BORSA DEDEKTİFİ
Türkiye’deki yatırım fonlarının toplam değeri 26 Ağustos itibarıyla 11,05 trilyon TL.
MKK’ya göre yatırımcı sayısı 6 milyon 18 bin 148.
Bu rakamın tamamı hisse senedi fonlarından oluşmuyor. Para piyasası, borçlanma araçları ve farklı varlık sınıflarındaki fonlar da toplamın içinde.
Fon piyasasının ulaştığı büyüklük önemli bir soruyu gündeme getiriyor.
Yatırımcı parasını geri istediğinde fonların elindeki varlıklar ne kadar hızlı nakde dönüşebilir?
SPK’NIN KURALI AÇIK
SPK’nın Yatırım Fonlarına İlişkin Rehberi’nde likidite riski ayrı bir başlık.
Fonların likidite değerlendirmelerinde günlük işlem hacmi, piyasa değeri ve pozisyon büyüklüğü gibi kriterler dikkate alınıyor.
Stres testlerinin de genel olarak en az ayda bir yapılması gerekiyor. Piyasa veya portföy koşullarında önemli değişiklik olduğunda testin yenilenmesi öngörülüyor.
SPK, 28 Ağustos’ta Yatırım Fonlarına İlişkin Rehber’i ayrıca güncelledi.
Dolayısıyla ilk soru belli:
Fonların stres testleri bugün ne söylüyor?
MSCI HAZİRANDA UYARDI
23 Haziran’da MSCI’ın Türkiye için yayımladığı değerlendirmede daha farklı bir risk gündeme geldi.
MSCI, uluslararası kurumsal yatırımcıların bazı küçük halka açık şirketlerle yakından bağlantılı fon pozisyonlarında olası koordineli işlem davranışlarına ilişkin tekrarlayan örnekler bildirdiğini açıkladı.
MSCI’a göre bu kaygılar gerçek fiili dolaşımın ölçülmesini ve piyasa fiyatlarına güveni etkileyebiliyor.
MSCI, Kasım 2026’ya kadar yeterli ve güvenilir ilerleme görülmemesi halinde Türkiye ve ilgili menkul kıymetlerin endekslerdeki muamelesi konusunda istişare başlatabileceğini de duyurdu.
KİLER’DE İLK SOMUT ADIM GELMİŞTİ
MSCI aslında mayıs ayında bir adım atmıştı.
Kiler Holding’de bazı fonlar dahil belirli pay sahiplerini fiili dolaşım dışında değerlendirdi.
Şirketin MSCI tarafından kullanılan FIF oranı 0,25’ten 0,145’e indirildi ve Kiler Holding MSCI Global Small Cap endekslerinden çıkarıldı.
Bu karar önemli bir soruyu ortaya koydu:
Fonların taşıdığı hisselerde ekranda görünen fiili dolaşım, gerçek yatırım yapılabilir payı ne ölçüde yansıtıyor?
ŞİMDİ LİKİDİTEYİ ÖLÇME ZAMANI
16 Eylül’de BIST 100 yüzde 5’in üzerinde geriledi ve gün içinde devre kesici çalıştı.
Financial Times da Fintables verilerine dayanarak perakende yatırımcıların yatırım fonlarından gün içindeki çıkışının yaklaşık 1 milyar dolara ulaştığını aktardı.
Burada neden-sonuç ilişkisi kurmuyoruz.
Borsadaki düşüşün ne kadarının fon çıkışlarından kaynaklandığını gösteren doğrulanmış bir veri yok.
Ancak ölçülebilecek başka bir şey var:
Fonların taşıdığı hisse pozisyonlarının likiditesi.
Bir fonun bir hissede 1 milyar TL’lik pozisyon taşıması tek başına yeterli bilgi değil.
O hissenin günlük işlem hacmi 20 milyon TL ise başka, 2 milyar TL ise başka bir tablo var.
Bu nedenle bakılması gereken üç veri bulunuyor:
Fonun pozisyonu. Hissenin fiili dolaşımı. Günlük işlem hacmi.
Bu üç veri yan yana getirildiğinde asıl soru cevaplanabilir:
Fon yatırımcısına ödeme yapmak için satışa geçerse, elindeki pozisyonu piyasayı ciddi biçimde etkilemeden kaç günde nakde çevirebilir?
Türkiye fonların getirisini her gün görüyor.
Şimdi 11,05 trilyon TL’lik fon piyasasının likidite haritasını görme zamanı.
Borsa Dedektifi’nin bundan sonra bakacağı yer tam olarak burası olacak…
patronlardunyasi.com