Yeni Türk ticaret Kanunu ile ile Türkiye'nin 2 bin 500 şirketin denetim masrafı ikiye katlanacak. Daha da kötüsü Maliye'nin yasakladığı sadece yabancı denetim şirketlerinin denetiminin yeterli görüleceği duyumları. Eğer böyle olursa piyasayı Big 4 denilen devler kontrol edecek. Bir denetime iki kez para ödenecek!
İşte Rahim Ak'ın yazısı
Bu işte sanki bir yabancı parmağı var!
Yeni Türk Ticaret Kanunu'na göre bağımsız denetime tabi olacak şirketler, 23 Ocak'ta Resmi Gazete 'de yayınlanan Bakanlar Kurulu Kararı ile belirlendi. Karara göre üç kriterden ikisini taşıyanlar artık bağımsız denetçi tutmak zorunda.
Üç kriter ise şunlar:
a-Aktif toplamı yüz elli milyon ve üstü Türk Lirası,
b)Yıllık net satış hasılatı, iki yüz elli milyon ve üstü Türk Lirası
c) Çalışan sayısı beş yüz ve üstü olanlar.
Şirket halka açıksa, Bankaccılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu'nun (BDDK) denetimine tabi banka ve finans kuruluşu ise, sigorta şirketiyse ve altın borsasında faaliyet gösteriyorsa bu kriterlere bakmadan bağımsız denetime tabi olacak. Ancak bu karar aynı zamanda şirketler için ciddi bir sorunu da beraberinde getirdi. Çünkü şirketler Maliye Bakanlığı'nın izniyle bir de tam tastik incelemesi yaptırıyorlar. Bu inceleme de özü itibariyle tam bir bağımsız denetim. Hatta 'tam tasdik' bağımsız denetimi de içeren daha geniş bir incelemeyi içeriyor.
BİR DENETİME İKİ KEZ PARA
Şimdi şirketi bir bağımsız denetçi ve bir de yeminli mali müşavir denetleyecek ve sonunda aynı raporu yazacak. Şirket için değişen ise bir her iki denetim için ayrı belge hazırlamak ve en önemlisi cebinden çıkacak olan para olacak. Çünkü her iki denetim için ayrı ayrı para ödemek zorunda kalacak. Şirket bağımsız denetim ve Maliye için gerekli olan 'tam tasdiki' aynı şirkete bile yaptırsa denetim masrafı iki katına çıkacak. Malum her şeyin bedeli ayrı. Buradaya kadar iyi niyetli bir insanın bir düzenleme yaptıktan sonra aklına gelenleri aktardım. En iyi ihtimalle yukarıdaki kriterleri sağladığı Maliye tarafından hesaplanan 2 bin 500 şirketin denetim masrafının durup dururken ikiye katlanacağı şeklinde.
ENRON'U DA HATIRLAYALIM
İşin daha vahim yanı ise bu işte yabancı parmağının olduğu yönünde gelen duyumlar. Duyumlarıma göre yeni yaratılan bu iki başlılığın ardından yakın zamanda Tam Tasdik kapsamında yeminli mali müşavirlerce yapılacak denetimlere gerek olmayacağı sonucuna varılacak. Bu durumda tabii Maliye'nin istediği bu denetimin kaldırılacak. "İyi işte yine denetim teke inecek" diyordum ben de ancak sektörün deneyimli abilerinden şöyle bir uyarı geldi:
Maliye'nin istediği Tam Tasdik'te denetim Türk yeminli mali müşavir tarafından yapılmak zorunda. Oysa bağımsız denetimle sadece yabancı sermayenin tekelinde olan bağımsız denetim kuruluşları şirketleri denetleyecek. Şirketlerin tüm bilgilerine sahip olacak. Piyasayı Big 4 denilen paraya ve büyümeye doymayan uluslarası denetçilere kaptıracağız. Enron olayını da hatırlayınca, bu pek iyi olmaz gibi..
Habertürk