaia RES'in proje alanının tamamı, Aydın-Muğla-Denizli Planlama Bölgesi 1/100.000 Ölçekli Çevre Düzeni Planı'nda "Orman Alanı" kullanımında bulunuyor.
Proje alanına en yakın korunan alan ise yaklaşık 5,3 kilometre kuzeybatıda bulunan Kartal Gölü Tabiat Parkı.
En yakın yapının Turgut Mahallesi'nde bulunduğu ve T4 numaralı türbin alanına yaklaşık 1.585 metre mesafede olduğu belirtildi.
FLORA, KUŞ, YARASA VE EKOSİSTEM YENİDEN İNCELENDİ
Danıştay'ın iptal kararının ardından Enerjisa Üretim, Gaia RES için yeni ÇED sürecini başlattı.
Yeni rapor, 2009/7 sayılı ÇED Yönetmeliği Uygulamaları Genelgesi kapsamında, mahkeme kararında eksik ve yetersiz görülen bölümlerin yeniden değerlendirilmesi amacıyla hazırlandı. Özellikle Danıştay'ın iptal gerekçesinde öne çıkan flora ve kuşlar için yeni çalışmalar gerçekleştirildi.
Dosyaya biyoçeşitlilik ve ekosistem değerlendirmelerinin yanı sıra yarasa ve ornitolojik izleme çalışmaları ile orman alanlarına ilişkin teknik değerlendirmeler de eklendi.
Böylece 2024 yılında verilen ÇED Olumlu Kararı'nın iptaline neden olan çevresel başlıklar yeni raporda yeniden ele alındı.
ÇED RAPORU 10 GÜN HALKIN GÖRÜŞÜNE AÇILDI
Yeni hazırlanan ÇED Raporu, İnceleme ve Değerlendirme Komisyonu tarafından incelenerek son şekline getirildi.
ÇED Yönetmeliği'nin 14. maddesinin 1. bendi kapsamında rapor 10 takvim günü süreyle halkın görüş ve önerilerine açıldı.
Vatandaşlar bu süre içerisinde projeye ilişkin görüş ve önerilerini Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'na veya Muğla Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü'ne iletebilecek.
Görüşlerin değerlendirilmesinin ardından Bakanlık Gaia RES hakkında yeniden karar verecek.
Bu aşama, proje için yeni bir "ÇED Olumlu" kararı verildiği anlamına gelmiyor.
781,2 MİLYON TL'LİK YATIRIM
Gaia RES'in ÇED dosyasındaki toplam yatırım bedeli 781 milyon 200 bin TL olarak hesaplandı.
Yatırımın bir bölümünün şirketin öz kaynaklarından, kalan kısmının ise kredi yoluyla finanse edilmesi planlanıyor.
Santralin ekonomik ömrünün 49 yıl olması öngörülüyor.
Projede 19 adet 4,2 MWm/3 MWe ve bir adet 4,2 MWm/4 MWe gücünde olmak üzere toplam 20 rüzgar türbini bulunacak.
Böylece Gaia RES'in toplam tesis kurulu gücü 84 MWm/61 MWe olacak.
111 METRELİK KULELER, 138 METRELİK PERVANELER
Santralde Alman rüzgar türbini üreticisi Enercon'un türbinlerinin kullanılması planlandı.
Türbinlerin kule yüksekliği 111 metre, rotor çapı ise 138 metre.
Gaia RES'in tamamen faaliyete geçmesi halinde yılda 257 milyon 720 bin 400 kilovatsaat elektrik üretmesi öngörülüyor.
Projenin inşaat aşamasında yaklaşık 180 kişinin, işletme döneminde ise 10 kişinin istihdam edilmesi planlanıyor.
SABANCI VE E.ON'UN RÜZGAR YATIRIMI
Gaia RES'in yatırımcısı Enerjisa Üretim, Sabancı Holding ile Alman enerji şirketi E.ON'un yüzde 50'şer ortaklığıyla faaliyet gösteriyor.
Gaia, Enerjisa Üretim'in Muğla'daki büyük rüzgar enerjisi yatırımlarının da bir parçasını oluşturuyor.
Şirketin Gaia'nın yanı sıra Falp ve Arturna RES projeleriyle Muğla'da yaklaşık 250 MW'lık yeni rüzgar kapasitesini devreye alması hedefleniyor.
Üç proje, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından gerçekleştirilen YEKA RES-2 yarışmaları kapsamında geliştiriliyor.
ÜÇ RES'E 180 MİLYON DOLARLIK FİNANSMAN
Enerjisa Üretim'in Muğla'daki rüzgar yatırımları uluslararası finans kuruluşlarının da radarına girdi.
Hollanda Kalkınma Bankası FMO ile Alman Kalkınma ve Yatırım Kuruluşu DEG, Temmuz 2026'da Gaia, Falp ve Arturna rüzgar enerjisi projeleri için toplam 180 milyon dolarlık finansman sağladı.
Finansman paketinin 100 milyon dolarlık bölümünü FMO, 80 milyon dolarlık bölümünü ise DEG üstlendi.
Üç santralin toplam kapasitesinin yaklaşık 250 MW'a ulaşması ve yılda yaklaşık 630 milyon kilovatsaat elektrik üretmesi hedefleniyor.
patronlardunyasi.com