Çinli konteyner taşımacılığı şirketi Sea Legend Line, Rusya'nın kuzey kıyısı boyunca uzanan Kuzey Deniz Rotası üzerinden Çin'den İngiltere'ye ilk düzenli Arktik seferini başlattı. Ningbo-Felixstowe hattındaki yolculuk yaklaşık 20 gün sürüyor.
Alternatif ticaret yollarına yönelik arayışların arttığı dönemde Çin'in Kuzey Deniz Rotası'na ilgisi yeniden öne çıktı.
Fortune'da yer alan habere göre, Çinli konteyner taşımacılığı şirketi Sea Legend Line, Rusya'nın kuzey kıyısı boyunca uzanan Kuzey Deniz Rotası üzerinden ilk düzenli Arktik seferini başlattı.
"Buz İpek Yolu" olarak adlandırılan rota, Çin'in sanayi merkezi Ningbo'dan İngiltere'nin Felixstowe kentine kadar 3.400 milden fazla mesafeyi kapsıyor. Sefer yaklaşık 20 gün sürüyor.
Bu süre, Süveyş Kanalı üzerinden güneye doğru ilerleyen geleneksel rotadaki nakliye süresinin yaklaşık yarısına karşılık geliyor.
Şubat ayında ABD-İsrail'in İran'a yönelik saldırılarının ardından Hürmüz Boğazı'nın fiilen kapanması, ülkelerin alternatif ticaret güzergahlarına yönelmesine neden oldu.
ORTADOĞU'DA GERGİNLİK AZALMIYOR
Husi milislerinin Bab el-Mandeb Boğazı üzerinden Kızıldeniz'e yönelik devam eden tehditleri de Hürmüz Boğazı'ndan geçen trafiği etkiledi. Gemilerin alternatif rotalara yönelmesi transit sürelerinin uzamasına, yakıt ve sigorta maliyetlerinin yükselmesine ve tedarik zincirlerinin bozulmasına yol açtı.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio da enerji fiyatlarını yükselten ve tedarik zincirlerini sarsan ticaret belirsizliği nedeniyle Hürmüz Boğazı'ndan daha kalıcı bir küresel uzaklaşma fikrini gündeme getirdi.
ÇİN BU YOLU 13 YILDIR KULLANIYORDU
Çin'in Kuzey Deniz Rotası'na ilgisi ise yeni değil. Çin, 2013 yılında Yong Sheng adlı kargo gemisinin bu güzergah üzerinden Avrupa'ya ulaşan ilk Çin gemisi olmasıyla rotaya yönelik ilgisini artırdı. Ancak bölgedeki deniz buzunun yoğunluğu nedeniyle Kuzey Deniz Rotası uzun süre büyük ölçüde erişilemez durumda kaldı.
Arktik'teki sıcaklıkların yükselmesiyle birlikte deniz buzundaki değişim, rotanın kullanım süresini de etkiledi. Küresel iklim değişikliği, Kuzey Deniz Rotası'nın yalnızca en sıcak aylarda geçilebilen bir güzergah olmaktan çıkarak yılın daha büyük bölümünde kullanılabilmesine imkan sağladı.
Arktik'te deniz buzunun erime hızında yaşanan 20 yıllık yavaşlama geçen yıl sona erdi. Southampton Üniversitesi'nden yapılan yeni araştırmalar, deniz buzundaki erime seviyelerinin artmaya devam ettiğini gösterdi.
Sea Legend Line, Ekim ayında Kuzey Deniz Rotası üzerinden ilk başarılı test seferini gerçekleştirmişti.
"YIL BOYUNCA DEVAM EDEN SEFER SEZONU" HEDEFİ
Şirketin operasyon direktörü Li Xiaobin, geçen yıl Çin'in finans dergisi Caixin'e yaptığı açıklamada, Arktik rotası için uzun vadeli hedeflerinin sefer sezonunu uzatmak olduğunu belirtti. Xiaobin, sefer sezonunu iki aydan üç aya, ardından dört aya çıkarmayı ve nihayetinde yıl boyunca faaliyet göstermeyi hedeflediklerini ifade etti.
KONTROLÜ RUSYA'NIN ELİNDE
Kuzey Deniz Rotası'nın kullanımında ise çeşitli zorluklar bulunuyor. Rota esas olarak Rusya'nın kontrolünde bulunuyor. Rusya, 2017'de Çin Devlet Başkanı Xi Jinping'in "Kutup İpek Yolu" geliştirme konusundaki ilk ilgisine şüpheyle yaklaşmıştı. Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinin ardından bölgedeki kontrolünün bir bölümünü Çin'e bırakmasına rağmen, Çin gemilerinin rota üzerinden geçişinde Rusya önemli bir rol oynuyor.
Rus devlet şirketi Rosatom, Kuzey Deniz Yolu İdaresi aracılığıyla rota için geçiş izinlerini veriyor.
Rosatom ayrıca güzergah üzerindeki gemi trafiğini denetliyor ve gemilere refakat etmek üzere buz kırıcı gemiler sağlıyor.
ÇİN'İN BAĞIMLI ROTALARINI ÇEŞİTLENDİRİYOR
Kuzey Deniz Rotası'nın daha fazla kullanılması, Çin açısından Malakka Boğazı'na bağımlılığın azaltılması açısından da önem taşıyor. Hint Okyanusu ile Güney Çin Denizi'ni birbirine bağlayan Malakka Boğazı, Çin'in ham petrol ithalatının yüzde 80'inin geçtiği bir güzergah olarak öne çıkıyor. Çin, jeopolitik gerilim dönemlerinde bu ticaret yolunun deniz ablukası tehdidiyle karşı karşıya kalıyor.
Singapur'daki Nanyang Teknoloji Üniversitesi Kamu Politikası ve Küresel İlişkiler programında doçent olan Dylan Loh, mevcut bir başka nakliye rotasının Çin ticaretinin korunmasına yardımcı olabileceğini, ancak bunun her derde deva bir çözüm olmadığını belirtti.
Loh, Kuzey Deniz Rotası'nın ekonomik açıdan uygulanabilir ve güvenilir olup olmadığının belirlenmesi için daha fazla zamana ihtiyaç bulunduğunu ifade etti.
KULLANIMI ÇARPICI ŞEKİLDE ARTIYOR
Allianz Commercial'ın nakliye analizine göre geçen yıl Kuzey Deniz Rotası'ndan 23 konteyner gemisi geçti. Bu sayı 2024'te 15 olarak kaydedilmişti.
Loh, Çin'in yeni güzergahının geleneksel deniz yollarının sahip olduğu öngörülebilirliğe henüz sahip olmadığını ve bu nedenle şimdilik tam bir alternatif veya çözüm yerine bir önlem niteliğinde olduğunu belirtti.
patronlardunyasi.com