ATO’nun Hazine Müsteşarlığı verilerinden yararlanılarak hazırladığı ’345 Rakım Borç Tepesi Raporu’na göre göre, 2005 yılının 11 ayında 159 katrilyon lira iç borç ödemesinde bulunulmasına rağmen, 2004 yılında 224.5 katrilyon lira olan iç borç stoku yeni borçlanmalarla, 243.8 katrilyon liraya yükseldi.
Aynı dönemde 35 milyar dolar da dış borç ödendiği ifade edilen raporda, 2004 yılında 161.9 milyar dolar olan dış borç stokunun 2005 yılının 9 ayında 165.3 milyar dolara çıktığı ifade edildi. Raporda, 2002 yılında 222 milyar dolar, 2003 yılında 285 milyar dolar, 2004 yılında 329 milyar dolar olan toplam borç stokunun, 2005 yılında 345.9 milyar dolara çıkmış olduğuna dikkat çekildi.
ATO’nun raporunda, 2003 yılında 4 bin 59 dolar olan kişi başına borç miktarının da 2005 yılı sonu itibariyle 4 bin 800 dolara çıktığı kaydedildi.
“345 Rakım Borç Tepesi Raporu”na göre, Türkiye 2002-2005 yılları arasında 468.4 katrilyon lira anapara, 181.6 katrilyon lira faiz olmak üzere toplam 650 katrilyon lira iç borç ödemesinde bulundu. Buna karşılık Türkiye, 2002 yılında 125.3 katrilyon, 2003 yılında 158.2 katrilyon, 2004 yılında 163.6 katrilyon, 2005 yılının ilk 11 ayında ise 142.8 katrilyon lira olmak üzere son dört yılda 589.9 katrilyon
lira iç borçlanma gerçekleştirdi.
‘HER YIL REKOR KIRILIYOR’
Raporda, kişi başı 4 bin 968 dolar milli gelire ulaşan Türkiye’nin kişi başı borç miktarında da her yıl yeni rekorlar kırdığı belirtilirken, 2000 yılında 2 bin 563 dolar, 2003 yılında 4 bin 59
dolar olan kişi başına borç miktarının 2005 yılı sonu itibariyle 4 bin
800 dolara çıktığı ifade edildi.
Türkiye’de mükellef sayısının artmadığı, buna karşılık vergi gelirlerinin arttığına dikkat çekilen raporda, vergi gelirlerindeki artışın yüzde 70’leri aşan dolaylı vergilerden kaynaklandığı dile getirildi.
’4 YILDA 122 MİLYAR DOLAR DIŞ BORÇ ÖDENDİ’
Raporda, Türkiye’nin her yıl yüklü miktarda dış borç ödediği, ancak iç borç gibi dış borçların da düşürülemediği ifade edilirken, 2002 yılında 130.2 milyar dolar olan dış borç stokunun, 2005 yılı üçüncü dönem itibariyle 165.3 milyar dolara yükseldiği kaydedildi.
Raporda Türkiye’nin ödediği dış borç da şöyle sıralandı:
2002: 22.5 milyar dolar ana para, 6.4 milyar dolar faiz, toplam 28.9 milyar dolar;
2003: 20.8 milyar dolar ana para, 7 milyar dolar faiz, toplam 27.8 milyar dolar;
2004: 23.3 milyar dolar ana para, 7.1 milyar dolar faiz, toplam 30.5 milyar dolar;
2005’in dokuz ayında 27.1 milyar dolar ana para, 7.9 milyar dolar faiz, toplam 35 milyar dolar.
BORÇ DAĞI OLUŞTU
ATO Başkanı Sinan Aygün de 2005 yılı sonu itibariyle 345 milyar dolara çıkan borçların “345 rakımlı bir borç dağına” dönüştüğünü söyledi.
Türkiye ekonomisinin son 3 yıl içinde büyümesine, milyarlarca dolarlık özelleştirme yapılmasına rağmen aynı oranda borçlarının da arttığını dile getiren Aygün, uygulanan ekonomik programın başarısını
gölgeleyen etmenlerin başında gelen cari açık rekoruyla birlikte borçlardaki artışın iyiye alamet olmadığını belirtti.